Narratiba aldatzea eta gazteei entzutea: suizidioa prebenitzeko eta bizitzak salbatzeko gakoak

Besarkada-Abrazo elkartearen "Zaude! Hemen nago" kanpaina suizidioaren prebentzioan oinarrituta dago, eta bigarren saria jaso du ThinkXSocial Navarra ekimenean, komunikazioaren bidez gazteak kausa sozialetara hurbiltzea helburu duen baterako sorkuntzarako gunean.

Kanpaina Nafarroako Gobernuarekin eta Iruñeko Udalarekin elkarlanean garatu dute, eta osasun mentaleko alerta-seinaleak aktiboki entzuteko, laguntzeko eta goiz detektatzeko dei zuzena da, bereziki gazteen artean.

Irailaren 10ean Suizidioa Prebenitzeko Nazioarteko Eguna dela eta, Besarkada-Abrazoko presidente Elena Aisak gazteen artean laguntza emozional eta psikologikorako baliabideen ikusgarritasuna indartzearen garrantzia azpimarratu du. "Funtsezkoa da gazteek jakitea ez daudela bakarrik, baliabide, profesional eta erakunde batzuk lagun ditzaketela. Ikusgarritasunak bizitzak salbatzen ditu", adierazi du.

Gainera, azpimarratu du irisgarritasuna osasun mentaleko edozein politika edo ekintzaren diseinuaren parte izan behar dela: "Ez da nahikoa laguntza-zerbitzuak egotea; behar dituztenen benetako eskura ere egon behar dute. Bere hizkuntza hitz egin behar dugu, bere espazioetan egon eta konfiantza sortu ".

Osasunaren eta prebentzioaren ikuspegitik, Adriana Goñi Nafarroako Osasun Zerbitzuko psikologo kliniko eta NaPRESUI Sailarteko Batzordeko idazkari eta kideak arazoaren dimentsio sozial eta estrukturala adierazi du: "Urtero Nafarroan adingabeen eta gazteen suizidioa jasaten dugu. Heriotza hauek ezohikoak izan arren, drama bat da eta bizitzaren babesaren porrota".

Era berean, prebentzioari ikuspegi integral batetik heltzeko beharra azpimarratu du: "Jokabide suizidak ez dio soilik jasaten duen pertsonari eragiten, baizik eta eragin handia du bere ingurune hurbilean eta gizarte osoan, bai orainean, bai etorkizunean".

Horregatik, "prebentzioak sektore anitzeko politikak eta programak eskatzen ditu, arrisku-profilak dituzten pertsonez eta osasun mentalaren zaintzaz gain, arrisku hori arindu dezaketen gizarte-baldintzatzaileak kontuan hartuko dituztenak", gaineratu du.

Narratiba aldatzea

Bestalde, Pablo Luis Morenok, Nafarroako Ospitale Fundazioko zuzendari medikoak, "Suizidioari buruzko narratiba aldatzea" leloa aipatu du ohar batean. "Ez da kontsigna bat bakarrik, interpelazio sakona baizik, suizidioaz nola hitz egiten dugun, zer entzun nahi dugun eta zer ulertzen dugun horretaz hitz egiten entzuten dugunean".

Azaldu duenez, narratiba aldatzeak, lehenik eta behin, suizidioaz hitz egiteko beldurra izateari uztea dakar; isiltasunak babesten ez duela ulertzea esan nahi du, tabuak ez duela prebenitzen eta, alderantziz: estigma betikotzen du, prebentzioa eragozten du, laguntza blokeatzen du".

Gainera, gaineratu du narratiba aldatzeak esan nahi duela "bakardadea ez dela egoera neutroa, milioika pertsonari eragiten dien egiturazko zauria dela eta, nahi ez denean, abandonu bihurtzen dela".

Eta, batez ere, suizidioari buruzko narratiba aldatzea "kulturalki irudikatzen dugun modua aldatzea" dela adierazi du. Komunikabideek, literaturak, zinemak, sare sozialek erantzukizun handia dute ".