Biografia: Suarez, Trantsizioaren erdian kokatu zen politikaria
Francisco Francoren diktaduraren ostean, Adolfo Suarez aurreneko Gobernu demokratikoaren presidentea izan zen, eta Espainiako trantsizio politikoa ahalbidetu zuen.
Adolfo Suarez Gonzalez Cebrerosen (Avila) jaio zen, 1932ko irailaren 25ean. Zuzenbidean lizentziaduna zen eta Administrazioan kargu desberdinak izan zituen. Gaztetatik bizitza politikoan parte hartu zuen, Fernando Herrero Tejedorren eskutik. Tejedor Francoren erregimeneko "erreformista" izan zen.
1964az geroztik TVE telebistarekin lotuta lan egin zuen eta 1969an zuzendari nagusia izendatu zuten. 1973ra arte zuzendari nagusia izan zen.
1975ean, Herrero Tejedor ordezkatu zuen Mugimenduko ministro idazkari nagusi gisa. Hura Monarkiaren lehen Gobernua izan zen, eta Carlos Arias Navarro izan zuen presidente.
Gobernuko presidentea
Navarrok kargua utzi ostean, 1976ko uztailean, Juan Carlos erregeak Gobernuko presidente izendatu zuen. Erregearen konfiantzazko gizona bihurtu zen eta diktadurarekin bukatu zuen erreforma politikoa bultzatu zuen Suarezek.
Suarez Juan Carlos erregearekin. Argazkia: EFE
Torcuato Fernandez Mirandaren laguntzarekin Erreforma Politikoaren Legea idatzi zuen. 1976an, erreferendumean, onartu zuten eta demokraziari atea zabaldu zioten.
Militarren neutraltasunik gabe erreforma alferrikakoa zela bazekin Suarezek, eta 1976ko irailean Manuel Gutierrez Mellado jenerala Gobernuko presidenteorde izendatu zuen. Melladok aurreneko erreforma militarra martxan jarri zuen.
Erreforma Politikoaren Legea onartu eta gero, alderdi guztiak legez onartzea eskatu zuen oposizioak. 1977ko martxoaren 11n amnistia politikoa onartu zuten eta horrek bidea erraztu zuen.
Apirilaren 9an Suarezen Gobernuak Alderdi Komunista legeztatu zuen, eta apirilaren 28an sindikatuekin gauza bera egin zuen.
1977ko ekainaren 15erako hauteskundeak deitu zituen. UCD koalizioaren zerrendaburua izan zen Madrilen. UCDk hauteskundeak irabazi zituen eta Suarezek Monarkiako hirugarren Gobernua eta demokraziaren aurrenekoa osatu zuen 1977ko uztailaren 5ean.
Garai horretan Kataluniako, Euskadiko eta Galiziako Estatutuak idazteko prozesuak martxan jarri zituzten. Era berean, Konstituzioa idazteko adostasun politikoa lortu zuten. Parlamentuan eztabaidatu ostean, erreferendumean onartu zen 1978ko abenduan.
1979ko martxoaren 1erako hauteskunde orokorrak deitu zituen. UCDk berriro irabazi zuen eta apirilaren 2an inbestidura egin zioten. Demokraziaren lehen Gobernuko presidentea izan zen.
PSOEk aurkeztutako zentsura-mozioa 1980ko maiatzean gainditu ostean, sektore sozialek eta politikoek bere kudeaketa gogor kritikatu zuten eta UCD barruan krisia zen nagusi. Gauzak horrela kargua uzteko erabakia hartu zuen 1981eko urtarrilaren 29an.
Lau egun geroago Estatuko Aldizkari Ofizialean dimisioa argitaratu eta Suarezeko duke izendatu zuten.
Suarez Felipe Gonzalezekin. Argazkia: EFE
Abokatu-langela zabaldu zuen
1981eko apirilean abokatu-langela zabaldu zuen Madrilen, eta azaroan UCDko zuzendaritza utzi zuen. Urtebete geroago alderdia utzi zuen.
1991eko urrian Suarezek politika (CDS) laga zuen eta familia izan zen bere kezka nagusia. Marian alabak eta Amparo emazteak minbizia zuten. Emaztea 2001ean hil zen, eta alaba 2004an.
Suarezen azken agerraldi publikoa 2003ko maiatzaren 2an izan zen, hauteskunde-mitin batean. Adolfo Suarez Illana semea Gaztela-Mantxako presidente izateko PPren hautagaia izan zen.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauteskunde eguna dute bihar Aragoin, PP-Vox lehia nola geratuko den ikuskizun
Inkesten arabera, PPk irabaziko ditu berriro hauteskundeak, baina aurrekoetan baino babes gutxiagorekin, eta, beraz, ultraeskuina beharko du gobernatzeko. Hain zuzen ere, gorakada aurreikusi diete Vox, Chunta Aragonesista (CHA) eta IU-Sumar alderdiei; PSOEk, aldiz, behera egingo du, betiere galdeketen arabera.
Ruben Mugicak "memoria galdu izana" egotzi dio Sanchezi "gaizkileen oinordekoak bazkide bihurtzeagatik"
ETAk duela 30 urte hildako Fernando Mugica Herzog buruzagi sozialistaren senitartekoek, erakundeetako ordezkariek eta PSE-EEko kideek omenaldia egin diote gaur Donostiako Polloe hilerrian. Ekitaldian, Ruben Mugica semeak Pedro Sanchez kritikatu du "memoria galdu izana" eta "gobernuaren ekintza merkatu txiki bat bihurtu izana" egotzita. Horren ustez, "gaizkileen oinordekoak bazkide" egin ditu Sanchezek, eta ezberdin pentsatzen dutenei "faxista" deitu. Era berean, terrorismoaren biktimak berdin tratatzeko eskatu du, eta ezker abertzaleari "ezagutzen dituzten terroristen izen-abizenak jakinaraztea".
EH Bilduk salatu du Espainiako Estatuak ez duela oraindik aitortu Martxoaren 3an izan zuen parte-hartzea
EH Bilduk martxoaren 3ko sarraskiaren 50. urteurrena gogoratzeko antolatu duen kartelen erakusketa inauguratu du Gasteizko egoitzan. 1976ko langileen erreibindikazioek egun ere erreibindikazio izaten jarraitzen dutela salatu, eta garai hartan bezala gaur ere diktadoreak daudela esan dute, besteak beste Trump eta Milei aipatuz. Egia, justizia eta erreparazioa aldarrikatu, eta Espainiako Gobernuari ardurak aitortzeko eskatu diote berriz ere.
Juntsek ezkutu sozialaren aldeko botoa ematea espero du EAJk
Berrerorle eta etxegabetzeen inguruan EAJk Madrilen itxi dituen akordioek populismoaren aurrean politika egiteko beste modu bat badagoela erakusten dutela adierazi du Maribel Vaquero Kongresuko bozeramaileak. Jeltzaleek moderazioa eta zentraltasuna ordezkatzen dutela esan du, eta Podemosek azkenik babes sozialaren alde bozkatuko duela jakin eta gero, Junts ezezkotik ateratzea espero duela gaineratu du.
Aberri Egunaren aldeko ekitaldian parte hartzeko deia egin du Euskal Herria Batera ekimenak; martxoaren 28an, Lizarran
Aberri Eguna jai ofizial eta ospakizun egun bihurtzea eskatu dute antolatzaileek. "Nazio bat gara eta nazioek nazio izaera ospatu eta aldarrikatu behar dute. Gainerakoek bezala, guk ere gauza bera egin behar dugu", aldarrikatu dute.
Iriarte, zerga turistikoaz: "Berandu iritsi den neurri bat da, baina aztertu eta erantzukizunez jokatuko dugu"
EH Bilduren Gipuzkoako bozeramaileak esan du koalizio abertzaleak aspaldi eskatu zuela neurri hori. "Dena den, zerga turistiko bat ez ezik, turismo ereduari buruzko hausnarketa bat ere behar dugu", nabarmendu du.
Sailburuak alarmismoetan ez erortzeko eskatu du, eta iraungitako txertoak segurtasunerako mehatxu ez direla ziurtatu du
Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak EH Bilduk eta Voxek egindako galderei erantzun die ostiral honetan Eusko Legebiltzarrean egindako kontrol saioan.
Garikoitz Aspiazu 'Txeroki' ETAko buruzagi ohia astelehenetik ostiralera aterako da espetxetik
2008an atxilotu zuten Frantzian, eta 400 urtetik gorako zigorra betetzen ari da hainbat atentaturengatik. 2024an, Frantziako Lannemezango espetxetik Martuteneko espetxera eraman zuten.
Pradalesek eta Sanchezek adostuta, aurki goi mailako bilerak egingo dituzte Aldebiko Lankidetza Batzordeak eta Kontzertu Ekonomikoaren Batzorde Mistoak
Urtarrilaren 27ko bileran Espainiako presidentearekin adostutako bi hitzordu horiek Aste Santua heldu baino lehen izango direla iragarri du lehendakariak, eta errespetuan eta erantzukizunean oinarritutako politika egiten jarraituko dutela erantsi du.
Albiste izango dira: Urteko lehen kontrol saioa Eusko Legebiltzarrean, Errege Kopako finalerdien zozketa zuzenean eta Leonardo ekaitza
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.