8.000 milioi biztanle Lurrean: ba al dago planetan behar adina baliabide natural?
Asteartean, hilak 15, Lurrak 8.000 milioi biztanleko muga gainditu du; hala kalkulatu du NBEk "Munduko Biztanleriaren gaineko Ikuspegiak 2022" txostenean. Ildo horretan, eitb.eus-ek jakin nahi izan du ea gure planetak biztanleria kopuru horri aurre egiteko adina baliabide natural dituen, ala, alderantziz, baliabide horiek agortzen ari diren, eta Lurrarentzat ezinezkoa den biztanleriaren gorakadari eustea.
Erantzuna Stefano Balbi jasangarritasunaren gaineko ikertzaileak eman digu. Balbi Ikerbasqueko ikertzailea da BC3n, alegia, Basque Centre for Climate Change zentroan. Esan digunez, biztanleriak planetan duen eragina aztertzeko, kopurua kontuan izan behar da, bai, baina ez hori bakarrik, beste bi eragile ere daudelako: bata, kontsumo maila, eta bestea, teknologia.
1) 8.000 milioi biztanle gara, baina % 10 aberatsenak CO2 emisioen ia % 50 sortzen ditu
"Gehieneko puntura ari gara iristen", dio Stefano Balbik, biztanleria hizpide; izan ere, "askoz gehiago ere haz zitekeen", azaldu digu, grafiko bat erakutsiz. Kalkulua da 2050erako 2.000 milioi biztanle gehiago izatea, hau da, 10.000 milioi, eta 10.400 milioi, handik 30 urtera, 2080an.
"Biztanleriak zerikusia du: zenbat eta ugariagoa, orduan eta eragin handiagoa", azaldu du ikertzaileak, "baina kontsumo mailari eta teknologiari ere erreparatu behar zaie". Kontsumo maila handiagoa izango da herrialdea aberatsa bada, eta teknologiak iturri berdeak erabiltzen lagundu ahal du; azken hori ere mesedegarria izango litzateke, planetaren jasangarritasunari dagokionez.
2) Elikadura: 10.000 milioi pertsona elikatzeko erronka, iturri fosilik erabili gabe
"10.000 milioi pertsonari jaten ematea erronka da", nabarmendu du Stefano Balbik, 2050erako aurreikusita dagoen egoeran kokatuta (urte horretarako, kalkulua da orain baino 2.000 milioi biztanle gehiago izatea). Teknologia, alegia, hasieratik zehaztutako hiru eragileetako bat, gakoa izan liteke lan horretan: "Nitrogenoa, fosforoa, eta potasioa, industria ekoizpenean, iturri fosiletatik datoz", ohartarazi du. Ondorioz, baliteke agroekologia izatea egoera zuzentzeko moduetako bat: "Hidrogeno berdea erabiliz sortutako ongarriak" ere, dio, beste aukera bat izan litezke.
3) Garapen jasangarria: zer egin ahal dugu gure egunerokoan?
"Gure ikuspuntua aldatu behar dugu", azpimarratu du ikertzaileak: "Ongizateak ez du zertan ekarri gauzak kontsumitzea", dio. Garraio publikoaren aldeko apustua egin ahal dugu, eta orokorrean, gutxiago kontsumitzen ahalegindu beharko ginateke. Balbiren esanetan, laburbilduz, "bizitzaren kalitatea bilatu behar dugu, ez horrenbeste kantitatea".
Zure interesekoa izan daiteke
Athleticek gaitzetsi egin ditu Jon Uriartek jasotako mehatxuak eta bere “babes osoa” adierazi dio
Erakundeak adierazi duenez, "errespetua irmo aldarrikatuz baino ez dugu gizarte eta Athletic hobea eraikiko".
Martxoaren 23an irekiko dute Osakidetzako EPErako izen-ematea
Probak ekainaren 19an, 20an eta 21ean egingo dira, eta horietan LEP eredu berri bat ekarriko du: test motako azterketak egingo dituzte eta nota hurrengo deialdietarako erreserbatuko da.
Euskal Herrian Euskarazek CCOO sindikatuaren mehatxua salatu eta mobilizatzeko deia egin du
EHEk adierazi du sindikatuak bost konpromiso eskatu dizkiola, bestela bide judiziala abiatuko duela ohartaraziz, eta egoera “onartezina” dela salatu du.
Ramadanaren amaiera jendetsua Euskal Herrian
Ehunka musulman bildu dira Gasteizen eta Zumarragan islamaren hilabeterik sakratuenari agurra emateko. 2026ko otsailaren 17tik martxoaren 19ra arte, musulmanek abstinentzia egin dute egunez. Argia egon den orduetan, ez dute jan, ez dute edan (ezta urik ere), ez dute erre eta ez dute sexu-harremanik izan.
Athleticeko presidenteak jazarpena eta mehatxuak salatu ditu
Jon Uriartek Ertzaintzaren aurrean salatu duenez, futbolarekin lotutako gazte erradikalak bere etxeko atarian sartu dira eta mezu iraingarriak utzi dizkiote.
Luzaiden dantzan, Korrikaren lekukoa eskuan!
Arnegitik Luzaiderako bidean, Luzaideko Bolantak taldeak dantzan hartu du Korrikaren lekukoa. 126. kilometroan izan da, 04:00ak aldera. Azken urteotako tradizioari eutsiz, dantzan jarri dira lekukoa hartu dutenean.
Jendetza bildu du Korrikak Maulen
Lurraldeko eta hiriburuko hainbat elkarte eta herriko etxe ikusi ditugu parte-hartzen, hala nola, Sohütako pastorala, UEU, Palestinaren aldeko elkartea, Pitxu gaztetxea, Xiberoko Botza eta beste hainbat. Handik Nafarroa Beherea alderako bidea hartu du. Gaueko 22:00 pasata sartuko da lurralde hartan Aiherratik.
Pertsona bat erietxera eraman behar izan dute Baionan gertatu den sute baten ondorioz
Sua 14:15ak inguruan piztu da garra Baiona Tipiko Kupelgileak karrikako eraikin batean. Suhiltzaileek eraikina hustu dute bertaratu orduko. Hirugarren solairuan zegoen gizonezko bat larrialdi zerbitzuen laguntzarekin atera behar izan dute eta Baionako erietxera eraman dute kea arnastuta. Garrak itzali badituzte ere, auzo guztiko elektrizitatea eta gasa moztu dituzte, prebentzio neurri gisa. Eraikinak kalte ugari izan ditu eta bere egoera hurrengo orduetan aztertu beharko da. Bizilagunek gaua etxetik kanpora igaroko dute.
Atharratzetik abiatu da 24. Korrika, festa giroan, pizkundearen akuilu izatea xede
Ibilbide osoa zuzenean ikusteko aukera dago ETB ON plataforman, EITBren telebista plataforma digital berrian. Euskararen lekukoa martxan da jada, eta Atharratzetik abiatu den oihuak Euskal Herri osoa zeharkatuko du beste behin. Bilbon amaituko da, martxoaren 29an, igandez.
Euskal jatorriko 114.400 pertsona atzerrian bizi dira, duela urtebete baino % 5,5 gehiago
Gehienak Amerikan bizi dira, Argentinan zehazki, INEk urtero argitaratzen duen Atzerrian bizi diren espainiarren erroldaren (AEE) arabera.