Azken bost urteak inoizko beroenak izan dira
Azken bost urte hauek, 2015etik 2019ra artekoak, inoiz erregistratu diren beroenak izan dira Nazio Batuen Erakundeak (NBE) astelehen honetan Klimaren Goi Bileran aurkeztuko duen txosten eguneratuenak ohartarazten duenez.
"United in Science" izeneko txostenaren arabera, gero eta tarte handiagoa dago nazioarteak klima-aldaketa gelditzeko ezarri dituen helburuen eta egoera errealaren artean.
2015etik aurtenera urtez urte erregistratutako tenperatura, esate baterako, garai aurre-industriala (1850-1900) baino 1,1 gradu zentigradu altuagoa da eta 2011tik 2015era baino 0,2 gradu altuagoa.
Tenperatura igoera horrek itsasoko izotzaren galera ekarri du eta 1979tik 2018ra %12 galdu da hamarkada bakoitzean. Zehazki, sei aldiz areagotu da Antartidan urtutako izotz kopurua 1979tik.
Horrekin batera, 2007tik 2016ra, urtero 4 milimetro gutxi gorabehera igo da itsasoaren maila eta ozeanoen azidotasunak %26 egin du gora industria-aroa hasi zenetik.
Gaur egun baino CO2 kontzentrazio gehiago soilik duela 3-5 milioi urte erregistratu zen
Dokumentuaren arabera, negutegi efektua sortzen dute gasak -karbono dioxidoa, metanoa eta oxido nitrosoa- balio maximotan daude.
Hain zuzen ere, egungoa baino CO2 kontzentrazio handiagoa erregistratu zen azken aldia duela 3 edo 5 milioi urte izan zen, tenperatura globala orain baino 2-3 gradu altuagoa zenean, Groenlandia eta mendebaldeko Antartidako izotz geruzak urtu zirenean eta itsas-maila orain baino 10-20 metro altuagoa zen garaian.
Parisko Akordioan herrialdeek adostu zituzten neurriekin 2,9 eta 3,4 gradu artean igoko da tenperatura txosten honen arabera, adituek 1,5 gradutik ez igotzea gomendatzen dutenean. Eta zifra hori ez gainditzeko, herrialde horiek proposatu zituzten neurriak bost aldiz areagotu beharko lituzkete edo hiru aldiz areagotu, 2 graduko igoera ez gainditzeko.
Astelehenean Goi Bileran eta asteartean agintariei aurkeztuko diete txostena
Nazio Batuen Erakundean astelehenean ospatuko duten Klimaren Gai Bilerarako osatu duten txostenak hiru ardatz ditu: gizakiak eragindako aldaketak klimatikoak planetan duen eraginaren analisia batua, ematen ari zaion erantzuna eta etorkizuneko ondorioak.
Munduko Meteorologia Elkarteak Koordinatuta, nazioarteko zortzi agentziak emandako datuekin egin dute. Astelehenean Goi Bileran eta asteartean agintariei aurkeztuko diete.
"Txostenean agertzen diren datu zientifikoak aldaketa klimatikoari buruzko eguneratuenak dira" esan du Zientzia Aholkulari Taldeak.
Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak datu horiei arreta jarri eta nazioarteko agintari guztiei "bat egin eta modu egokian jokatzeko" eskatu die.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Basaurin, bikotekidea hiltzea egotzita
Biktima, 44 urteko emakume bat, ondoezik jarri ostean hil zen. Medikuek egindako lehen azterketen arabera, indarkeria zantzuak zituen.
Azpeitiko sutean kaltetutako bi lagunek alta jaso dute eta beste bizileku bat eman diete
Sua arratsaldean piztu zen, bigarren solairuan, eta kalte handiak eragin zituen. Udal teknikariek eraikinaren egoera aztertu behar dute, sutea zerk eragin duen ikertu eta hartu beharreko neurriak zehazteko.
Aldaketak Bilboko trafikoan datorren astelehenean, Itzulia Basque Country dela eta
Lasterketaren lehen etapak, Bilbon hasi eta amaituko den 13,9 kilometroko erlojupekoak, trafiko etenak, aparkaleku murrizketak eta garraio publikoan aldaketak eragingo ditu.
50.000 pertsonak baino gehiagok eman dute izena jada Osakidetzako EPEn
EITBk jakin duenez, lehen bederatzi kategorietarako izen-emateak erritmo altuari eutsi dio hasieratik, apirilaren 22ra arte irekita dagoen prozesuan.
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.
Ekain Perrino: "Gorroto-delitua dela onartu da, baina 2 urteko espetxe zigorra ez da ezer"
Justiziak Ekain Perrinok 2021ean Basaurin jasandako eraso homofoboaren egile gehienak zigortu ditu. Hamaika egileetatik hamarrek bi urteko espetxe zigorra jaso dute, osotasun moralaren aurkako delituagatik; hamaikagarrenari, berriz, 14 hilabeteko kartzela zigorra eta zortzi hilabeteko isuna ezarri diote. Perrino pozik agertu da gorroto-delitua onartu duelako epaileak, 2 urteko espetxealdia ez dela nahikoa adierazi du.
Mugikorreko NANa, indarrean: Zertarako balio du eta zertarako ez?
MiDNI aplikazioari esker, dagoeneko aurrez aurre identifika zaitezke telefonoarekin. Hala ere, ez du dokumentu fisikoa ordezkatuko kasu guztietan, nazioarteko bidaietan edo zenbait gestio egiterakoan adibidez.
Bederatzi urteko mutiko bilbotar bat hil da Medina de Pomarren izandako auto-istripu batean
Sei urteko beste adingabe bat eta bi heldu larri zauritu dira istripuan, Gaztela eta Leongo Gobernuko larrialdietarako zerbitzuak jakitera eman duenez. Horietako bi Gurutzetako Unibertsitate Ospitalera eraman dituzte.