NASAk TESS satelitea jaurti du, 20.000 exoplaneta arakatzeko asmoz
NASA AEBko Aeronautika eta Espazio Agentziak TESS satelitea jaurti du ostegun honetan Cañaveral lurmuturretik (Florida, AEB). Bi urtez espazioan barrena egongo da, eta 20.000 exoplaneta aztertuko ditu.
SpaceX enpresaren Falcon 9 kohetearen barruan bota dute satelitea, Floridan 18:51 zirenean (22:51 GMT). Astelehenean espazioratu behar zuten, baina atzeratu egin zuten misioa.
MIT Massachusetsseko Institutu Teknologikoaren laguntzarekin garatu dute satelitea, 337 milioi dolarreko aurrekontuarekin. Aurreikuspenen arabera, eguzki sistematik at dauden planetak bilatuko ditu, gerora bizia egoteko baldintzak ote dituzten aztertzeko.
"Espero dugu TESSek gure eguzki sistema bakarra edo normala den zehazten lagunduko digula. Planeta eta galaxia oso arraroak daude, mundu akuatikoak, labaz estalitakoak...", adierazi dio Natalia Guerrero MITeko ikerlari eta TESS satelitearen misioan lanean ari den zientzialariak EFE albiste agentziari.
Lurra planetatik 300 argi-urte baino gutxiagora dauden exoplanetak bilatuko ditu TESSek, eta aurrez Kepler teleskopioak bildutako datuak izango ditu oinarri. Keplerrek zortzi urte eman ditu orbitan, eta 20.000 exoplaneta horiek badirela frogatu du.
Guztira, sateliteak urtebete beharko du "hegoaldeko zeruaren" 13 sekzioen mapa egiteko irudiak hartzeko, eta beste urtebete, "iparraldeko zeruan" beste hainbeste egiteko, NASAk zehaztu duenez.
"Irudi eta datu horiei esker jakin ahalko dugu planeta izarraren gune bizigarrian ote dagoen, hau da, gainazalean ura eta bizia izateko tenperatura egokia ote dituen", azaldu du Guerrerok.
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriko hilketa matxista salatzeko elkarretaratzea egin dute ostiral arratsaldean, talde feministek deituta
2026an bi dira jada Euskal Herrian hildako emakumeak, eta horrek agerian uzten du, euren ustez, indarkeria matxistak jarraitzen duela gizarteko gaitz nagusietakoa izaten. Basauriko Asanblada Feminista eta Emakumeok Bat Koordinadora (Basauriko Emakume Elkarte eta Elkarte Feministen Federazioa) talde feministek deitu dute elkarretaratzea.
Itzurun hondartza, mikroplastikoz beteta
Azken egunotako denboraleen ondorioz, mikroplastikoz beteta agertu zen atzo Zumaiako Itzurun hondartza. Naiara Malave Euskal Kostaldeko Geoparkean lan egiten duten Begi Bistan-eko kideak azpimarratu du arazoa mundu mailakoa dela, eta azken hamarkadetako plastikoaren gehiegizko erabileraren ondorioetako bat.
Gizon bat atxilotu dute Basaurin, bikotekidea hiltzea egotzita
Biktima, 44 urteko emakume bat, ondoezik jarri ostean hil zen. Medikuek egindako lehen azterketen arabera, indarkeria zantzuak zituen. EITBk galdetutako ikerketaren iturrien arabera, atxilotuak askotan urratzen zuen urruntze agindu bat zegoen.
Asier Iragorri, Basauriko alkatea: "Gaur egun ere entzuten dira indarkeria matxista existitzen ez dela dioten diskurtsoak"
Basauriko alkateak "irmo" gaitzetsi du udalerrian gertatutako hilketa matxista, eta deitoratu du oraindik ere herritarren artean diskurtsoak entzuten ari direla indarkeria matxista "ez dela existitzen" edo arazoari garrantzia kentzen diotela esanez. Horregatik, uste du arlo guztietatik lan egin behar dela gaiari heldu ahal izateko.
Azpeitiko sutean kaltetutako bi lagunek alta jaso dute eta beste bizileku bat eman diete
Sua arratsaldean piztu zen, bigarren solairuan, eta kalte handiak eragin zituen. Udal teknikariek eraikinaren egoera aztertu behar dute, sutea zerk eragin duen ikertu eta hartu beharreko neurriak zehazteko.
Aldaketak Bilboko trafikoan datorren astelehenean, Itzulia Basque Country dela eta
Lasterketaren lehen etapak, Bilbon hasi eta amaituko den 13,9 kilometroko erlojupekoak, trafiko etenak, aparkaleku murrizketak eta garraio publikoan aldaketak eragingo ditu.
50.000 pertsonak baino gehiagok eman dute izena jada Osakidetzako EPEn
EITBk jakin duenez, lehen bederatzi kategorietarako izen-emateak erritmo altuari eutsi dio hasieratik, apirilaren 22ra arte irekita dagoen prozesuan.
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.