BCBL, kultura orokorrak zer ezagupen bildu behar dituen zehaztu nahian
Jon Andoni Duñabeitia Basque Center on Cognition, Brain and Language Donostiako zentroko ikertzaileak gidatuta, kultura orokorra zer den eta zein ezaguera bildu behar dituen zehazteko ikerketa bat egiten ari dira, eta, bide horretan, mito okerrak argitara atera dituen galdetegi bat sortu dute.
Ikerketarako prestatu duten galdetegiaren emaitzak Frontiers in Psychology aldizkarian kaleratu berri dituzte: 300 bat unibertsitate ikaslek erantzundako 132 galdera dira, zailtasun maila ezberdinetakoak eta AEBn eginiko antzeko bi ikerlanetatik ateratakoak.
Galderei erantzun ez ezik, ikasleek galdera bakoitzaren zailtasun maila zehaztu behar zuten ere, 1etik 7rako mailaketan.
Balioztapen subjektibo honek agerian utzi du parte-hartzaileek herri sineskera batzuk egiatzat hartzeko duten joera eta, gisa berean, uste baino ezaguera txikiagoa dutela gai hauei buruz.
Hitler, Erreformako burua
Parte-hartzaile gehienek “oso erraztzat” jo zuten Australiako hiriburuari buruzko galdera bat, baina guztion % 28k soilik asmatu zuten Canberra zela. Unibertsitate ikasleen % 43k Sydney zela erantzun zuten.
Lurreko ozeano handiena zein zen galdetuta, % 49k asmatu zuten Barea zela, baina % 46k erantzun okerra eman zuten, Atlantikoa zen ustean.
Beste galdera batzuen erantzun zuzena ikerketan parte hartu dutenetako oso gutxik eman dute, hala nola Alemanian Erreforma nork hasi zuen galdetzen zienarena. Ikasleen % 6k soilik asmatu zuen Martin Luther izan zela , eta % 27k Adolf Hitler izan zela ihardetsi zuten.
“Kultura orokor unibertsala”
Kultura orokorra neurtzeko test honetarako erabili duten galdetegia Nelson eta Narens adituek AEBn 1980ko hamarkadan sorturiko 300 galderako sortaren (Psikologiaren arloan memoriaren gaineko ikerketak egiteko gehien erabilitakoa da) gaztelaniazko itzulpena izan da.
Ikertzaileen esanetan, BCBLk eginiko ikerketaren eta AEBn galdera berekin egindakoen arteko korrelazio maila oso altua da, eta bi ikerketetan parte hartu duten ikasleek oso erantzun antzekoak eman dituzte.
“Hortaz, pentsa dezakegu kultura orokorraren kontzeptuan zerbait ‘unibertsala’ dagoela”, azaldu du Duñabeitia ikerketaren arduradunak.
Duñabeitiaren lantaldea Sapientia Project nazioarte mailako proiektu handian parte hartzen ari da, hainbat herrialdetan ikerketak eginez kultura orokor unibertsalaren definizio komuna ezartzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
“Los domingos”ek goya jo du
Alauda Ruiz de Azuaren pelikulak film onenaren, zuzendari onenaren, gidoi onenaren, emakumezko aktore protagonista onenaren eta antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren sariak irabazi ditu Goya sarien 40. edizioan. Jose Ramon Soroizek gizonezko aktore protagonista onenaren saria jaso du, Maspalomasen egindako lanagatik, eta euskal zinemak zortzi sari bereganatu ditu guztira.
'Yellow Letters' filmak lortu du Berlinaleko pelikula onenaren Urrezko Hartza
Turkiako agintariek artista bikote baten aurka duten zentsurari buruzkoa da Ique lker Çatak zinemagile turkiar-alemaniarraren filma.
“Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarrituren instalazioa, EITBren Bilboko egoitzan bisitagai
Bisitaria migratzaile eta errefuxiatuen bidaiaren zati baten erdian kokatzen duen “murgiltze esperientzia” martxoaren 11tik ekainaren 20ra paratuko dute EITBren egoitzaren 5. platoan. Sarrerak otsailaren 17tik aurrera egongo dira salgai, 11,21 euroan.
Amikuzeko libertimenduarekin, inauteri giroan murgildu da Nafarroa Beherea
Libertimenduek Donapauleko plaza hartu dute musika, dantza, bertsoa eta antzerkien eskutik. Martxoaren 14ra bitartean, beste hainbat emanaldiz gozatzeko aukera egongo da herriko sorkuntzekin.
Jone San Martinek "sORDA" ikuskizuna sortu du, gortasunaren inguruan
Dantza garaikidearen eta soinuaren zein isiltasunaren arteko elkarrizketa eskaintzen du dantzari donostiarrak ikuskizun berrian.
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.