Stephen Hawkingek Big Bangaren aurretik zer zegoen badakiela esan du
Stephen Hawking fisikari teoriko ospetsuak Big Bang deitu ohi den leherketa handiaren aurretik, Unibertsoaren jaioeran (duela 13.800 milioi urte), zer zegoen enigmari erantzuteko gai dela esan du.
"Mugarik gabeko proposamena" izenarekin ezagututako teoriaren alde egin du Hawkingek, Neil deGrasse Tysonek "Star Talk" telebista saioan egindako eta National Geographic katean zabaldutako elkarrizketan.
"Unibertsoaren baldintza mugagarria… mugarik ez duela da", esan dio Hawkingek Tysoni, Popular Science aldizkariaren arabera.
Teoria hori hobeto ulertzeko, Unibertsoa kontrolatzen duen urruneko aginte automatiko bat imajinatu eta atzera eman beharko genioke. Unibertsoak etengabe hedatzen ari den egitura du; beraz, denboran atzera egin ahala, Unibertsoa uzkurtu egiten da. Hortaz, Big Bangeraino atzera eginda, Unibertso osoa atomo baten tamainara murriztuko zen, Hawkingen ustez.
Osotasunaren bola subatomiko horrek "singulartasun" izena hartzen du. Bero eta energia masa txiki eta handi horren barruan, fisikaren eta denboraren legeek, ezagutzen ditugun horretan, funtzionatzeari uzten diote. Hau da, Unibertsoa hedatzen hasi arte ez zen denbora ulertzen dugun bezala existitzen; aitzitik, denbora infinituki uzkurtzen da Unibertsoa txikitzen den neurrian eta inoiz ez du hastapen puntu zehatzik harrapatzen.
Hawkingen iritziz, Big Bangaren aurretik denbora konprimatuta zegoen: "Beti hurbiltzen zen zerbaitera, baina ez zen ezer bilakatzen". Izatez, "inoiz ez zen ezertatik zerbait sortutako Big Bang leherketarik egon. Horrela dirudi gizadiaren ikuspuntutik", esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Jendetza bildu du Korrikak Maulen
Lurraldeko eta hiriburuko hainbat elkarte eta herriko etxe ikusi ditugu parte-hartzen, hala nola, Sohütako pastorala, UEU, Palestinaren aldeko elkartea, Pitxu gaztetxea, Xiberoko Botza eta beste hainbat. Handik Nafarroa Beherea alderako bidea hartu du. Gaueko 22:00 pasata sartuko da lurralde hartan Aiherratik.
Pertsona bat erietxera eraman behar izan dute Baionan gertatu den sute baten ondorioz
Sua 14:15ak inguruan piztu da garra Baiona Tipiko Kupelgileak karrikako eraikin batean. Suhiltzaileek eraikina hustu dute bertaratu orduko. Hirugarren solairuan zegoen gizonezko bat larrialdi zerbitzuen laguntzarekin atera behar izan dute eta Baionako erietxera eraman dute kea arnastuta. Garrak itzali badituzte ere, auzo guztiko elektrizitatea eta gasa moztu dituzte, prebentzio neurri gisa. Eraikinak kalte ugari izan ditu eta bere egoera hurrengo orduetan aztertu beharko da. Bizilagunek gaua etxetik kanpora igaroko dute.
Atharratzetik abiatu da 24. Korrika, festa giroan, pizkundearen akuilu izatea xede
Ibilbide osoa zuzenean ikusteko aukera dago ETB ON plataforman, EITBren telebista plataforma digital berrian. Euskararen lekukoa martxan da jada, eta Atharratzetik abiatu den oihuak Euskal Herri osoa zeharkatuko du beste behin. Bilbon amaituko da, martxoaren 29an, igandez.
Euskal jatorriko 114.400 pertsona atzerrian bizi dira, duela urtebete baino % 5,5 gehiago
Gehienak Amerikan bizi dira, Argentinan zehazki, INEk urtero argitaratzen duen Atzerrian bizi diren espainiarren erroldaren (AEE) arabera.
32 urteko emakumezko bat zauritu da Iruñean, ibilgailu batek harrapatuta
Ezbeharra 07:32an gertatu da, Arrosadia auzoan. Emakumeak kolpe ugari jasan ditu, hortaz, Iruñeko Unibertsitate Ospitalera eraman dute, pronostiko erreserbatuarekin.
Trafikoa bere onera itzuli da A-8an Irun parean, baina auto-ilara txikiak oraindik daude Kantabriarako noranzkoan, Abanton
Zubiaren hasieran trafiko-eragozpenak izan dira A-8 autobidean.
Furgoneta-gidari bat zauritu da A-1 errepidean, Asparrenan, errepidetik atera eta bazter-babesaren aurka talka eginda
Istripua ostegun honetako 08:45ean jazo da. Zauritutako gidaria ospitalera eraman dute.
Albiste izango da: Korrikaren hasiera, Ekialde Hurbileko azken ordua eta Europako Kontseiluaren bilera
Gaurkoan Orainen albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Atharratzetik Bilbora, Korrikak euskararen paisaia guztiak zeharkatuko ditu
Euskararen aldeko ekimenak hizkuntzaren errealitate guztiak zeharkatuko ditu 11 egunez eta 10 gauez. 2.175 kilometro inguru egingo ditu Korrikak eta 460 herritatik igaroko da. ETB On plataformak etenik gabe jarraituko du ibilbidea, eguneko 24 orduetan.
ELAk adierazi du CCOOko kide batzuek euskaldunen hizkuntza eskubideen aurkako kanpaina abiatu dutela
ELAk adierazi du bat datorrela AEKrekin, Korrikaren antolatzailearekin, eta babestu egin du CCOOren zuzendaritza lasterketatik baztertzeko erabakia. ELA sindikatuak “euskararen aurka antolatutako kanpaina” baten parte izatea leporatu die CCOOko kide batzuei, eta, zentzu horretan, erabat "koherentea" iruditzen zaio Korrikan parte ez hartzen ez uzteko erabakia hartu izana.