Hamar hauteskunde eta bost lehendakari demokrazia heldu denetik
Iñigo Urkullu lehendakariak deitutako hauteskundeak hamaikagarrenak izango dira demokrazia heldu denetik. Horietan bost lehendakari aukeratu dituzte.
Carlos Garaikoetxea (1980-1984), Jose Antonio Ardanza (1985-1998), Juan Jose Ibarretxe (1998-2009), Patxi Lopez (2009-2012) eta Iñigo Urkullu 2012ko abendutik orain arte izan dira Ajuria Enea jauregiko maizterrak.
Epe demokratikoa hasi baino lehen, Jose Antonio Aguirre lehen lehendakaria izan zen 1935eko urrian kargua zin egin ondoren, hilabete batzuk geroago Gerra Zibila hasi zen. Erbestean Jesus Maria Leizaolak ordezkatu zuen 1960an. Leizaola 1978ra arte egon zen Lehendakaritzan.
Garaikoetxea
Trantsizio demokratikoaren ondoren, Carlos Garaikoetxea izan zen aurreneko lehendakaria. 1980ko martxoan aukeratu zuten hauteskundeetan. EAJk 25 eserleku lortu zituen eta horri esker bakarka gobernatu zuen. Herri Batasunako (HB) hamaika legebiltzarkideak ez ziren Ganberan egon eta horrek ere mesede egin zion.
1984 otsailean bigarren agintaldi baterako babesa lortu zuen Garaikoetxeak. Legebiltzarkideen kopuruak gora egin zuen Eusko Legebiltzarrean (60tik 75era). EAJk 32 ordezkari eskuratu zituen eta gobernua osatu zuen. Garaikoetxeak dimisioa eman zuen 1984ko abenduan, alderdiarekin desadostasunak zituelako.
Jose Antonio Ardanza lehendakaria. Artxiboko irudia: EiTB
Ardanza
1985ko urtarrilean Jose Antonio Ardanzak lekukoa hartu zuen. PSErekin akordio batera heldu zen. Garaikoetxeak EAJ utzi zuen, Eusko Alkartasuna (EA) sortzeko. Zatiketa jeltzaleak hauteskundeak aurreratu zituen. 1986ko azaroaren 30ean sozialistek 19 legebiltzarkide eskuratu zituzten, EAJk baino bi gehiago.
Ardanza berriro izendatu zuten, eta sozialistekin koalizioan gobernatu zuen 1990eko urrira arte. Orduan beste agintaldi baterako babesa lortu zuen jeltzaleak, baina EArekin eta Euskadiko Ezkerrarekin (EE) akordioa adostu zuen. Hala ere, koalizio horrek urtebete eskaseko iraupena izan zuen; izan ere, 1991ko urrian EAJk EA ordezkatu zuen, PSErekin akordio batera helduta.
1994ko hauteskundeen ostean, Ardanza berriz aukeratu zuten eta jeltzaleek akordioa PSE eta EArekin adostu zuten. 1998an sozialistek Exekutiboa utzi zuten.
Juan Jose Ibarretxe lehendakaria. Artxiboko irudia: EFE
Ibarretxe
Urriko hauteskundeetan, lehendakarigai berria aurkeztu zuen EAJk: Juan Jose Ibarretxe. EAk eta EHk babesa eman zioten eta lehendakari izendatu zuten. Ibarretxek EArekin batera gobernatu zuen eta EHrekin akordio batera heldu zen legealdian.
Hurrengo hauteskundeak 2001eko maiatzean izan ziren, Jaurlaritza gutxiengoan geratu eta aurreratu behar izan zituztelako. EAJ eta EA batera aurkeztu ziren, historiako emaitzarik onenak lortuz: 33 eserleku. Ibarretxe lehendakari izendatu zuten berriro, eta irailetik aurrera Ezker Batuaren (EB) babesa izan zuen.
EAJk eta EAk garaipena lortu zuten berriz 2005eko apirilean eta Gobernu akordioa errepikatu zuten EBrekin.
Patxi Lopez lehendakaria. Artxiboko irudia: EFE
Patxi Lopez
2009ko martxoan EAJ eta EA bakoitza bere aldetik aurkeztu ziren hauteskundeetara. Ezker abertzaleak ez zuen ordezkaritzarik lortu Gasteizko Ganberan, auzitegiek Demokrazia 3 Milloi (D3M) eta Askatasuna alderdiko zerrendak baliogabe utzi zituztelako.
EAJ alderdirik bozkatuena izan zen 30 legebiltzarkiderekin, baina PSE-EEren (25 eserleku) eta PPren (13) arteko itun batek Lehendakaritza Patxi Lopez sozialistari eman zion.
Urkullu
Hala ere, 2012ko maiatzean gobernu akordioa hautsi zuten; izan ere, Mariano Rajoyren Gobernuko murrizketak aplikatzeari uko egin zion Lopezek. Bost hilabete geroago hauteskundeak egin ziren eta EAJk Eusko Jaurlaritza berreskuratu zuen. Iñigo Urkullu lehendakari izendatu zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Peinado epaileak Begoña Gomez epaitzea erabaki du, eta pasaportea kendu dio
Espainiako Gobernuko presidentearen emazteak ustez egindako delituak ikertzen ari da epailea, eta ahozko epaiketa abiatu aurretik hartu ditu kautelazko neurriak. Halaber, Espainiatik ateratzea debekatu dio, eta hamabostean behin epaitegian agertu beharko du. Defentsaren abokatuak helegitea jarriko du.
Londresera Euskadi "kritikatzera" eta etxebizitzaz hitz egitera joatea egotzi dio EAJk EH Bilduri, bere ekarpena "zero" izan arren
Iñigo Ansola EAJren BBBko presidenteak Pello Otxandiano Eusko Legebiltzarreko EH Bildu koalizioko burua kritikatu du aste honetan Londresera joateagatik, EH Bilduk etxebizitzari buruz egindako proposamena aurkeztera, "Euskadi zalantzan jarri eta kritikatzeko". Horren harian, Euskadin etxebizitza publikoa eraikitzeko egin duen ekarpena "zero" dela esan du.
Anduezak esan du PSE-EEk gogoz, esku garbiz eta indarrez jarraitzen duela udal eta foru hauteskundeetarako
Eneko Andueza PSE-EEko idazkari nagusiak adierazi du sozialistek herritarren kezkak konpontzeko lanean jarraitzen dutela. Datorren urteko udal eta foru hauteskundeei begira, gogoz, esku garbiz eta indarrez jarraitzen dutela esan du.
Hauteskunde orokorrak 2027an izango direla berretsi du Sanchezek, udal hauteskundeekin bat egin gabe
Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak berretsi du hauteskunde orokorrak 2027an izango direla. Maiatzeko hauteskunde autonomikoekin eta udal hauteskundeekin batera ez direla egingo erantsi du, baina ez du zehaztu aurretik edo geroago izango diren.
Euskararen lurgunea gero eta zabalagoa da Nafarroan, baina estuturik dauka Euskararen Legeak berak
Euskararen Foru Legeak 40 urte betetzen ditu aurten, eta euskara lekua irabazten joan den arren, legeak bere horretan jarraitzen du, lurraldea hiru eremutan banatzen, bai eta nafarren hizkuntza eskubideak mugatzen ere. Euskararen ofizialtasuna lurralde osora hedatzea askoren aspaldiko eskakizuna da, baina tramite administratiboaz harago, borondate politiko argia eta negoziazio gaitasuna eskatzen ditu prozesuak.
Hauek dira Zapaterok Plus Ultra auziko epailearen aurrean egindako deklarazioaren pasarte nabarmenenak
Espainiako Gobernuko presidente ohiak ukatu egin zuen Plus Ultra aire konpainiaren erreskatean inolako esku hartzerik izan zuela eta bere bulegoan egindako miaketan aurkitutako bitxien inguruan erantzutea saihestu zuen.
Iraolak EAJren eta EH Bilduren "inkoherentzia" salatu du Eibarko sokamuturraren auzian
Eibarko sanjuanetan sokamuturra berreskuratzea herritarren eskaria izan dela esan du Jon Iraola Eibarko alkateak (PSE-EE). Gaiak eragin duen polemika dela eta, EAJren eta EH Bilduren "inkoherentzia" salatu du, eurek gobernatzen duten udaletan beste jarrera bat omen dutelako. Hauteskunde interesen arabera jokatzea egotzi die biei.
Euskararen alorrean harago joateko eskatu dio Barkosek Chiviteri eta zonifikazioa kentzeko
Nafarroako presidente ohiaren ustez, euskara berezko hizkuntza gisa aitortzeak "ez luke ezer aldatuko", eta hizkuntza lurralde osoan ofizial egitea aldarrikatu du.
Getxoko Irurak Bat jauregia eraistearen inguruko ikerketarekin jarraitzea zalantzan jarri du epaileak
Epaitegiak bertan behera utzi ditu hainbat eginbide, eta EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak duela gutxi emandako epai bati buruzko iritzia eskatu die aldeei, ikertutako gertakarien balorazio penalean eragina izan dezakeelakoan.
Peinado epaileak pieza berri bat ireki du Begoña Gomez auzian, eta beste bi delitu egotzi dizkio Sanchezen emazteari
Sumarioaren zati nagusiari buruzko atariko entzunaldia astelehenean egin zuen magistratuak, eta pieza berri bat zabaltzea erabaki du orain, prebarikazioa eta EBri iruzur egitea egotzita.