'Falciani zerrenda'ren gakoak
Zer da?
Herve Falciani 2008n HSBC banku britainiarreko Suitzako filialean informatikari lanak egiten zituenak filtratutako dokumentua da 'Falciani zerrenda'. Munduko 203 herrialdeetako 106.000 bezerok, tartean pertsona ezagunak, 100.000 milioi dolar ezkutatu zituzten banketxe honetan. Falcianik 2008an jakinarazi zizkion datuak Frantziako Gobernuari, eta honek herrialdeko aginte fiskalaren esku utzi zituen, ikerketa egin zezan.
Zergatik izan dugu orain bere berri?
Le Monde Frantziako egunkariak dokumentuen kopia eskuratu eta Ikerketa Kazetarien Nazioarteko Partzuergoarekin (ingelesez, ICIJ) partekatu du. Bien artean ikerketa egin dute.
Aurrez, Frantziako ogasun arduradunek Espainiako Gobernuari jakinarazi zizkiten datuok kapital-ihesaren inguruko ikerketa egiteko, baina orduko hartan, bezeroen izen-abizenak kaleratzaren kontra agertu zen Espainiako Ogasuna.
Datuak epe ezberdineei dagozkion hiru artxibo mota ezberdinetatik daude aterata. Horietako batean, bezeroak eta zegozkien konu pribatuak ageri dira, gehienak 1988tik 2007ra doan epeari dagozkionak. Bigarrenean, 2006-2007 urteen artean kontuen kopuru maximoa dago. Hirugarrena 2005ean bezeroek bankuko langileekin izandako harremanen bilduma da.
Nortzuk ageri dira?
Zerrendan ageri diren pertsona ezagunetako batzuk hauek dira: Emilio Botin Santander Bankuko presidentea zena, Fernando Alonso 1 Formulako pilotua, Jordi Pujol Kataluniako presidente ohiaren familia, ABC egunkaria sortu zuen Luca de Tena familia eta Alfons Godall FC Barcelona futbol-taldeko presidenteordea, Joan Laportaren garaian.
Nazioartean oso ezagunak diren beste izen batzuk ere daude zerrendan: Mohammed VI. Marokoko erregea, Abdala II.a Jordaniako erregea, Michael Schumacher pilotua, Valentino Rossi pilotua, Elle MacPherson modeloa, Marat Safin tenis-jokalaria, Heikki Kovalainen pilotua, David Bowie eta Tina Turner abeslariak, Flavio Briatore enpresaburua, Christian Slater aktorea eta Valentino diseinatzailea.
Enpresa, noblezia, politika eta ikuskizunen munduko lagunak ez ezik, droga eta diamante trafikatzaileak eta 'gerraren gizonak' ere ageri dira zerrendan.
Espainiari dagokionez, Cristobal Montoro Ogasun eta Administrazio Publikoen ministroak jakinarazi duenez, zerrendan dauden Espainiako herritarren kontura "egin beharrekoak egin ditu aurreko legegintzaldian" Zerga Administrazioko Estatu Agentziak.
Are, Estatu Agentziak legegintzaldi honetan egiten ari denarekin alderatuta, zerrenda hau "aperitiboa baino ez" dela nabarmendu du. Izan ere, aurreratu duenez, "hamarnaka mila izen daude Agentziaren ordenagailuetan".
Zerrendan agertzeagatik, delitua egin dute HSBCko bezero horiek?
Ikerketa Kazetarien Nazioarteko Partzuergoaren (ICIJ) arabera, Suitzan kontua edukitzeak ez du esan nahi dirutzaren legez kanpoko erabilera egin denik, beraz, zerrendan ageri diren guztiek ez dute zertan Legea urratu behar izan.
Marcos Garcia Rey ICIJeko kideak Radio Euskadiri azaldu dionez, Suitzan kontua dutenek bi arrazoirengatik egiten dute: "dirua zuritzeko edo zergak ez ordaintzeko. Kontrakoa dioena, gezurretan ari da", erantsi du.
Nongoak dira Suitzan kontu gehien dituzten bezeroak?
HSBC banketxearen Suitzako filialean Suitzako herritarrek dituzte kontu gehien (11.235 bezerok), ondoren Frantzia (9.187), Erresuma Batuak (8.844), Brasil (8.667) eta Italia (7.499) ageri dira.
Espainia 12. postuan dago, 2.694 bezerorekin.
Zeintzuk herrialde dituzte kontu gehien?
Suitza da denetan buru (31.200 milioi dolar), Erresuma Batua (21.700 milioi dolar), Venezuela (14,8 milioi dolar), AEB (13,4 milioi dolar) eta Frantzia (12,5 milioi dolar).
Espainian, El Confidencial egunkariak emandako datuen arabera, Espainiarekin nolabaiteko harremana duten 4.000 lagun daude. 2006-2007 urteen artean 2.317 milioi dolar gorde zituzten HSBCko banketxean.
Zure interesekoa izan daiteke
Udal hauteskundeen bigarren itzulia dute bihar Ipar Euskal Herriko 11 herritan, eta lehia estua espero da batzuetan
Baionan eta Biarritzen aliantzak lortu dituzte aste honetan bigarren itzulirako txartela lortu duten zerrendetako batzuek. Kanbon, Donibane Lohizunen, Hendaian, Urruñan, Maulen, Bokalen, Beskoitzen eta Azkainen, ordea, ez dute adostasunik lortu, eta hautagaitza bakoitzak bere bidea egingo du.
Ione Belarrak "zitala" deitu dio Josu Jon Imazi
Irango gerraren harira, deigarria izan da gaur Ione Belarra Podemoseko idazkari nagusiak Josu Jon Imaz Repsoleko kontseilari delegatuaren kontra erabili dituen hitzak: "Gerra hau Josu Jon Imazek ordaindu dezala, zitalki joan zen-eta Donald Trumpengana".
PSNko zinegotzi batek eraman du Korrikako lekukoa Milagron, eta ikusleen artean Santos Cerdan izan da
Erriberan ibili da larunbat honetan Korrika eta Milagron, PSNko zinegotzi sozialista batek eraman du lekukoa Udalaren izenean (UPNk eta PSNk osatzen dute udalbatza). Euskadin ez bezala, alderdi sozialista normaltasunez ari da Korrikan parte hartzen Nafarroan. Milagro, bestalde, Santos Cerdan PSOEren antolakuntzako idazkari ohiaren herria da eta ETBk jaso duenez, terraza batean harrapatu du Korrika. Handik, irribarretsu agurtu ditu korrikalariak.
ETAk hil zuen Juan Priede Orioko zinegotzi sozialista gogoratu dute
Jose Ignacio Asensiok esan du apartheid politikoa gauzatzea ekidin zutela Priede bezalako pertsonek. Urte gogor haietan askatasunaren alde pauso bat eman zutela nabarmendu du, eta haien memoria politikoki ez erabiltzeko eskatu dio eskuinari eta ultraeskuinari.
Soledad Iparragirre ETAko buruzagi ohiari erdi-askatasuna eman diote, eta espetxetik atera ahalko da astelehenetik ostiralera
Espetxe-araudiaren 100.2 artikulua aplikatu zaio, eta, hala, lanegunetan Martuteneko kartzelatik atera ahalko da, lo egitera itzuli beharko bada ere.
Lehendakariaren dekalogoa energia krisiari aurre egiteko neurrien artean jaso izana ondo hartu du Eusko Jaurlaritzak
Familiek eta euskal industriak faktura elektrikoa murrizteko lagungarria izango dela uste du Jaurlaritzak, baina faltan botatzen du azken urte honetan shock bikoitza (muga-zergek eta erregaien garestitzeak eragindakoa) jasan duten industria-enpresentzat neurriak hartzea.
EAJ "pozik" dago krisiaren aurkako neurriekin, baina "ez da nahikoa", EH Bilduren ustez
Jeltzaleen arabera, neurri horiek "elektrizitatearen eta erregaien azken prezioa familientzat eta autonomoentzat eskuragarriagoa izaten lagunduko dute". Koalizio abertzaleak positibotzat jo du Sanchezi helarazitako hiru proposamen jaso izana, baina neurriek energia eta petrolio enpresa handien irabaziak handituko dituztela kritikatu du. Bestalde, PPk ez du bere babesa ziurtatu, eta Podemosek esan du krisiaren aurkako plana ez dela eraginkorra.
Espainiako Gobernuak elektrizitatearen, gasaren, gasolinaren eta gasolioaren BEZa % 10era jaitsi du
Ezohiko Ministroen Kontseiluak Ekialde Hurbileko gerraren ondorioak arintzeko lehen neurri sorta bat onartu du gaur. Neurri horiek 5.000 milioi euro mobilizatuko dituzte. Sanchezen arabera, "ez du eragotziko legez kanpoko gerra honen ondorioak Espainiara iristea, baina bai eramangarriagoak izatea".
Apirileko itzalaldi elektrikoa "hainbat faktorek" eragin zuten, Europako adituen arabera
Txostenak ondorioztatu du "oso azkar hedatu" zela Espainiako hegoaldean izandako "arazo lokal bat". Horrek gaintentsioagatiko deskonexio orokorrak eragin zituen, eta, azkenik, sistema iberikoa Europako gainerako lurraldeetatik bereizi zen.
PSOEk eta Sumarrek bi dekretu adostu dituzte, krisiari aurre egiteko neurriak eta etxebizitzaren ingurukoak jasotzeko
Irango gerraren ondorioak leuntzeko lege dekretua onartzeko Ministroen Kontseilua bi ordu pasako atzerapenarekin hasi da, Sumarreko kideek uko egin baitiote bileran sartzeari alokairuko kontratuen luzapena eta enpresen marjinak kontrolatzeko neurriak kanpoan uzten ziren bitartean. Azkenik, gobernukideak akordio batera iritsi dira.