2020 ND asteroidea: NASAk ez du alertarik igorri eta ez da Lurretik "gertu" igaroko
2020 ND asteroidea ostiralean, uztailaren 24an, Lurretik 5 milioi kilometrora baino gehiagora igaroko da, eta gaur mundu osoko hedabideetan irakurriko duzun titularra honako hau da: "Arriskutsua izan daitekeen asteroide bat Lurretik gertu igaroko dela ohartarazi du NASAk". Beste batzuek zuzenean "talka arriskutsu" bat eragin dezakeela adierazten dute, eta "Armaggedon" dela eta, Bruce Willisen argazki bat ere erabiltzen dute albistea osatzeko.
Baina, hainbesterako da? Egia esan, NASAk ez du inolako alertarik igorri asteroide horren inguruan. 2020 ND asteroidea AEBetako espazio agentziak katalogatutako "lurretik gertu igaro daitekeen beste objektu" bat baino ez da. Ez da datozen egunetan gure planetara "hurbilduko" den bakarra ere: datu base honetan ikus daiteke irailera arte hogei bat asteroide igarotzea aurreikusi dela.
Eta "gertu" igaroko denik ere ezin da esan, Lurretik 5 milioi kilometro baino gehiagora zeharkatuko du Eguzki Sistema. Eta gure planetaren eta Ilargiaren arteko batez besteko distantzia 384.000 kilometrokoa dela kontuan hartuta, asteroide honek Ilargiaren eta gure arteko distantzia hamabost aldiz igaroko du.
Esan daiteke, beraz, 2020 ND asteroidea "potentzialki arriskutsua" dela? Santiago Perez Hoyosek, EHUko Ingeniaritza Eskolako irakasle eta Planetaren Zientzietako Ikerketa Taldeko kideak, gako guztiak eman dizkigu Radio Euskadiko "la Mecánica del Caracol" saioan.
Azaldu duenez, "asteroidea Lurraren grabitate eremuak gorputz honen orbitari eragin diezaiokeen distantzian igaroko da, eta, beraz, ez da nagusiki Eguzkiaz gobernaturik egongo, beraz, Lurraren grabitateak ekarpen garrantzitsu bat egingo du". Objektu horrek, hortaz, "etorkizunean bere orbita eta ibilbidea moldatuta ikus ditzake".
Horregatik, asteroide hau "potentzialki arriskutsuak" direnen mailan katalogatua dago, "euren orbitek Lurraren orbita mozten dutelako, honela, etorkizunean, uneren batean, Eguzki Sistemaren toki berean egotea gerta liteke eta talka bat suertatzeko aukerak egon daitezke". Hori bai, "horrek ez du esan nahi aurreikusitako talka bat suertatuko denik, baizik eta etorkizunean gerta litekeela". Inolaz ere ostiral honetan.
Perez Royok adierazi duenez, arrisku potentzial horrengatik "oso garrantzitsua da Eguzki Sistematik igarotzen diren objektu guztiak monitorizatzea, katalogatzea eta zaintzea".
Gainera, 2020 ND asteroidea 1945etik dokumentatzen ari direla gaineratu du. Ordutik, Lurretik gertu hainbat urrats egin ditu, eta oraingoz bere orbita segurua da. "Eta etorkizunean ere hala izaten jarraituko du", lasaitu gaitu.
Zure interesekoa izan daiteke
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu
20:30 aldera sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu. Sua San Isidro auzoko baso batean piztu da, Aiartza mendian, eta oraingoz ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan. Suhiltzaileak lanean ari dira garrak itzaltzeko.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Aldaketa asteartetik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Astearte goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.