Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Gizakiek harrapa dezakete, kutsatutako animalien bidez, eta gaixotasun larriak eragin ditzake. Heriotza tasa % 5 eta % 15 bitartekoa da, birus motaren arabera. Karraskarien gernua, gorozkiak edo listua ukituta kutsa daiteke, baita hozkaden bidez ere, nahiz eta zailagoa izan.
Bektoreen kontroleko teknikari bat, lagin bat prestatzen, San Diegon. Artxiboko irudia: Europa Press.
Hantabirusa karraskariek transmititzen duten birus multzo bat da, gaixotasun larriak eragin ditzake. Ez da intsektuen bidez kutsatzen, gaitza duten animalien gernua, gorozkiak zein listua ukituz eta partikula kutsatuak arnastuz transmitizen da.
Birus zoonotiko horrek arnasbide eta giltzurrunetako koadro larriak sor ditzake, eta hasierako sintomak gripearen antzekoak izan ohi dira: sukarra, giharretako mina eta nekea, besteak beste. Gizakion artean kutsatzea oso arraroa bada ere, infekzioak bilakaera larria izan dezake.
Hantabirusaren inguruan jakin beharrekoak
Zer da hantabirusa?
Bunyaviridae familiako hogei bat birusek osatzen dituzte hantabirusak, baina familia horretako beste birus mota batzuek ez bezala, ez dira intsektuen bidez kutsatzen, infektatutako karraskarien bitartez baizik.
Birus zoonotiko bat da, hau da, gizakiak kutsa daitezke, animalien bidez. Gaixotasun larriak eragin ditzake. Heriotza tasa % 5 eta % 15 bitartekoa da, birus motaren arabera.
Birusaren familia bi talde handitan banatzen da, jatorri geografikoaren arabera: Europa eta Asiakoa, alde batetik; eta Amerikakoa, bestetik.
Nola kutsatzen da hantabirusa?
Kutsatutako karraskarien gernua, gorozkiak zein listua ukituta kutsa daiteke, baita hozkaden bidez ere, nahiz eta zailagoa izan.
Animalia horiek birusaren gordailu naturala dira.
Birusa hartzeko bide ohikoenen artean dago aerosolak edo kutsatutako hautsa inhalatzea.
Karraskariek, berriz, haginkaden edo atzaparkaden bitartez kutsatzen diote elkarri birusa.
Pertsonen artean, bestalde, ez da batere ohikoa birusa kutsatzea. Halere, gerta daiteke eta gaixotasuna larria izan daiteke. Askok asteak eta hilabeteak behar dituzte osatzeko.
Zer sintoma ematen ditu eta zein da pronostikoa?
Gizakietan, Europa eta Asiatik iritsitako hantabirusek sukar hemorragikoa eta giltzurrunetako sindromea eragin ohi dute. Inkubazioak 2-3 aste irauten du.
Amerikatik heldutako birusak, ordea, biriketako sindromea eragiten du. Eboluzioa oso azkarra izaten da, eta denbora gutxian arnas gutxiegitasuna eragin dezake.
Gainera, bi gaixotasunak batera ager daitezke. Horrek esan nahi du aldi berean hainbat organo kaltetu ditzakeela.
Gizakietan, gaixotasuna neumoniarekin edo beste patologia batzurekin nahasteko aukera ere badago.
Hasiera bateko sintomen artean sukarra, buruko mina, giharretako mina, goragalea eta nekea ager daitezke. Alegia, gripearekin nahas daiteke.
72 ordu lehenago kutsatu den pertsona bati hantabirusa diagnostikatzea oso zaila da. Horregatik, beharrezkoa da sintomak hasi eta 72 ordura analitika errepikatzea.
Zein dira prebentzio neurri ohikoenak?
Etxeak eta biltegiak ondo ixtea gomendatzen dute, karraskariak sar ez daitezen. Komeni da, halaber, zaborrik ez pilatzea.
Era berean, karraskarien gorozkiekin zikindutako tokiak ongi garbitzea aholkatzen dute, leku horiek ondo aireztatzea, eta garbitzeko orduan eskularruak, betaurrekoak eta maskarak erabiltzea.
Bestalde, ez da komeni urik gabe erratza pasatzea. Hautsa kentzeko detergenteak edota produktu desinfektatzaileak erabili behar dira, bai eta lanbas eta trapu bustiak ere.
Ez du tratamenturik ezta txertorik ere
Gaur egun ez dago hantabirusak eragindako infekzioentzako tratamendu jakin bat. Horregatik, ezinbestekoa da diagnostiko goiztiarra eta ospitalera sintomak azaldu bezain pronto joatea, ZIUn sartzeko eta arnasketa arazo larriagoak izateko aukera txikiagoa izan dadin.
Zure interesekoa izan daiteke
Jokabide homofoboa egotzita epaitu dituzten lau gazteek ukatu egin dute gertakarietan parte hartu izana
Biktimari elkartasuna adierazteko, Egham Nafarroak elkarretaratzea egin du auzitegiaren atarian eta homofobiari aurre egiteko neurriak eskatu ditu.
100.000 € gorde dira indarkeria matxistaren biktimen seme-alaben laguntzetarako Euskadin
2025ean emakumeen aurkako indarkeria matxistaren ondorioz hildako emakumeen 8 seme-alaba lagundu dira. Laguntza ama hiltzen den unean adingabeak diren seme-alabei zuzenduta dago, eta 21 urte bete arte eska daiteke.
Insaustik airean utzi du 2030eko Munduko Futbol Txapelketarako Donostiaren hautagaitza: “Zer ekarriko duen aztertu egin behar da”
Alkateak “zuhur eta zorrotz” aztertu nahi du ekitaldiak ekonomian, logistikan eta gizartean izango duen eragina; PSE-EEk, berriz, Donostiaren hautagaitza irmoago babestea eskatu du.
Maialen Mazonen hilketagatik akusatutako gizonak uko egin dio epaiketan deklaratzeari
Ondorioen idatzian, akusazioek 45 urteko kartzela eskariari eutsi diote Mazonen ustezko hiltzailearentzat, eta defentsak ere hasierako eskaria mantendu eta absoluzioa galdegin du.
Honako hauek dira Euskadiko bizitegi-larrialdiari erantzuteko gaurtik indarrean diren premiazko neurriak
Etxebizitzaren arloko politika publikoak merkatuaren errealitate berrira egokitzea bilatzen du Eusko Jaurlaritzak onartutako dekretuak, estaldurak eta laguntzak handituz, tresnak malgutuz eta gaur egun etxebizitza duina eta egokia lortzeko zailtasun handiagoak dituztenei "modu azkarragoan eta eraginkorragoan" erantzuteko. Gainera, etxebizitza babesturako eta alokairu publikorako higiezinen-parkea handitzeko neurriak aurreikusten ditu.
Isabel Aaiun, Boney M, Ojete Calor eta Shinova taldeek kontzertuak eskainiko dituzte 2026ko sanferminetan
Nafarroako hiriburuko Udalak aurtengo sanferminetan kontzertuak eskainiko dituzten artistetako batzuk ezagutzera eman ditu.
Kartzelara bidali dute, behin-behinean, Arrasaten ikasle-egoitza batean sexu-erasoa egin duelakoan atxilotutako gizona
Ustezko bortxaketa joan den otsailean gertatu zen Arrasateko ikasle-egoitza batean, eta 22 urteko emakumeak ostiralean jarri zuen salaketa. Mondragon Unibertsitateak oharra zabaldu du gaur goizean, ikasle eta langileen artean bortxaketaren berri emateko, eta elkarretaratzeak egin ditu unibertsitateko campus guztietan.
Insaustiren ustez, etxebizitza tasatua da Donostiako "klase ertainarentzako irtenbidea"
Donostiako alkatearen iritziz, etxebizitzaren prezioa tasatzea da klase ertainak Donostian etxebizitza bat eskuratu ahal izateko irtenbidea; izan ere, "etxebizitza babestua eskuratzeko baremoen gainetik dago, baina merkatu libreko prezioen azpitik".
Bi-30 errepidea normal antzean, auto-istripu batek Leioako errepidean eta Txorierriko igarobidean hainbat kilometrotako auto-ilarak eragin ostean
Hainbat ibilgailuk talka egin dute Bi-30 errepidean, eta horren ondorioz 3 pertsona artatu behar izan dituzte.
Babes ofizialeko etxebizitzen salerosketan egiten diren iruzurrekin amaitu nahi du Eusko Jaurlaritzak
Denis Itxaso sailburuaren hitzetan, oso zabalduta dago babes ofizialeko etxebizitzak iruzurrez saltzea, eta ezkutuan erosleari gainbalioa eskatzea. Babes ofizialeko etxeak espekulazioaren aurka egiteko sortu zirela defendatu du, eta praktika horien aurka gogor egingo dutela jakinarazi du.