Gabriel García Márquez hil da
Gabriel García Márquez, XX. mendeko idazle garrantzitsuenetarikoa eta 1982an Literaturaren Nobel saria irabazitakoa hil da ostegun honetan, apirilak 17, Mexikon duen etxean, 87 urte zituela. Kolonbiako idazleak kritikaren eta publikoaren onespena lortu zuen "Crónica de una muerte anunciada", "El amor en tiempos de cólera" eta "El coronel no tiene quién le escriba" eleberriekin, baina batez ere bere lehen arrakastarekin: "Cien años de soledad".
García Márquez martxoaren 31ean ospitaleratu zuten pneumonia zuela eta. Astebete egin zuen ospitalean birikietako eta gernu-bideetako infekzioa eta deshidratazioa sendatzeko. Medikuek hobera egin zuela adierazi zuten orduan, baina idazlearen osasun egoerari buruzko berriak etengabeak izan dira ordutik, eta minbizi linfatikoa txartu zitzaion zurrumurrua ere zabaldu zen.
Astelehenean familiak onartu zuen idazlea oso makal zegoela, eta larritasunaren barruan egonkor bazegoen ere, konplikazioak egoteko arriskua zegoela.
Ostegun honetan, apirilak 17, hil da Gabriel García Márquez, Mexikoko bere etxean, 87 urte zituela.
Dozenaka senide eta lagun hurbildu dira idazlearen etxera, horien artean Gonzalo, idazlearen semeetako bat.
Etxearen inguruan kazetari asko dauden, baina senideek ez dute García Márquezen heriotzaren inguruan zehaztasunik eman.
Gauean, polizia-hesia jarri dute idazle kolonbiarraren etxe inguruan, jendea eta autoak igaro ez daitezen.
Hiru dolu egun
Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak hiru dolu egun ezarri ditu Garcíaa Márquezen omenez.
"Gabriel García Márquezen omenez dolu nazionala ezarri dut hiru egunez, eta eraikin publiko guztietan banderak masta erdian jartzeko agindu dut. Kolonbiarrek ere euren etxean gauza bera egitea espero dugu", esan du bart Santosek.
Presidentearen esanetan, "herrialde osoa doluz jantzi da, herrikide maitatu eta beneratuena joan zaigu eta". "Márquez izan da gure herriaren izena, gure historia osoan, beste inork baino altuago eta urrunago eraman duen kolonbiarra", gaineratu du.
Astelehenean, omenaldia Mexikon
Gabriel García Márquez idazle kolonbiarraren gorpua ekitaldi "pribatu" batean erraustuko dute, eta astelehenean omenaldi publikoa egingo diote Mexikoko hiriburuko Arte Ederren Jauregian, iturri ofizialek jakinarazi dutenez.
María Cristina García Cepeda Arte Ederretako Institutu Nazionaleko (INBA) zuzendariak eman du horren berri, familiaren izenean Nobel saridunaren etxearen atarian irakurritako komunikatu batean.
Kultura eta Arteen Kontseilu Nazionalak adierazi du, "Gabriel García Márquezen familiak hala eskatuta, gorpuzkiak ekitaldi pribatu batean erraustuko direla", eta ehorztetxean ez dela hiletarik egingo.
Literatura munduan erreferentzia
"Gabo" XX. mendeko idazle garrantzitsuenetariko bat izan da, eta Hego Amerikako literaturaren gorakada eta eztandaren ordezkari handiena.
García Márquez oso ezaguna izan da bere literatura lanengatik, baita bere jarduera politikoagatik ere. Fidel Castroren laguna izan da eta horrek hainbat polemika sortu izan dizkio bere bizitzan.
García Márquez etxetik irten gabe zegoen azken urteetan. Dena dela, martxoaren 6an, bere urtebetetze egunean, etxe aurrean biltzen zitzaizkion kazetariei agur esatera irteten zen urtero.
Bere azken lanen artean "Vivir para contarla" memoria liburua dago, 2002an argitaratua. 2004an "Memoria de mis putas tristes" argitaratu zuen, 90 urteko gizon baten eta bere ohekide gaztearen arteko erlazioan oinarrituta. Eta 2010ean, "Yo no vengo a decir un discurso", jendaurrean irakurtzeko idatzi zituen 22 testu biltzen dituen liburua.
Zure interesekoa izan daiteke
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.