Txertoak
Azken 76 urtetan jaiotakook ezagutu dugun tragedia beldurgarrienaren konponbidea izanik, txertoak lehia politiko, ekonomiko eta etikoaren ardatz eta ipar bihurtu izana ez da harritzekoa. Zalantzarik gabe gizateriaren historian egindako proiektu bateratu eta aberatsena izan da. Mundu guztiko adituek elkarrekin lan egin dutelako, gobernuek behar beste diru jarri dutelako eta behingoz guztiontzako izango den zerbait helburu nagusi eta orokorra bihurtu delako.
Baina lehen ziztadak sartu aurretik hasi zen giroa nahasten. Industria farmazeutikoak urrearen kolorea antzeman zuen, bete ezin zezakeena agindu zien politikoei, horren ondorioz, herritarren artean etsipena zabaldu da, hitzemandakoa ez delako gauzatu eta konponbidea atzeratuko delako. Agintariek eta gobernuek tresna politiko gisa erabili dituzte, hasierako helburuak urratuz eta herritarren artean bereizketak eginez, gutarrak eta besteak, gertukoei eta urrutikoei tratu ezberdina emanez txertoak banatzerakoan.
Txerto batzuek, aldiz, jatorriaren zigorra pairatu behar izan dute eta horrek eragin duen mesfidantza, Astrazenecaren kasuan batez ere. Guzti hau espero zitekeen, ohiko borroka politikoa eta ekonomikoa delako. Hori bai, balio izan digu pandemiak ez gaituela hobeak egin egiaztatzeko. Baina beste eztabaida eta borroka batzuk askoz kezkagarriagoak dira, besteak beste, etikari eta elkartasunari lotutakoak direlako. Batzuek ez dute txertoa jarri nahi, itxuraz interes ezkutuak egon litezkeelako atzean, sendatzen ez duelako edo kalte egin lezakeelako osatu beharrean. Hainbat txertorekiko sortu diren zalantzek ez dute egoera erraztu eta jende askorengan mesfidantza indartu dute gainera.
Ziur aski berriro behin eta berriz azpimarratu beharko dugu txertoa izan dela medikuntzaren historian tresna eraginkorrena gaitzak menderatzeko, bizitza luzatzeko eta ongizatea sendotzeko. Txertoak eta edateko ura izan dira horretarako tresna nagusiak. Urtero txerto garaia iristen denean sortzen diren eztabaidak berriro suspertu dira egun hauetan, derrigorrezkoa izan behar al du txertoak? Benetan eragingarria al da? Zergatik behartu behar naute? Alde batera utziko ditugu urtero-urtero azaltzen diren teoria harrigarri eta barregarriak, txertoak ez duelako eztabaidarik onartzen, bere onurak egi zientifikoa direlako. Pandemia honetan gainera ez dugu beste tresnarik, eta aurka daudenei galdetu beharko litzaieke zer eskaintzen duten ordez, nola aurre egingo lioketen hiru miloi pertsona hil, 121 milioi kutsatu eta ezagutzen genuen guztia hankaz gora jarri duen gaitzari.
Txertoen aurkakoen parekoak dira bestalde zero arriskua edo arrisku eza aldarrikatzen dutenak. Txertoetan, botiketan eta bizitza honetako beste edozein jardueratan ez dago zero arriskurik. Zerbait erabili behar dugunean onurak eta kalteak neurtu beharra dago, kenketak eta batuketak egin eta erabaki. Modu bakarra baita aurrera egiteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.