Xabier Leteren olerkiak eta abestiak lan bakar batean argitaratu dituzte bost argitaletxek
Xabier Leteren olerkiak eta abestien hitzak hiru liburukiko lan bakar batean jaso dituzte, bat eginda, Alberdania, Elkar, Erein, Pamiela eta Txalaparta argitaletxeek, "euskal kulturako funtsezko izenetako baten ondarea babestea" helburu.
Guztira, ia 1.000 orrialde dira, hiru liburutan, "Poema eta abesti guztiak" izenburupean. Lana kaxa batean jarri dute salgai, argitalpen oso zainduan, Gipuzkoako Foru Aldundiak lagunduta. Ostegunean aurkeztu dute, prentsaurrekoan, foru jauregian, Markel Olano ahaldun Nagusia eta Maria Jose Telleria Kulturako ahalduna bertan egonda.
Alex Gurrutxaga eta Lourdes Otaegi irakasle eta Leteren gainean adituek gauzatu dute lana. 2016tik Aldundiaren ardurapean dagoen Xabier Lete Fondoa izan dute eskura; Fondoak, besteak beste, 2010eko abenduaren 4an hil zen olerkari eta kantautorearen eskuizkribu eta paper pribatu asko ditu.
"Leteren lana hiru aletan egokitu dugu, hitzaurrea eta oharrak erantsita. Horrek esan nahi du Leteren testuei oharrak eta azalpenak gehitu dizkiegula; hala, ahal den heinean, testuingurua eta asmoa hobeto ulertuko da", azaldu dute argitalpenaren arduradunek, foru erakundeak adierazi duenez.
Hiru liburuki
Lehenengo liburukian, Letek argitaratutako lehen hiru liburuak daude jasota; 1968tik 1981ra bitartean argitaratu zituen, eta bik sariren bat jaso zuten. Bigarren liburukian, azken hiru liburuak jaso dituzte; 1990tik 2008ra bitartean argitaratu zituen Letek, eta horiek ere zenbait golardo lortu zituzten, tartean Euskadi Saria, "Egunsentiaren esku izoztuak" liburuarentzat. Eta azken liburukiak nobedaderik gehien aurkezten ditu; izan ere, "agertu diren abesti eta olerki solteez gain", argitaragabeko olerkietako bi multzo ere baditu, bai eta beste abesti eta itzulpen asko ere.
Gurrutxagaren eta Otaegiren iritziz, Leteren lana atsegin dutenei azken liburu hori gustatuko zaie: "Orain arte topatu gabe zeuden testuak ikusiko dituzte, eta baieztatuko dute espero gabeko gaien gainean kantatu zuela", azaldu dute.
Irakasleek beharrezkotzat jo dute azaltzea, oharretan, azken 50 urteotan izandako hizkuntza aldaketak eta aldaketa soziopolitikoak; horrez gain, Leteren hautu semantiko eta estetiko batzuk azpimarratu egin dituzte. Hori bai, ez dute olerkietako zirriborrorik argitaratu, nahiz eta argitaragabeak izan; soilik "inprimatzeko eskuragarri" zeuden testuak txertatu dituzte.
"Leteren Fondoan, adibidez, olerki multzo bat dago, azala eta guzti, 'Arrastoa eta itzala' izenburupean, 1968koa. Prest zegoen, eta Juan San Martinek adierazi zuen Letek liburu hori argitaratuko zuela, baina, azkenean, ez zuen egin. Hemen, berreskuratu egin dugu", nabarmendu dute.
"Itsaso eragotziaren kanta gogoetatsuak" izenburupean elkartutako olerkia ere irakurleen gustukoak izango direlakoan daude Gurrutxaga eta Otaegi. 1976koak dira olerki horiek, eta, "itsasoaren metaforaren bidez, garai hartako interes kulturalen, soziopolitikoen eta ekologikoen gaineko kezka islatzen dituzte".
Zure interesekoa izan daiteke
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.
Nobela beltzaren hila
Gaur, astelehenarekin, (H)ilbeltza Euskal Nobela Beltzaren Baztango Astea eta Pamplona Negra Literatura eta Zinema Beltzaren Iruñeko jaialdia hasiko dira.
EHU eta Salamancako Unibertsitatea Miguel de Unamunoren heriotza aztertzen ari dira
Nola hil zen Miguel de Unamuno idazlea? Berez hil zen edo hil egin zuten? Idazle bilbotarraren heriotzaren inguruko eztabaida zabaldu da berriz ere, eta Euskal Herriko Unibertsitatearen eta Salamancako Unibertsitatearen ikerketa batek gertaera argitu nahi du.
EHUko adituek Unamunoren heriotza ikertzeko lantaldean parte hartuko dute
Salamancako Unibertsitatean diziplinarteko ikerketa sustatzeko ekimen bat bultzatzea erabaki du EHUko hainbat sailetako irakasle talde batek. “Unamunoren etxean kriminalitate-zantzu desberdinak agertu izanak EHU interpelatu egiten du USALek abiatu duen ikerketan parte hartzera”, adierazi dute.
Joxe Azurmendiri aitortza ekitaldia egin diote Durangoko Azokaren azken egunean
Jakin Fundazioko eta Gerediagako kideek aitortza omenaldia egin diote gaur Joxe Azurmendiri. Pentsalari, idazle eta euskaltzaleari eskainitako Jakin aldizkariren azken zenbakia izan du abiapuntu ekitaldiak. Horrekin batera, Azurmendiren Manifestu atzeratua errezitatu dute hainbat poetak Durangoko Azokako azken egunean.