Zergatik ospatzen da martxoaren 8a?
Emakumeen Nazioarteko Eguna, jatorriz Emakume Langileen Nazioarteko Eguna, urtero ospatzen da martxoaren 8an, eta emakumeek gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna lortzeko egindako borroka du atzean. XIX. mende erdialdean du jatorria emakumeen aldeko egunak, baina ez zuen data ofizial eta zehatzik izan 1975. urtean Nazio Batuen Erakundeak (NBE) martxoaren 8a finkatu zuen arte.
Historialarien iritziz, 1908an New Yorkeko ehungintza industriako emakumeek egin zuten greba izan zen Emakumeen Nazioarteko Egunaren jatorria, 15.000 emakume hiriko kaleetara atera baitziren lan-baldintza duinen eske.
1909ko otsailaren 28an, AEBko Alderdi Sozialistak lehen aldiz erabaki zuen Emakumeen Eguna egitea, urtebete lehenago greba egin zuten emakume langileen omenez. Hori izan zen Emakumeen Nazioarteko Egunaren aurrekari zuzena.
Urtebete geroago, 1910ean, Emakume Sozialisten Nazioarteko II. Konferentzia egin zuten Kopenhagen (Danimarka).
100 emakume baino gehiago bildu ziren, eta horietako batek, Clara Zetkin politikariak, emakumeen nazioarteko egun bat ezartzea proposatu zuen, emakumeen eta gizonen arteko eskubide-berdintasuna sustatze aldera. Ondorioz, emakumeen nazioarteko egun bat egitea adostu zuten bertan, eta martxoa aukeratu zuten egun hori ospatzeko.
Zergatik martxoaren 8a?
Konferentziaren ondorengo urteetan, martxoan jarraitu zuten ospatzen, eta hala jarraitu zuten 1975era arte.
NBEk hiru gertaera historikorengatik aukeratu zuen martxoaren 8a Emakumeen Nazioarteko Eguna ospatzeko.
Horietako lehena da New Yorkeko ehungintza industriako emakume langileek 1857an egin zuten greba, lan-baldintza duinen eske. Poliziak, baina, isilarazi eta erreprimitu egin zituen. Gertaera hori hurrengo urteetan izan ziren mugimendu sindikal eta sozialen hazia izan zen.
1911ko martxoan, Emakumeen Egunaren lehenengo urteurrenarekin batera, borroka feminista betiko markatuko zuen gertaera tragiko bat jazo zen. 123 emakume langile hil ziren, New Yorkeko Triangle Waist Co. jantzigintza fabrikak su hartu ostean.
Lantegiko jabeek eraikineko ateak ixtea erabaki zuten, eta emakumeak bertan giltzapetuta geratu ziren, sugarretatik ihes egin ezinik.
1917ko Errusiako Iraultza gertakari garrantzitsuenetakoa izan zen Emakumeen Nazioarteko Eguna martxoaren 8an ezartzeko. NBEk dioenez, emakume errusiarrek grebari ekin zioten “ogia eta bakea” lelopean, gerran 2 milioi gizonetik gora hil ostean. Errusiako tsarrak abdikatu egin zuen eta Gobernuak bozkatzeko eskubidea aitortu zien emakumeei.
Juliotar egutegiaren arabera, igande historiko hori otsailaren 23a izan zen, baina gregoriarrari erreparatuz gero, istilu horiek martxoaren 8an jazo ziren.
Emakumeen Nazioarteko Eguna martxoaren 8an ospatzeko arrazoi nagusiak hiru gertakari horiek izan ziren, hirurak martxoan izan baitziren.
Zure interesekoa izan daiteke
Jendetza bildu du Korrikak Maulen
Lurraldeko eta hiriburuko hainbat elkarte eta herriko etxe ikusi ditugu parte-hartzen, hala nola, Sohütako pastorala, UEU, Palestinaren aldeko elkartea, Pitxu gaztetxea, Xiberoko Botza eta beste hainbat. Handik Nafarroa Beherea alderako bidea hartu du. Gaueko 22:00 pasata sartuko da lurralde hartan Aiherratik.
Pertsona bat erietxera eraman behar izan dute Baionan gertatu den sute baten ondorioz
Sua 14:15ak inguruan piztu da garra Baiona Tipiko Kupelgileak karrikako eraikin batean. Suhiltzaileek eraikina hustu dute bertaratu orduko. Hirugarren solairuan zegoen gizonezko bat larrialdi zerbitzuen laguntzarekin atera behar izan dute eta Baionako erietxera eraman dute kea arnastuta. Garrak itzali badituzte ere, auzo guztiko elektrizitatea eta gasa moztu dituzte, prebentzio neurri gisa. Eraikinak kalte ugari izan ditu eta bere egoera hurrengo orduetan aztertu beharko da. Bizilagunek gaua etxetik kanpora igaroko dute.
Atharratzetik abiatu da 24. Korrika, festa giroan, pizkundearen akuilu izatea xede
AEK-ko kideek eta Zuberoako euskalgintzan erreferente den Oihana Larrandaburu Goñi atharraztarrak eman diote hasiera lasterketari. Euskal Irratiak sareko kideak izan dira lehenak lekukoa eramaten. Bilbon amaituko da, martxoaren 29an, igandez.
Euskal jatorriko 114.400 pertsona atzerrian bizi dira, duela urtebete baino % 5,5 gehiago
Gehienak Amerikan bizi dira, Argentinan zehazki, INEk urtero argitaratzen duen Atzerrian bizi diren espainiarren erroldaren (AEE) arabera.
32 urteko emakumezko bat zauritu da Iruñean, ibilgailu batek harrapatuta
Ezbeharra 07:32an gertatu da, Arrosadia auzoan. Emakumeak kolpe ugari jasan ditu, hortaz, Iruñeko Unibertsitate Ospitalera eraman dute, pronostiko erreserbatuarekin.
Trafikoa bere onera itzuli da A-8an Irun parean, baina auto-ilara txikiak oraindik daude Kantabriarako noranzkoan, Abanton
Zubiaren hasieran trafiko-eragozpenak izan dira A-8 autobidean.
Furgoneta-gidari bat zauritu da A-1 errepidean, Asparrenan, errepidetik atera eta bazter-babesaren aurka talka eginda
Istripua ostegun honetako 08:45ean jazo da. Zauritutako gidaria ospitalera eraman dute.
Albiste izango da: Korrikaren hasiera, Ekialde Hurbileko azken ordua eta Europako Kontseiluaren bilera
Gaurkoan Orainen albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Atharratzetik Bilbora, Korrikak euskararen paisaia guztiak zeharkatuko ditu
Euskararen aldeko ekimenak hizkuntzaren errealitate guztiak zeharkatuko ditu 11 egunez eta 10 gauez. 2.175 kilometro inguru egingo ditu Korrikak eta 460 herritatik igaroko da. ETB On plataformak etenik gabe jarraituko du ibilbidea, eguneko 24 orduetan.
ELAk adierazi du CCOOko kide batzuek euskaldunen hizkuntza eskubideen aurkako kanpaina abiatu dutela
ELAk adierazi du bat datorrela AEKrekin, Korrikaren antolatzailearekin, eta babestu egin du CCOOren zuzendaritza lasterketatik baztertzeko erabakia. ELA sindikatuak “euskararen aurka antolatutako kanpaina” baten parte izatea leporatu die CCOOko kide batzuei, eta, zentzu horretan, erabat "koherentea" iruditzen zaio Korrikan parte ez hartzen ez uzteko erabakia hartu izana.