Jaurlaritzak 'Jauzia Gara' Euskararen Plan Estrategikoa onartu du erabileran "jauzi kualitatiboa" emateko

Eusko Jaurlaritzak Euskararen Plan Estrategikoa onartu du astearte honetan Gobernu Kontseiluan, euskararen normalizazioan aurrera egiteko eta, bereziki, erabileran "jauzi kualitatiboa" emateko helburuarekin. Gobernuaren egungo legegintzaldiko plan estrategiko nagusietako bat da, eta Imanol Pradales lehendakariak inbestidura saioan planteatutako lau jauzien testuinguruan kokatzen da (laugarrena euskararena da).

Testuinguru horretan, Ibone Bengoetxea lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak prentsa agerraldian azaldu duenez, Jaurlaritzak 'Jauzia Gara' estrategia garatu du, eta euskararen etorkizuna hiru bide nagusitan kokatu: politika publikoak sendotzea, euskara erabiltzeko baldintzak sortzea eta euskararekiko lotura emozionala indartzea. Plan estrategikoa lehen bidean kokatzen da, eta gobernu programan eta Aroa izeneko marko estrategikoan ezarritako konpromisoekin eta ildoekin lerrokatuta dago.

Bengoetxeak azpimarratu duenez, "inoiz baino euskaldun gehiago dugu, baina erronka nagusia erabileran dago. Horregatik, planaren helburua da ezagutzatik erabilerara jauzia ematea".

Euskararen Plan Estrategiko berriak lau helburu nagusi ezartzen ditu, euskararen ezagutza, erabilera, prestigioa eta datuak, hain zuzen ere, eta helburu horiek 11 ardatz estrategikotan garatuko dira: euskararen gaitasuna, euskararen transmisioa, aisialdi antolatua, eremu publikoa, eremu pribatua, arnasguneak eta erabilguneak, hedabideak eta ikus-entzunezkoak, ingurune digitala, migratzaileak, euskararen nazioartekotzea eta euskarari buruzko ikerketa eta datuen garapena.

Helburua da euskararen ezagutzan eta, bereziki, erabileran "jauzi kualitatiboa" ematea, hizkuntza eskubideak bermatzeko eta euskararen presentzia gizarteko eremu guztietan handitzeko.

Planak euskararen erabileran bereziki jartzen du arreta, eta, horretarako, bizitzako eremu nagusietan jardutea aurreikusten du: transmisioa, aisialdia, lan mundua, komunikabideak, ingurune digitala eta aniztasunaren eremua. Halaber, "funtsezkoa" izango da arnasguneak babestu eta indartzea, eta erabilgune berriak sortzea, euskararen erabilera errealerako aukerak zabaltzeko.

Era berean, Jaurlaritzaren ustez, "lehentasunezkoa" da euskararen prestigioa indartzea, eta hizkuntza gero eta gehiago lotzea esperientzia eta emozio positiboekin, gizartearen atxikimendua handitzeko. Horrez gain, planak datuetan oinarritutako politika publikoen garrantzia nabarmentzen du, euskararen egoeraren eta bilakaeraren jarraipen zehatza egiteko eta erabaki eraginkorrak hartzeko.

Euskara, sail guztietan

Ibone Bengoetxeak adierazi du Euskararen Plan Estrategikoa ez dela sail baten plana, baizik eta Eusko Jaurlaritza osoaren plan estrategikoa, eta politika publiko guztietan euskararen zeharkakotasuna indartzea du helburu.

Planaren kudeaketa Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren esku egongo da, baina gobernu osoaren inplikazioa aurreikusi da, baita beste erakunde publiko eta gizarte eragileekin lankidetza ere. Konpromiso hori baliabideetan ere islatzen da: Eusko Jaurlaritzak urtean 130 milioi eurotik gorako inbertsioa egiten du euskara sustatzeko.

Orobat, plana "bizia" da, eta urtez urteko kudeaketa planen bidez garatuko da. Plan horietan zehaztuko dira ekintzak, epeak, arduradunak eta adierazleak, eta jarraipen eta ebaluazio sistema bat izango du. Horretarako, jarraipen batzorde iraunkorra eratzea aurreikusi da, planaren garapena aztertzeko eta konpromisoen betetze maila neurtzeko.

Diagnostikoa oinarri

Jaurlaritzak onetsitako Euskararen Plan Estrategikoa diagnostiko soziolinguistiko sendo batean oinarritzen da, eta datuek "argi" erakusten dute euskararen egoeraren bilakaera eta erronkak. Horrela, EAEko herritarren % 42,5ek euskaraz egiten dakite, eta 20 urtetik beherako gazteen artean euskaraz dakitenen portzentajea % 86tik gorakoa da. Azken 40 urteetan euskara dakitenen zenbatekoa bikoiztu egin da.

Euskararen erabilera, berriz, % 22 inguruan dago gaur egun, eta euskaraz dakitenen % 57,3 eremu erdaldunetan bizi dira. Herritarren % 67 euskararen erabilera sustatzearen alde daude, eta % 88k uste dute etorkizunean euskaraz eta gaztelaniaz hitz egin beharko litzatekeela. "Datu horiek guztiek erakusten dute oinarri sendoa dagoela, baina erronka nagusia erabileran dagoela, eta horri erantzuten dio plan honek", adierazi du.

Jaurlaritzaren ustez, euskara "kohesiorako eta bizikidetzarako tresna" da, eta "komunitate sendoagoa eraikitzeko elementu nagusietako" bat. "Helburua da herritar guztiei aukera gehiago eskaintzea eta euskararen bidez gizartea inklusiboagoa eta kohesionatuagoa izan dadin. Azken batean, euskara aukera bat da", ziurtatu du.