Gertaera kosmiko baten argi eta grabitazio-uhinak ikusi dituzte aurrenekoz
Bi neutroi izarren arteko fusioa argi eta grabitazio-uhinen bidez, aldi berean, ikusteko kapaz izan da nazioarteko talde bat. Horrela, Unibertsoaren behaketan “aro berri baten hasierari” ateak zabaldu dizkiotela uste dute.
Saiakera abuztuaren 17an egin zuten. Bi neutroi izarren arteko fusioak utzitako arrastoak ikusi zituztela “uste dute”. Gertakizunari ‘kilonovas’ izena eman diote. Horren berri duela 30 urte izan zuten zientzialariek, baina ikusi ahal izan dituztela aurrenekoz baieztatu dute orain.
Horrela, gertakizun bereko grabitazio-uhinak eta argia (erradiazio elektromagnetikoa) aldi berean ikusi ahal izan dituzte mundu osoko astronomoek.
Aldi berean bi agerraldi egin dituzte gaur, aurkikuntzaren berri emateko (bat Europako Behatokiaren edo ESOren egoitza nagusian, Alemanian; bigarrena National Science Foundationek Washingtonen). Europako Espazio Agentziaren (ESA) hitzetan, “sekula ikusi gabeko fenomeno astronomiko baten behaketa iraultzailea da”.
Zer dira?
Abiadura handian doan gorputz handi batek sorturiko espazio-denboraren deformazio/ondulazioak dira grabitazio-uhinak. Albert Einstenek duela 100 urte iragarri zituen. Hala ere, grabitazio-uhin bat aurrenekoz 2015eko irailaren 14an ikusi zuten zientzialariek. Aurreneko uhin hori eta ondoren beste hiru antzeman zituzten adituek, guztiak zulo beltzek sorturikoak.
Aurkikuntzak 2017ko Fisika Nobel saria bereganatu zuen. Rainer Weiss, Barry C. Barish eta Kip S. Thorne estatubatuarrei eman zioten uhinen behaketagatik.
2017ko abuztuaren 17an, 14:41ean (Euskal Herriko ordutegian), Ameriketako Estatu Batuetako LIGO tresnak (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) eta Italiako Virgo interferometroak bosgarren grabitazio-uhina antzeman zuten: GW170817.
Bestalde, Fermi (NASA) eta INTEGRAL (ESA) behatokiek gamma izpien eztanda labur bat (GRB) antzeman zuten. LIGOk eta Virgok grabitazio-uhina antzeman eta bi segundo geroago ikusi zuten eztanda.
Zure interesekoa izan daiteke
ELAk berretsi du CCOOko kide batzuek euskaldunen kontrako hizkuntza eskubideen aurkako kanpaina abiatu dutela
ELAk babes osoa adierazi dio AEKri, Korrikaren antolatzaileari, eta CCOOko zuzendaritza lasterketatik baztertzeko erabakia babestu du. ELA sindikatuak “euskararen aurka antolatutako kanpaina” baten parte izatea leporatu dio CCOOko kide batzuei, eta, zentzu horretan, erabat "koherentea" iruditzen zaio Korrikan parte ez hartzeko erabakia hartu izana.
CCOO Korrikatik kanpo geratu da AEK-k lekukoa ez eramateko erabakia hartu ostean, "euskararen aurkako jarrerak sustatzeagatik"
Ohar baten bidez, AEK-k argitu duenez, AEKren Nazio Kontseilua CCOO Euskadiko ordezkariekin bildu zen astelehenean, eta Argia aldizkariak argitaratutako informazioari "sinesgarritasun osoa" emanda, CCOOko kideei jakinarazi zieten "bateraezinak" zirela "euskararen aurkako jardunbide horiek sustatzea eta Korrikan lekukoa eramatea".
Donostiako Arrazakeriaren aurkako Martxak erroldatzeko eskubidea aldarrikatuko du, igandean
29. edizioak Trintxerpe eta Donostia zeharkatuko ditu, Erroldarik gabe ez naiz existitzen lelopean.
% 77,8ra igo da Euskadi plurala izan dadin nahi duten herritarren kopurua
Ikuspegiren azken txostenaren arabera, herritarren % 24,2k adierazi dute azken urtean diskriminazio-egoeraren baten lekuko izan direla eta % 14,6k diskriminazio motaren bat jasan dutela aitortu dute, lanpostu edo alokairu bila izan direnean batez ere. Kolektibo diskriminatuenak ijitoak eta migratzaileak dira, inkestaren arabera.
Medikuek grebaldian jarraitzen dute, estatutu propioaren alde
EAEko medikuak aste honetan bigarrenez kalera irten dira Osasun Ministerioak adostutako estatutu orokorraren aurka. Medikuek lan baldintzak negozioatzeko ahalmena izatea eskatzen diote Osasun Ministerioari. Gutxieneko zerbitzuak ostiralera arte ezarriko dira, medikuen eskubideak aldarrikatzeko.
Ane Elordi: “Ez dugu bateragarri ikusten CCOOren jardunbidea eta 'Euskara gara' aterkipean egingo dugun Korrikan parte hartzea”
Euskadi Irratiko "Faktoria" irratsaioan egindako elkarrizketan Ane Elordi Korrikaren koordinatzaileak adierazi duenez, Errenteriako Lan Deialdi Publikoan gertatu dena "mugarria" izan da Korrikako antolatzaileen ustez. Hortaz, sindikatuko kideekin egindako bileran, azaldu zieten ez zutela bateragarri ikusten haien jardunbidea eta 24. Korrikan parte hartzea.
'Aita Mari' Italiako Vibo Valentiako portura iritsi da, erreskatatutako 32 migratzailerekin
Aita Mari ontzia astearte honetan iritsi da Italiako Vibo Valentiako portura, erreskatatutako 32 migratzailerekin. Mediterraneo erdialdeko uretan topatu zuten ontzia igandean, jendez gainezka, "oso baldintza eskasetan". Erreskatatutako lagunen artean bederatzi adingabe eta haurdun dagoen emakume bat daude.
Zabalik dago AP-8 autobidea, Iurreta parean, istripu baten ondorioz itxita egon ondotik
Kamioi bat irauli da gaur goizean AP-8an, Iurreta parean eta Donostiarako noranzkoan. Istripuaren ondorioz, bi errei itxi dituzte.
Baionan desagertutako 50 urte inguruko gizon baten bila ari dira
Larunbatean ikusi zuten azkenengoz, Lapurdiko hiriburuan, goizaldeko ordu bata pasata.
Espainiako Poliziaren buru ohiaren sexu erasoak berretsi ditu epailearen aurrean salaketa jarri zuen inspektoreak
Epaileak atzera bota du Poliziako buru ohia emakumearekin ez komunikatzeko salaketa-jartzaileak egindako eskaria, "arriskurik ez" dagoela iritzita.