Miaketa aplikazioek "oinarrizko askatasunak mehatxatzen" dituztela ohartarazi dute

Munduko Osasun Erakundeak COVID-19ko kontaktuak arakatzeko hurbiltasun bidezko miaketa-teknologiak erabiltzeko kontsiderazio etikoak jorratzen dituen gida bat argitaratu du. Transmisio kateak mozteko baliagarriak izan daitezkeela aitortzen dute agirian, baina erabiltzaileen pribatutasuna urratzea ekar dezakeela ohartarazi dute.

Hurbiltasun-miaketak seinalearen indarra neurtzen du, bi gailu (adibidez, telefono adimendunak) elkarrengandik nahiko hurbil dauden zehazteko, erabiltzaileek infektatutako gizabanako baten birusa infektatu gabeko beste batera zabaldu daitekeen ezagutzeko. Erabiltzaile bat infektatuta badago, gertukoei jakinarazi ahal izango zaie, eta, horrela, neurri egokiak hartu ahal izango dira haien eta besteen osasunerako arriskuak murrizteko.

Hurbiltasun-miaketa hori kontaktuen miaketarekin konbinatu ohi da, nahiz eta kontaktuak arakatzea osasun publikoko diziplina bat den, eta aplikazio mugikorren bidezko hurbiltasun-miaketa teknika berri bat bilakatu den. Hala ere, teknologia berri horrek "mugak" dituela nabarmendu du Munduko Osasun Erakundeak.

"Teknologia horrek ezin ditu COVID-19 eskuratu ahal dituen erabiltzaile batek dituen egoera guztiak bereganatu, eta ezin du ordeztu pertsonatik pertsonara osasun publikoko kontaktuen ohiko miaketa, probak edo normalean telefonoz edo aurrez aurre egiten den dibulgazioa. Egungo osasun publikoko sistema batean eta pandemia bati emandako erantzun nazionalean erabat integratuta daudenean bakarrik izan daitezke eraginkorrak erantzuna ematen lagunduko duten datuak emateko. Sistema horrek osasun zerbitzuetako langileak, proba zerbitzuak eta kontaktuak eskuz arakatzeko azpiegitura barne hartu beharko lituzke", argudiatu du Munduko Osasun Erakundeak.

Muga horiek kontuan hartuta, nazioarteko osasun-erakundeak uste du osasun-agintariek hurbiltasunagatik jarraipen digitalerako tresnak erabil ditzaketela pertsona bati COVID-19 proban positibo eman duen batekin harremanetan egoteko arrisku handiagoa duen jakinarazteko.

"COVID-19ko probetan positibo ematen duen pertsona batekin kontaktu estua izan dezakeen pertsona bati egindako jakinarazpen horrek lehen pertsona probak egitera anima lezake (eskuragarri badaude) edo balizko transmisioa mugatzeko neurriak hartzera, hala nola, autoisolamendua eta urruntze fisikoa, edozein sintoma agertu aurretik ere", ezarri dute.

Hala ere, datuen erabilera horiek "COVID-19ko pandemia bitartean eta ondoren giza eskubideak eta oinarrizko askatasunak mehatxatu" ditzaketela ohartarazi dute. "Zaintzak azkar zeharkatu dezake gaixotasunaren zaintzaren eta populazioaren zaintzaren arteko lerro lausoa. Ondorioz, beharrezkoa da legeek eta gainbegiratze-mekanismoek muga zorrotzak ezartzea hurbiltasunagatik miaketa digitalerako teknologien erabilerari eta teknologia horiek sortutako datuak erabiltzen dituen ikerketa orori", zehaztu dute.

Era berean, "funtsezkotzat" jotzen dute teknologia horien eraginkortasuna eta eragina neurtzea, publikoak haien fidagarritasunean eta teknologia horiek diseinatu, zabaldu eta kudeatzen dituzten gobernu erakundeengan edo erakunde pribatuengan duen konfiantza sustatzeko. "Haren eraginkortasuna eta ondorioak ebaluatzeak ere lagun dezake zehazten ea pribatutasunaren konpentsazioa proportzionala den osasun publikoan izandako ondorioekiko. Teknologia horiek COVID-19ren aldean eraginkorrak ez badira, teknologia pixkanaka ezabatu behar da", adierazi dute.

Azkenik, Munduko Osasun Erakundearen arabera, "desberdintasunak areagotu egin daitezke teknologia horien erabilerarekin". "Hurbiltasun digitaleko miaketa-aplikazioek zeharka baino ez diete mesede egiten telefono adimendunak edo bestelako gailu egokiak erabiltzeko aukerarik ez duten pertsonei, eta, oro har, telefono adimendunak erabiltzearekin jada eroso sentitzen direnei bakarrik egiten diete mesede. Kontaktuak bilatzeko hurbiltasun digitalaren mende egoteak, ikuspegi tradizionalak alde batera utzita, baztertuen sarbidea murriztuko du populazioaren funtsezko zerbitzuetara, bereziki adinekoengana eta pobrezian bizi direnengana", ondorioztatu dute.