Eusko Jaurlaritzak 16.378 milioiko aurrekontu-proiektua onartu du 2026rako, eta Etxebizitzara eta zerbitzu publikoetara gehiago bideratuko du

Gobernu Kontseiluak 2026rako Euskadiko Aurrekontu Orokorren Proiektua onartu du, 16.378 milioi eurokoa, 2025ean baino % 4,1 gehiago. Jaurlaritzaren arabera, kontu horiek errealismoa eta anbizioa uztartzen dute, zerbitzu publikoak indartzean, herritarren beharrei erantzutean eta hurrengo hamarkadan izango diren eraldaketa ekonomiko eta sozialak bultzatzean oinarrituta.

Proiektuak agerian jartzen du Eusko Jaurlaritzak Osasuna, Hezkuntza eta Etxebizitza jarri nahi dituela erdigunean, eta, aldi berean, indartu egingo ditu Segurtasuna, trantsizio energetikoa eta administrazioaren digitalizazioa. Osakidetzak baliabide gehiago bideratuko ditu langileentzat eta azpiegiturak hobetzeko; Hezkuntzak beka berriak eta 2030erako Lanbide Heziketako Estrategia bultzatuko ditu; eta Etxebizitza arloan partida handituko du, alokairu eskuragarriko pisuak eraikitzeko eta gazteen emantzipazioa errazteko.

Gainera, Jaurlaritzak 1.801 milioi bideratuko ditu gazteei eta familiei laguntzeko politiketara, hazkuntzarako eta emantzipaziorako laguntzak handituko ditu, eta 935 milioi gehiago gordeko ditu Euskadi Eraldatuz 2030 planerako. Plan horrekin industria modernizatzeko, berrikuntzarako eta jasangarritasunerako proiektuak finantzatuko dira. Segurtasuneko aurrekontua % 6,4 haziko da, Zientzia eta Unibertsitateera bideratutakoa, % 6,6, eta Industria eta Trantsizio Energetikora bideratutakoa, % 3. Hortaz, begi bistakoa da enpleguaren, ikerketaren eta eraldaketa berdearen aldeko apustua egiten ari dela Jaurlaritza.

Zerbitzu publikoak indartzea

Osasun Sailak 5.327 milioi euro kudeatuko ditu, % 4,1eko igoerarekin. Kopuru horren bi heren baino gehiago Osakidetzako langileentzat izango dira, eta 202 milioi euro osasun-azpiegituren modernizazioa finantzatuko dute, aurreko urtean baino % 23 gehiago. Ospitaleetako farmazia-gastua % 8 haziko da, eta txertaketetarako partida 29,5 milioira iritsiko da.

Hezkuntzan, aurrekontua 3.346 milioikoa da, eskola publikoaren aldeko apustu argiarekin. Bekak % 5,5 igo dira, langileen gastua indartuko da eta 130 milioi bideratu dira hezkuntza-azpiegitura berrietara. Gainera, Lanbide Heziketa duala eta gaikuntza teknologikoa indartzeko Euskadi 2030 LH Estrategia abiarazi da.

Etxebizitza, gazteak eta gizarte-kohesioa

Hazkunderik handienetako bat Etxebizitza eta Agendan dago, 482 milioi eurorekin, iaz baino % 6,8 gehiago. Jaurlaritzak 1.400 etxebizitza babestu baino gehiago eta alokairu eskuragarrikoak eraikitzen hastea aurreikusten du, eta Bizigune eta Gaztelagun programak zabalduko ditu gazteek eta familiek alokairurako sarbidea izan dezaten. Jaurlaritzaren kalkuluen arabera, gazteen emantzipaziorako zuzeneko laguntzak 9.500 lagunengana iritsiko dira.

Ongizate eta Erronka Demografikoaren esparruan, hileko 200 euroko laguntza 4 urtera arte luzatuko da, eta tarte berri bat irekiko dute 4 eta 7 urte bitarteko seme-alabak dituzten guraso bakarreko familientzat. Emantzipa programan sartzeko gutxieneko adina ere murrizten da, hilean 300 euro eskaintzen baitizkie 23 eta 29 urte bitarteko gazteei bi urtez.

Eraldaketa ekonomikoa eta energetikoa

Kontuen proiektuak "Euskadi Eraldatuz 2030" planerako 935 milioi jasotzen ditu. Plan hori Euskal Finantza Aliantzaren bidez finantzatzen da, eraldaketa industriala, soziala eta energetikoa bizkortzeko helburuarekin. Aurreikusitako inbertsioen artean, berrikuntzara, trantsizio energetikora eta digitalizaziora bideratutakoak nabarmentzen dira.

Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailak 650 milioi izango ditu, Berrindartuz programa berriarekin, 40 milioi enpresa txiki eta ertainak sektore estrategikoetara dibertsifikatzen laguntzeko, eta 22 milioi adimen artifizialari eta zibersegurtasunari bultzada espezifikoa emateko.

Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak 653 milioi izango ditu, % 6,6 gehiago. Euskal Herriko Unibertsitateari (EHU) egiten zaion ekarpen arrunta % 6,3 igo da, 337 milioiraino. Gainera, talentua erakartzeko programak eta bikaintasuneko ikerketa-zentroak indartu dira.

Segurtasuna, justizia eta administrazio digitala

Segurtasun sailerako aurrekontua 850 milioikoa da, hau da, aurreko urtean baino % 6,4 gehiago. Igoera horri esker, Ertzaintzaren ibilgailuen parkea eta materiala berritzen jarraituko da, polizia-komunikazioak hobetuko dira TETRA sarearen bidez eta Cyberzaintza indartuko da. Halaber, baliabide berriak inbertituko dira neurketa meteorologikoan muturreko fenomenoei aurrea hartzeko.

Justizian eta Giza Eskubideetan, kontuak 369 milioira iritsiko dira, eta doako laguntza juridikorako eta biktimen arretarako partidak handitu egin dira. Gogora Institutuak 5,2 milioi jasoko ditu, % 14 gehiago, memoria eta giza eskubideen proiektuetarako.

Gobernantza eta Administrazio Digitalaren arloak 167 milioi euro izango ditu, zerbitzu publikoa modernizatzeko eta herritarren izapideak errazteko neurriak, eta funtsen zati bat Zuzenean bulegoen sarea handitzeko eta arretarako atari digitalak hobetzeko erabiliko da.

"Alderdien interesetik haratago begiratzea"

Noël d 'Anjou Ogasun eta Finantza sailburuak azpimarratu duenez, aurrekontuak "kudeaketa publikoaren iraunkortasun ekonomikoa ziurtatzen du datozen hamabi hilabeteetarako", eta Legebiltzarreko taldeei "alderdien interesetatik haratago begiratzeko" eskatu die. "Eztabaida funtsezkoenean oinarrituko dugu: gure ekonomia eta jendearen ongizatea indartzea", adierazi du.

Proiektua urriaren 30ean erregistratuko da Eusko Legebiltzarrean, eta sailburuak azaroaren 3tik 6ra agertuko dira batzordeen aurrean. Ondoren, Jaurlaritzak bilera-sorta bat hasiko du alderdiekin, babes gehigarriak bilatzeko, abenduaren 23a baino lehen kontuak onartzeko.