Pandemiak baztertuta daudenen eskubideak higatzen ditu, AIren arabera
Covid-19aren pandemiak handitu egin ditu munduan jada bazeuden desberdintasun sozialak eta baztertuta zeuden kolektiboen eskubideak higatzen ditu, tartean gutxiengo etnikoenak, errefuxiatuenak eta emakumeenak, Amnistia Internazionalak (AI) gaur argitaratu duen urteko txostenean agertzen denez.
Erakunde humanitarioak 149 herrialdetako egoera aztertu du 2020 osoan, eta salatu du hainbat gobernuk osasun krisia erabili dutela agenda propioetan aurrera egiteko eta herritar talde ahulenak baztertzen jarraitzeko, Agnes Callamard idazkari nagusiak Efe albiste-agentziari azaldu dionez.
"Koronabirusari aurre egiteko neurriek handitu egin dituzte desberdintasunak", azpimarratu du Aik.
"Jendeari etxean geratzeko esan zaio, baina nola geratuko zara etxean ez baduzu? Nola geratuko zara etxean baztertutako inguru batean biziz gero? Nola geratuko zara etxean familia elikatu behar baduzu eta egunerokoaren mende bizi bazara? Ez da posible, beraz, arriskatu eta kanpora ateratzen zara", adierazi du Callamardek.
Migratzaileak
Osasun krisiarekin larritu egin da milioika errefuxiaturen, migratzaileren eta asilo eskatzaileren egoera, bizitzeko hornidura eten delako, mugetako kontrolak gogortu direlako eta horietako asko harrera zentroetan harrapatuta geratu direlako.
Amnistia Internazionalak Ugandako egoera azpimarratu du, Afrikan errefuxiatu gehien dituen herrialdea delako (1,4 milioi). Izan ere, pandemiaren hasieran muga itxi zuen eta ez zuen salbuespenik egin herrialdean sartu nahi zuten asilo eskatzaileekin. Ondorioz, 10.000 pertsona baino gehiago blokeatuta geratu ziren Kongoko mugan.
"Gobernuak euren herritarretan zentratu dira, eta ez dituzte zaindu bertako naziotasunik ez duten eta muturreko zaurgarritasun egoeran dauden pertsonak", aipatu du Callamardek, errefuxiatu eremuak "erabat utzita" egon direla azpimarratu aurretik.
Indarkeria matxista
Amnistia Internazionalak indarkeria matxistaren eta familia barruko indarkeriaren gorakada atzeman du pandemian. Emakumeek, LGBTI pertsonekin batera, oztopo handiagoak dituztela babesa jasotzeko mugikortasunean dauden murrizketengatik, eta horrek egoera zaurgarriagoan uzten dituela.
Biktima asko erasotzailearekin isolatuta geratu ziren etxean, erasoak salatzeko eta laguntza jasotzeko inolako baliabiderik gabe.
Autoritarismoa
Erakunde humanitarioaren txostenean azaltzen denez, buruzagi politiko askok krisia aprobetxatu dute neurri autoritarioak normaltzeko, "giza-eskubideekiko erabateko mespretxua" erakutsiz.
"Gobernuek covid-19a erabili dute disidentzia, kritika eta adierazpen askatasuna deuseztatzeko", ohartarazi du Callamard.
Zure interesekoa izan daiteke
Liam Conejo haurra eta bere aita aske utzi dituzte eta Minneapolisen dira dagoeneko
Dilleyko zentrotik (San Antonioko hegoaldean, Texas) askatu dituzte aita-seme ekuadortarrak, Fred Biery epaile federalak larunbatean emandako agindua betez.
Drone errusiar batek 15 meatzari hil ditu Ukraina erdialdean
Energia sistemak helburu dituzten erasoak denbora baterako etenda egon beharko lirateke, AEBk, Errusiak eta Ukrainak adostutakoa betez gero. Muturreko hotza tarteko, ituna egin zuten hiru herrialde horiek, eta Kremlinaren arabera, gutxienez gaur arte iraun beharko luke meniak.
Rafahko pasabidea bihar zabalduko dute, Israelen arabera
Gazako Zerrenda eta Egipto lotzen dituen pasabidea gaur irekiko zutela iragarri arren, prozesuaz arduratzen den erakunde militarrak argitu du "atariko prestaketen fase pilotu bat" egiten ari direla, eta palestinarrak ezin direla oraindik bertatik igaro. 16.500 gazatarrek baino gehiagok premiazko osasun arreta behar dute, baina egunero 150 baino ezingo dira bertatik igaro.
Liam Conejo Ramos bost urteko haurra eta haren aita kartzelatik ateratzeko agindu du epaile batek
San Antonio Express-News egunkariak jasotzen duenez, datorren asteartean askatzea aurreikusten da.
Milaka israeldar eta 1948ko palestinar bildu dira Tel Aviven, hiri arabiarretan sufritzen duten indarkeria salatzeko
2025ean 252 arabiar israeldar hil zituzten komunitate arabiarretan, aurrekaririk gabeko zifra bat, hein batean, agintari eta polizia israeldarren pasibitatearen edo konplizitatearen ondorioz.
Milaka pertsona kalera atera dira Minneapolisen eta AEBko beste hiri batzuetan, ICEren eta Trumpen kontra
Astebete da agente federalek Alex Pretti erizaina tiroz hil zutela, eta orduan gertatu zen bezala, manifestazioez gain, greba deitu dute protesten deitzaileek. Bruce Springsteenek kontzertua eskaini du, eta irabazitakoa ICEk hildako herritarren familiei emango diela esan du.
Israelek 32 lagun, tartean 7 haur, hil ditu larunbat honetan Gazan
Israelgo Armadak Zerrendaren aurkako "eraso ugari" baieztatu ditu, eta Hamaseko eta Jihad Islamikoko lau "komandante eta beste terrorista batzuk" hil dituela esan du, eraso horiek non gertatu diren zehaztu gabe.
Aznar Epsteinen paperetan ageri da, pederastaren ordainketa baten eta bi paketeren hartzaile gisa
Argitaratutako azken dokumentuetan jasotzen denez, Epsteinek 1.050 dolar ordaindu zizkion Jose María Aznarren izenean bere bidaia-agenteari 2003ko urriaren 17an. Paketeei dagokienez, esplizituki bidali ziren presidente ohiaren izenean: lehenengoa, Moncloara, 2003ko irailean, eta bigarrena, FAES fundazioaren egoitzara, 2004ko maiatzean.
Delcy Rodriguezek amnistia orokorra proposatu du Venezuelan "zauriak sendatzeko"
Chavismoaren agintaldi osoari eragingo lioke, baina ez lituzke barkatuko hilketak, droga-trafikoa edo giza eskubideak urratzea egotzita zigortutako pertsonak.
Guterresek ohartarazi du Nazio Batuak "finantza-krisi" baten atarian daudela
Honako herrialde hauek dira zordun handienak: AEB, Txina, Errusia, Venezuela, Brasil, Argentina, Mexiko eta Iran. NBEk finantza-krisi larriari aurre egin behar dio, eta 1.570 milioi dolarreko marka ezarri du ordaindu gabeko zorretan.