8.000 milioi biztanle Lurrean: ba al dago planetan behar adina baliabide natural?
Asteartean, hilak 15, Lurrak 8.000 milioi biztanleko muga gainditu du; hala kalkulatu du NBEk "Munduko Biztanleriaren gaineko Ikuspegiak 2022" txostenean. Ildo horretan, eitb.eus-ek jakin nahi izan du ea gure planetak biztanleria kopuru horri aurre egiteko adina baliabide natural dituen, ala, alderantziz, baliabide horiek agortzen ari diren, eta Lurrarentzat ezinezkoa den biztanleriaren gorakadari eustea.
Erantzuna Stefano Balbi jasangarritasunaren gaineko ikertzaileak eman digu. Balbi Ikerbasqueko ikertzailea da BC3n, alegia, Basque Centre for Climate Change zentroan. Esan digunez, biztanleriak planetan duen eragina aztertzeko, kopurua kontuan izan behar da, bai, baina ez hori bakarrik, beste bi eragile ere daudelako: bata, kontsumo maila, eta bestea, teknologia.
1) 8.000 milioi biztanle gara, baina % 10 aberatsenak CO2 emisioen ia % 50 sortzen ditu
"Gehieneko puntura ari gara iristen", dio Stefano Balbik, biztanleria hizpide; izan ere, "askoz gehiago ere haz zitekeen", azaldu digu, grafiko bat erakutsiz. Kalkulua da 2050erako 2.000 milioi biztanle gehiago izatea, hau da, 10.000 milioi, eta 10.400 milioi, handik 30 urtera, 2080an.
"Biztanleriak zerikusia du: zenbat eta ugariagoa, orduan eta eragin handiagoa", azaldu du ikertzaileak, "baina kontsumo mailari eta teknologiari ere erreparatu behar zaie". Kontsumo maila handiagoa izango da herrialdea aberatsa bada, eta teknologiak iturri berdeak erabiltzen lagundu ahal du; azken hori ere mesedegarria izango litzateke, planetaren jasangarritasunari dagokionez.
2) Elikadura: 10.000 milioi pertsona elikatzeko erronka, iturri fosilik erabili gabe
"10.000 milioi pertsonari jaten ematea erronka da", nabarmendu du Stefano Balbik, 2050erako aurreikusita dagoen egoeran kokatuta (urte horretarako, kalkulua da orain baino 2.000 milioi biztanle gehiago izatea). Teknologia, alegia, hasieratik zehaztutako hiru eragileetako bat, gakoa izan liteke lan horretan: "Nitrogenoa, fosforoa, eta potasioa, industria ekoizpenean, iturri fosiletatik datoz", ohartarazi du. Ondorioz, baliteke agroekologia izatea egoera zuzentzeko moduetako bat: "Hidrogeno berdea erabiliz sortutako ongarriak" ere, dio, beste aukera bat izan litezke.
3) Garapen jasangarria: zer egin ahal dugu gure egunerokoan?
"Gure ikuspuntua aldatu behar dugu", azpimarratu du ikertzaileak: "Ongizateak ez du zertan ekarri gauzak kontsumitzea", dio. Garraio publikoaren aldeko apustua egin ahal dugu, eta orokorrean, gutxiago kontsumitzen ahalegindu beharko ginateke. Balbiren esanetan, laburbilduz, "bizitzaren kalitatea bilatu behar dugu, ez horrenbeste kantitatea".
Zure interesekoa izan daiteke
Hildako bat eta hainbat zauritu, Rodaliesetako tren batek Bartzelonan izandako istripuaren ondorioz
Euste-horma bat trenbidearen gainera erori da Rodalieseko R4 linean, eta handik pasatzen ari zen tren batek horren kontra talka egin du Gelida udalerrian.
67 urteko gizon bat hil da Zornotzan, auto baten eta kamioi baten arteko istripuan
Larrabetzuko Horma Ondo jatetxeko Mikel Bustinza sukaldari ezaguna da hildakoa. Aparkatuta zegoen kamioi baten azpira sartu da autoarekin.
Xabier Anduagak hunkituta jaso du 2026ko Urrezko Danborra
Xabier Anduaga tenor donostiarrak Jon Insausti Donostiako alkatearen eskutik jaso du 2026ko Urrezko Danborra, gaur eguerdian Gipuzkoako hiriburuko udaletxeko osoko bilkuren aretoan egin den ekitaldian. Bertan, Anduaga "donostiarren erreferente diren gazteen ispilu" gisa deskribatu du alkateak.
Mastektomia egin dieten emakume batzuek "presio estetikoak" eraginda erabakitzen dute bularra berreraikitzea
Hori da Emakunderen beka jaso duen ikerketa baten ondorioetako bat. Zehazki, bularreko minbiziaren ondorioz mastektomia egin behar dieten emakumeen aukera kirurgikoen aurrean erabakiak hartzeko prozesua eta kalitatea aztertu ditu.
Makinisten sindikatuak bibrazioak antzeman zituen trenbidean, baina segurtasunean eraginik ez zutela esan dute
Ikerketa independenteak eskatu ditu sindikatuak, eta Adamuzeko ezbeharraren ondoren makinistek izandako jokabide “eredugarria” defendatu du.
Eguzkia, emozioa eta Raimundo Sarriegiren doinuak, haur danborradako protagonistak
Guztira, 4.630 haur dabiltza Donostiako erdiguneko kaleetan, hiriko egun handian. Argoitz Echezortu San Jose Danbor Nagusiak du aurten 45 konpainiak zuzentzeko ardura.
Kordobako tren istripuaren ondoren albiste faltsuak zabaldu dira sareetan
Beste tragedia batzuetan gertatu izan den bezala, hainbat erabiltzailek adimen artifiziala erabiliz sortutako irudi eta bideoak eta informazio faltsua zabaldu dituzte.
Albistea izango dira: tren istripua Kordoban, San Sebastian eguna eta Trumpen lehen urteurrena presidente gisa
Gaurkoan albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
San Sebastian martxa hunkigarria bandera igoeran, Xabier Anduaga tenorrarekin eta Donostiako Orfeoiarekin
Donostiako banderaren igoerak hasiera eman dio aurten 100 urte betetzen dituen danborrada tradizionalari, eta 24 orduko etenik gabeko festa utziko du Gipuzkoako hiriburuan. Donostiarrentzat ezinbesteko hitzorduan, Xabier Anduaga tenorrak San Sebastian martxa interpretatu du. Jon Isaustik, bere aldetik, alkate gisa egin duen lehen igoera izan da. Gaztelubideko danborrada, beste danborrada batzuetako ehun kide baino gehiagorekin batera, Konstituzio plazan bildu da, Donostiako danborrada tradizionalari hasiera emateko.
Euskadik 340 milioi bideratuko ditu 2030era arte Lanbide Heziketa inklusiboagoa izan eta enpresarekin konektatuagoa egon dadin
Lanbide Heziketa esparruko Euskadi 2030 Estrategiak bost ardatz ditu eta 20 helburu estrategiko eta 37 ekintza dakartza. Euskadin, gaur egun, 51.600 ikasle daude izena emanda Lanbide Heziketan, eta matrikulazioen kopurua % 33 igo da azken hamar urteetan.