Ajuria Eneako Ituna; 25 urte normalizazio eta bakerako akordiotik
1988ko urtarrilaren 12an, Eusko Jaurlaritzaren Lehendakaritzaren egoitzan, Legebiltzarrean ordezkaritza zuten alderdi guztietako ordezkariek, HBk izan ezik, hitzarmena sinatu zuten. ETAren azken atentatuak areagotu egin ziren azken hilabeteetan; horien artean, 1987ko ekainaren 19an, Bartzelonan gertatu zen Hipercorreko atentatua ekarri behar da gogora.
50 ordu baino gehiagoz bilduta egon ostean, Jose Antonio Ardanza lehendakariak, Xabier Arzallusekin (EAJ), Julen Guimonekin (AP), Alfredo Marco Tabarrekin (CDS), Kepa Aulestiarekin (EE), Inazio Oliverirekin (EA) eta Txiki Benegasekin (PSE), sinatu zuen ituna. Oro har, ETAren jarduera gaitzesten zuten eta euskal auziari konponbidea emateko Gernikako Autonomia Estatutuak finkatzen zuen markoa onesten zuten. Hitzarmenak hurrengo hamarkadako politikaren ibilbidea ezarri zuen.
Hauexek ziren itunaren helburu nagusiak: Terrorismoarekin amaitzeko poliziaren jarduera areagotzearen beharra; elkarbizitza demokratikorako oinarriak babestea; atentatuak saihestu eta egileak atxilotzea; ETAri jarduera armatua bukatzeko eta HBri aukera politiko gisa Legebiltzarrean politika egiteko eskatzea; "damua" erakusten zuten presoak birgizarteratzea; eta azkenik, ETAk armak uztea erabakiz gero, elkarrizketarako prozesuak hastea.
Ajuria Eneako itunak hainbat fase izan zituen. Sinatu zenetik 1992. urtera arte, ETAren aurkako jarrera eta HBren isolamendua izan ziren nagusi. Terrorismoaren aurkako gizarte mobilizazio aroaren ostean, Ituna krisian sartu zen 1992 eta 1995 urteen artean. Leitzarango autobidearen bidearen aldaketa, EAJren eta HBren arteko elkarrizketak eta presoak birgizarteratzeko PPren oposizioak gatazka ekarri zuten.
1995 eta 1998 urteen artean, "bigarren fasea" egiten saiatu ziren, eta negoziatutako indarkeriaren amaieraren aldeko proposamena egin zuen Ardanza lehendakariak. Alderdien artean akordio bat adostea, eta ondoren, HBri helaraztea akordatu zuten, betiere ETAren "su-eten mugagabe batekin".
Dokumentua 1998ko martxoaren 17an eztabaidatu zuten baina ez ziren adostasunera iritsi; Carlos Garaikoetxeak, orduko EAko presidenteak, Ituna "hilda" zegoela esan zuen.
Terrorismoaren aurkako alderdien arteko batasuna hautsita gelditu zen eta konstituzionalistak batetik, eta nazionalistak bestetik, ibilbide ezberdinak hartu zituzten; urte horretako irailean, Lizarrako Ituna iritsi zen.
Zure interesekoa izan daiteke
Anduezak euskara langileentzako mehatxu dela esan izana larritzat hartu du Estebanek, eta ulertezintzat jo du PSE-EEren jarrera
EBBko presidenteak esan du haserre dagoela, ez dela onargarria gobernukide den alderdi batek horrelakoak egitea eta, okerragoa dena, gezurretan ibiltzea.
Lehendakariak Euskadiren nazioarteko proiekzio kulturala bultzatuko du datorren astean Italiara egingo duen bidaian
Bidaiaren ardatz nagusia mundu mailan arte garaikidearen agertoki nagusietako bat den Veneziako Bienalaren baitan antolatu diren ekitaldietan parte hartzea izango da, 1976an bienalean izandako lehenengo euskal presentziaren 50. urteurrenean.
Andueza, polemikari buruz: "EAJk liskar artifiziala sortu zuen euskarari buruzko akordioa bertan behera utzi zuelako"
Hasi da hauteskunde kanpaina Andaluzian
Sevillan ekin die kanpainako ekitaldiei Alderdi Popularrak; Granadan, Alderdi Sozialistak. Moreno Bonilla PPko hautagai eta gaur egungo presidenteak gehiengo absolutua nahi du; ez du Vox nahi bere gobernuan. Jarraitzaileei botoa ematera joateko deia egin die, inkestek iragartzen duten gehiengo absolutua ziurra ez delakoan. Alderdi Sozialistaren hautagai Maria Jesus Monterok, berriz, inkestek iragartzen dizkioten emaitza txarrak irauli nahi ditu eta zerbitzu publikoen aldeko defentsan oinarritu du kanpaina.
Medikuen gatazkan esku hartzeko eskatu diote EH Bilduk eta PPk Osasun sailburuari
Medikuen grebaz aritu dira gaur, besteak beste, Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduk medikuen lan-baldintzak hobetzeko mozioa eraman du ganberara, eta Rebeka Ubera koalizioko legebiltzarkideak Alberto Martinez Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuari eskatu dio, fitxa mugitu eta neurriak hartzeko aferan. Alderdi Popularreko Laura Garridok ere defendatu du Jaurlaritzak badituela eskuduntzak, medikuen egoera hobetzeko.
Koldo Garciak bere "errugabetasuna" defendatu du eta maskaren erosketan erabakitzeko ahalmenik ez zuela gaineratu du
Maskarak iruzurra eginda erosi ziren ala ez ikertzeko egiten ari diren epaiketan, Abalosen aholkulari izandakoak esan du ez duela gogoratzen esleipena egokitu zitzaion eskaintza Aldamak igorri ote zion.
Hauteskundeak, Andaluzian: zer du jokoan alderdi bakoitzak M17an?
Bihar abiatuko da hauteskunde kanpaina Andaluzian. Inkesta guztiek Juanma Moreno PPko hautagaia jotzen badute ere irabazle, ikusteko dago Voxen botoak beharko dituen ala ez gobernatzeko. PSOEk, berriz, Maria Jesus Montero hautagaiarekin indar erakustaldia egin nahi du, azken urteotan galdutako boto-emaileak berreskuratuz.
Atzerri Ministerioak Israelgo enbaxadako arduraduna deitu du Global Sumuden aurkako erasoagatik
Bien bitartean, EH Bilduk, Sumarrek, Podemosek, ERCk, BNGk eta Compromisek Albares ministroaren agerraldia Kongresuan eskatu dute, ontziak eta atxilotuak babesteko hartuko dituen neurriak azaldu ditzan.
Enplegu Publikoaren Legeari zuzenketak egiteko epea bukatuta, jarrerek elkarrengandik oso aldenduta jarraitzen dute
Azken orduetan, zuzenketak erregistratu eta beren jarrerak azaldu dituzte talde parlamentarioek, eta agerian geratu da zein urrun dagoen administrazioan euskararen etorkizunerako funtsezkotzat jotzen den legea erreformatzeko akordioa.
PPren ustez PSE-EE "plantak egiten dabil", eta kritikatu du euskara arloko politiketan "konplizea" dela
Laura Garridok EAJren eta EH Bilduren hizkuntza politikak babestea leporatu dio PSEri, eta enplegu publikoan euskarari buruz egindako erreformak kritikatu ditu.