Pertseidak, abuztuko argi-tantak ikusteko gida
Done Laurendiren malkoak edo Pertseidak izenekin ezagutzen dugu normalean urtez urte astronomiak eskaintzen digun fenomeno ikusgarria. Orduko 100 meteoritoko maiztasunarekin zeharkatuko dute zerua izar iheskorrek. Halere, aurreikusi dutenez, abuztuaren 11ko eta 13ko gauetan ikusi ahal izango da argien. Ikuskizunaz gozatu ahal izateko gida eskaintzen dizugu eitb.eus atarian.
Zergatik Pertseidak?
Izar iheskorrak ikustean Perseus izar-multzotik datozela ematen du, eta horregatik Pertseidak izenez ezagutzen dira. Sasoi honetan, Lurrak, urtero bezala, Swift Tuttle kometaren orbita zeharkatzen du. Kometa hori 133 urtean behin pasatzen da Eguzkitik hurbil, eta bertatik gertu 1992an igaro zen.
Topaketa horretan, kometak hauts partikulak uzten ditu bere atzetik; horiek dira atmosferan sartu eta gero, abiadura handian, izar iheskor bihurtzen direnak.
Izar-jasa uztailaren 17an hasten da berez, baina abuztuaren 24ra bitartean izaten da ikusgai, eta ipar hemisferioan gehien ikusten dena da.
Zergatik 'Done Laurendiren malkoak'?
Erdi Aroan eta Errenazimentuan Pertseiden fenomenoa ikusten zen egunean egiten zuten santuaren omenaldia.
Done Laurendi eguna abuztuaren 10ean ospatzen da, eta santua erre zutenean hark bota omen zituen negar-malkoekin lotzen dute izar-jasa.
'Pertseidak' ikusteko lekurik egokienak
Ortzira begiratzeko lekurik onenak hirigune edo herriguneetatik urrun eta eraikin eta zuhaitzik gabekoak dira.
Astronomoek eta zaleek, edonola ere, fenomenoa elkarrekin ikusteko ekimen bereziak antolatzen dituzte urtero.
Bizkaiko Astronomia Elkartea, Arabako Astronomia Elkartea edo Eureka! Zientzia Museoa dira urtero-urtero irteerak antolatzen dituzten elkarteetako batzuk.
Zer eraman behar da izar-jasa ikusteko?
Done Laurendiren malkoak ondo ikusteko ez da gailu berezirik behar; hau da, gora begiratu besterik ez da egin behar.
Izarrak eta izar-jasa ikusteko, baina, primeran etorriko zaigu izarren mapa bat eskura izatea, besteak beste, Perseus izar-multzoa errazago topatzeko.
Pertseidei argazkiak ateratzeko
Izar iheskorren argazkiak egin nahi izanez gero, hiru gauza behar ditugu: zerua oskarbi egotea, tripode bat eta argazkia ateratzeko kablea (kamera ez mugitzeko).
Halaber, kontuan hartuta ordu asko emango ditugula zerura begira, kamerarekin probak egiten, ezinbestekoa da bateriak nahikoa kargatuta egotea.
Done Laurendiren malkoei argazkiak egitera animatu, eta eitb.eus-era bidali, gustura jarriko baititugu gurean zuek zeuek Pertseidei ateratako irudiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".
Arratiako Koruak 75 urte bete ditu santa eskean
1951n sortu zen, Artea eta Areatzan zeuden abesbatza bana batu zirenean, eta ordutik ez du inoiz hutsik egin otsailaren 4an. Bizkaiko hainbat herritan abestu ondoren, hiriburuan aritzen dira kantuan, azken urteetan bezala, Caritas elkartearentzat dirua biltzen.
Mouliaak Errejonen aurkako salaketa erretiratu du "osasun arrazoiengatik", baina ez du akusazioetan atzera egin
Herri-akusazioak bere horretan jarraitzen du "biktimaren eskubideak" babesteko. Bestalde, diputatu ohiak aktorearen kontrako kereilarekin jarraituko du.
Bideo bat zabaldu dute Iker Aranari foam bala batekin tiro egiteagatik ikertutako ertzainaren bertsioa gezurtatzeko
Justizia Aranarentzat plataformak bideo bat argitaratu du, ertzaintzaren abokatuak auzia artxibatzea eskatu ondoren. Iker Arana gazteak salaketa jarri zuen barrabil bat galtzeagatik Bilboko Etxarri Gaztetxea utzarazteko operazioan ertzainek tiro egin ostean.
Osasunbideako langile bati zortzi urteko espetxe zigorra ezarri diote, alabaren eta biloben datu klinikoak baimenik gabe ikusteagatik
Ama-alaben arteko harremanak hautsita zeuden aspalditik, eta emakumea bere lanbideaz baliatzen zen konfidentzialak diren datuak ikusteko, delitu dena. Altsasuko osasun zentroan administrari laguntzaile zela 1.300 aldiz baino gehiagotan sartu zen senitartekoen datu klinikoak ikustera.
Amaia, bularreko minbizia duen pazientea: "Orain hemen nago, baina oso gogorra izan da eta indarra erakusten saiatu naiz"
Urtero 16.000 minbizi-kasu berri diagnostikatzen dira Euskadin, baina biziraupena % 57tik gorakoa da. Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak. Amaia kasu horietako bat da. 31 urterekin diagnostikatu zioten bularreko minbizia.
Nafarroako Gobernuak esan du "protokoloaren arabera" jokatu duela tutoretzapeko zentro batean adingabe bati ustez egindako sexu-erasoaren inguruan
Javier Remirez bozeramaileak "agente, komunikabide eta alderdi politiko guztiei erantzukizuna" eskatu die, "adingabeen babesgabetasun-egoerak sortzen dituzten informazio zehazgabeei bide ez emateko". Ildo horretan, "eskuin muturrak" egoera aprobetxatu nahi duela gaitzetsi du, "adingabe jakin batzuk jatorriaren edo nazionalitatearen arabera estigmatizatzen dituen diskurtso faltsu bat markatzeko".
Adina egiaztatzea, adingabeak sare sozialetan sartzea eragozteko oztopo nagusia
Aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez dute konbentzitzen, datu sentikorrak babesteko arriskuagatik. Gakoa da adina egiaztatzeko sistemak aurkitzea, baina behar bezalako anonimotasunarekin.
Eskolak bertan behera, 3000 lagun ebakuatuta eta errepide anitz itxita Andaluzian, Leonardo ekaitzaren ondorioz
Cadiz alerta gorrian dago euriteengatik. Mendilerroek eta urpean gera daitezkeen guneek bereziki piztu dute kezka. Hori dela eta, UME Larrialdietarako Unitate Militarrak meatzaritzako baltsei eusteko eta hainbat tokitan uretako eta lurreko erreskateak egiteko lan egingo du.
Artxandako tunela itxi dute sei hilabeterako Ugasko eta Txorierri artean, azpiegitura berritzeko lanak egiteko
Denbora horretan, Bilbo eta Txorierri arteko lotura bermatuta egongo da lehen tunelaren bitartez, baita Enekuriko eta Egirletako ohiko sarbideen bitartez ere. lanen helburua azpiegituraren segurtasuna, efizientzia eta jasangarritasuna indartzea izango da, eta guztira ia 13 miloi euroko inbertsioa aurreikusi da.