NASAk TESS satelitea jaurti du, 20.000 exoplaneta arakatzeko asmoz
NASA AEBko Aeronautika eta Espazio Agentziak TESS satelitea jaurti du ostegun honetan Cañaveral lurmuturretik (Florida, AEB). Bi urtez espazioan barrena egongo da, eta 20.000 exoplaneta aztertuko ditu.
SpaceX enpresaren Falcon 9 kohetearen barruan bota dute satelitea, Floridan 18:51 zirenean (22:51 GMT). Astelehenean espazioratu behar zuten, baina atzeratu egin zuten misioa.
MIT Massachusetsseko Institutu Teknologikoaren laguntzarekin garatu dute satelitea, 337 milioi dolarreko aurrekontuarekin. Aurreikuspenen arabera, eguzki sistematik at dauden planetak bilatuko ditu, gerora bizia egoteko baldintzak ote dituzten aztertzeko.
"Espero dugu TESSek gure eguzki sistema bakarra edo normala den zehazten lagunduko digula. Planeta eta galaxia oso arraroak daude, mundu akuatikoak, labaz estalitakoak...", adierazi dio Natalia Guerrero MITeko ikerlari eta TESS satelitearen misioan lanean ari den zientzialariak EFE albiste agentziari.
Lurra planetatik 300 argi-urte baino gutxiagora dauden exoplanetak bilatuko ditu TESSek, eta aurrez Kepler teleskopioak bildutako datuak izango ditu oinarri. Keplerrek zortzi urte eman ditu orbitan, eta 20.000 exoplaneta horiek badirela frogatu du.
Guztira, sateliteak urtebete beharko du "hegoaldeko zeruaren" 13 sekzioen mapa egiteko irudiak hartzeko, eta beste urtebete, "iparraldeko zeruan" beste hainbeste egiteko, NASAk zehaztu duenez.
"Irudi eta datu horiei esker jakin ahalko dugu planeta izarraren gune bizigarrian ote dagoen, hau da, gainazalean ura eta bizia izateko tenperatura egokia ote dituen", azaldu du Guerrerok.
Zure interesekoa izan daiteke
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".
Arratiako Koruak 75 urte bete ditu santa eskean
1951n sortu zen, Artea eta Areatzan zeuden abesbatza bana batu zirenean, eta ordutik ez du inoiz hutsik egin otsailaren 4an. Bizkaiko hainbat herritan abestu ondoren, hiriburuan aritzen dira kantuan, azken urteetan bezala, Caritas elkartearentzat dirua biltzen.
Mouliaak Errejonen aurkako salaketa erretiratu du "osasun arrazoiengatik", baina ez du akusazioetan atzera egin
Herri-akusazioak bere horretan jarraitzen du "biktimaren eskubideak" babesteko. Bestalde, diputatu ohiak aktorearen kontrako kereilarekin jarraituko du.
Bideo bat zabaldu dute Iker Aranari foam bala batekin tiro egiteagatik ikertutako ertzainaren bertsioa gezurtatzeko
Justizia Aranarentzat plataformak bideo bat argitaratu du, ertzaintzaren abokatuak auzia artxibatzea eskatu ondoren. Iker Arana gazteak salaketa jarri zuen barrabil bat galtzeagatik Bilboko Etxarri Gaztetxea utzarazteko operazioan ertzainek tiro egin ostean.
Osasunbideako langile bati zortzi urteko espetxe zigorra ezarri diote, alabaren eta biloben datu klinikoak baimenik gabe ikusteagatik
Ama-alaben arteko harremanak hautsita zeuden aspalditik, eta emakumea bere lanbideaz baliatzen zen konfidentzialak diren datuak ikusteko, delitu dena. Altsasuko osasun zentroan administrari laguntzaile zela 1.300 aldiz baino gehiagotan sartu zen senitartekoen datu klinikoak ikustera.
Amaia, bularreko minbizia duen pazientea: "Orain hemen nago, baina oso gogorra izan da eta indarra erakusten saiatu naiz"
Urtero 16.000 minbizi-kasu berri diagnostikatzen dira Euskadin, baina biziraupena % 57tik gorakoa da. Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak. Amaia kasu horietako bat da. 31 urterekin diagnostikatu zioten bularreko minbizia.
Nafarroako Gobernuak esan du "protokoloaren arabera" jokatu duela tutoretzapeko zentro batean adingabe bati ustez egindako sexu-erasoaren inguruan
Javier Remirez bozeramaileak "agente, komunikabide eta alderdi politiko guztiei erantzukizuna" eskatu die, "adingabeen babesgabetasun-egoerak sortzen dituzten informazio zehazgabeei bide ez emateko". Ildo horretan, "eskuin muturrak" egoera aprobetxatu nahi duela gaitzetsi du, "adingabe jakin batzuk jatorriaren edo nazionalitatearen arabera estigmatizatzen dituen diskurtso faltsu bat markatzeko".
Adina egiaztatzea, adingabeak sare sozialetan sartzea eragozteko oztopo nagusia
Aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez dute konbentzitzen, datu sentikorrak babesteko arriskuagatik. Gakoa da adina egiaztatzeko sistemak aurkitzea, baina behar bezalako anonimotasunarekin.