Marten inoiz bizirik izan ote den aztertzeko misio bat hasi du NASAk
Ostegun honetan, "Perseverance" izena duen rover espazio-ibilgailu berria jaurti du NASAk Cabo Cañaveraletik (Florida, AEB). Izan ere, gaur bertan hasi da Marten inoiz bizirik izan ote den aztertzea helburu duen Mars 2020 misioa. Hala, biziaren arrastoak topatzen saiatuko dira, "agentziaren erronka handienetako batean".
"Beste mundu batean bizia aurkitzeko eginkizun eplizituarekin Martera joango garen lehen aldia da hau", nabarmendu du Jim Brienstinek, espazio agentziako administratzaileak. "Aurkituko al dugu? Ez dakigu han inoiz bizirik izan ote den, baina badakigu Marte bere historiako uneren batean bizitzeko modukoa izan dela", gaineratu du.
Jaurtiketa 07:50ean izan da (13:50ean Euskadin). Zehazki, rover espazio-ibilgailu berria Atlas V suziriari lotuta aireratu dute Kennedy Espazio Zentroko 41 jaurtiketa plataformatik, eta 500 milioi kilometro baino gehiago egin beharko ditu datorren otsailaren 18an planeta gorrian lurreratu arte. Hain zuzen ere, gaurko jaurtiketan erabili duten suziria, Marteraino iritsi diren "Curiosity" edo "Insight" bezalako espazioko beste ibilgailuekin erabili dute aurretik.
Arrastoak Lurrera ekartzea mugarria litzateke
Misioak, gutxienez, urtebete iraungo du Marten, hau da, 687 egun lurtar. Ibilgailua, Jezero kraterraren gainean lurreratu ondoren, planetaren gainazalean zehar ibiliko da. Han, mikrobioen bizi-hondarrak bilatuko ditu, eta oxigenoa sortzen saiatuko da.
Testuinguru horretan, AVS euskal enpresak ibilgailuaren zazpi zatietatik bi eraiki ditu. Aurreko espazio-ibilgailuen forma lauangeluarrari eusten dio, eta 3 metro (10 oin) luze eta 2,7 metro (9 oin) zabal da. Halaber, "Perseverance" izena duen roverrak 1.043 kilo pisatzen du.
Lehen aldiz, gainera, "Ingenuity" helikopteroari esker aireontzi bat izango da Marten. Espazio-ibilgailu berriari akoplatuta iritsiko da planetara, eta hegaldi proba ezberdinak egingo ditu han.
Dena dela, 2026an Lurrera itzuliko diren laginak biltzea izango da misioaren mugarri nagusia, arrasto horiek sakon aztertu ahal izateko. Hori izango da "misioaren prozesurik zailenetako eta zirraragarrienetako bat", Marteren "baldintza gogorrei" aurre egin beharko baitiete, hala nola lurraren idortasunari edo hauts-ekaitzei.
"Ez da erraza, eta arrakasta lortu ezin izateko arrisku handia dago. Hori esanda, badakigu nola lurreratu Marten. Izan ere, zortzigarren aldia da honakoa, beraz, esperientzia dugu horretan", gaineratu du NASAko administratzaileak.
Lagin horiek berreskuratzeko, NASAk Europako Espazio Agentziaren (ESA, ingelesezko sigletan) laguntza izango du, eta dozena bat nazionalitate baino gehiagoko ehunka zientzialarirekin lankidetzan aritu ondoren, hainbat espazio-ibilgailuri esker itzulera posible izatea espero dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasun Ministerioko langileek norobirus-agerraldiak kaltetuta dagoen Getxon amarratutako ontzia ikuskatuko dute gaur
Osasun-agintariek sintomarik ez duten bidaiariak ateratzeko baimena eman dute, eta 18 pertsonak isolatuta jarraitzen dute ontzian, gastroenteritisa dela eta. Osasun-egoera zein den aztertu eta baloratu ondoren, espero da ontzia gaur arratsaldean abiatuko dela Frantzia aldera.
Justiziak arrazoia eman dio Shakirari eta 60 milioi euro itzultzeko eskatu dio Ogasunari
Auzitegiak onartu egin du artistak Zerga Agentziaren ebazpenaren aurka jarritako errekurtsoa, eta bertan behera utzi ditu ezarritako likidazioak eta zehapenak, Administrazioak ez baitu egiaztatu 2011n abeslaria Espainian 183 egun baino gehiago egon zenik, eta legeak Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ) ordaintzeko hori eskatzen du.
Kamioi batek istripua izan du eta karga galdu du A-8an, Galdakaon, eta auto-pilaketa luzeak sortu dira
Kamioilaria, zaurituta, ospitalera eraman dute, eta ibilgailua lekutik kentzeko lanean ari badira ere, zirkulazioa bere onera etorri da.
Getxoko portua, gastroenteritis agerraldiak jotako gurutzaontzia jasotzeko prest
Goizeko bederatziak alderako espero da iritsiera. Une honetan, gastroenteritis arrunta duten 17 pertsona daude ontzian isolatuta.
500 urte Bizkaiko Foru Barria onartu zenetik, John Adams eta Humboldt liluratu zituen lege zaharra
1526an onartua, Bizkaiko Foru Barria giltzarri izan zen lurraldearen autogobernua eraikitzeko. Aurrerazalea eta berdinzalea izan zen, hala nola genero-berdintasunean edo berme prozesaletan.
Gizon bat oso larri zauritu da Barasoainen, motokultore batekin izandako istripu batean
Ezbeharra Barasoaingo baratze batean gertatu da, Restaño inguruan, motokultore batekin lanean ari zen gizona makinak harrapatuta geratu denean.
SAPAko akziodun nagusiak Reala "irudi garbiketa" egiteko darabilela salatu dute Anoeta aurrean
“Gerrari ez, bizitza duinak denontzat!” lelopean, armagintzaren aurkako konpromisoak eta erabakiak har ditzatela eskatu diete agintariei. Ildo horretatik, iragarri dute hurrengo asteetarako Bilbon, Gasteizen eta Iruñean hainbat ekintza egingo dituztela.
LGTBI kolektiboaren aldarria Bilbon eta Iruñean, Homofobia, Transfobia eta Bifobiaren aurkako Nazioarteko Egunean
Trans pertsonenganako "indarkeria instituzionala" salatu dute Bilbon. Iruñean, berriz, "espazioak lasaitasunez okupatzeko eta bizitzeko" eskubidea aldarrikatu dute.
Gernikako lokutorio bateko langilea atxilotu dute, bezeroen eta lagunen 82.000 euro bereganatzea leporatuta
Ikerketako iturrien arabera, diru-bidalketak justifikatzeko erreziboak egiten bazizkien ere lokutorioko bezeroei, azken bi hilabeteetan ez zituen bidalketak gauzatu. Era berean, lagunei maileguak eskatu eta desagertu egin zen.
Osakidetzak kaltetu ugariko larrialdietarako duen protokoloa ezagutu dugu
Koordinazio zentrotik deia jaso bezain pronto jartzen dira martxan. Azkar eta koordinatuta aritu beharra dago, eta halako gertakarien aurrean prest egoteko, hainbat simulakro egiten dituzte urtean zehar.