Euskadi eta Europar Batasuna energia-larrialdi egoeran daudela ohartarazi du Jaurlaritzak

Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak esan du Euskadi eta Europar Batasuna Ukrainako gerrak eragindako energia-larrialdiko egoeran daudela, eta EBk "ezohiko neurri sendoak" hartu behar dituela, egungo prezio-igoerarekin jarraituz gero, enpresa elektrointentsiboak "gelditu" egingo direlako.

Gobernu Kontseiluaren osteko prentsaurrekoan, Tapiak Ukrainako gatazkak Euskadin duen eragin ekonomikoa zehaztu du, Errusiaren inbasioaren ondoren, eta ohartarazi du Ukrainako gerra "oztopo argia" dela Autonomia Erkidegoaren susperraldi ekonomikorako.

Tapiak adierazi duenez, gaur egungo energia-larrialdiaren aurrean, Eusko Jaurlaritzak egokitzat jotzen ditu "ezohiko neurriak" hartzea, Europako, Estatuko eta Euskadiren baliabide propio berriak aktibatu ahal izateko, "eragin hori arintze aldera".

Sailburuak emandako datuen arabera, Euskadik gerran dagoen eremura (Errusia eta Ukraina) egindako esportazioak 292 milioi eurokoak izan ziren 2021ean, eta 1.540 milioikoak inportazioak. Beraz, adierazi duenez, Euskadi "gerran dagoen eremuko ondasunen inportatzaile garbia da".

Sailburuak adierazi duenez, gatazkaren hedapen baten eraginpean egon daitezkeen beste hamabi herrialde barne hartuz gero, eragindako euskal esportazioak 2.300 milioikoak izango lirateke eta inportazioak 3.000 milioikoak.

Hori "oztopo argia" da EAEko BPGren susperraldi ekonomikorako, eta, beraz, iragarri du aurreikuspen ekonomikoak "jaitsi" egingo direla, "argi eta garbi".

Tapiak gaineratu duenez, euskal enpresentzako ekoizpen-kostuak "izugarri igo dira", elektrizitatearen faktura "altuagoa" baita, eta gasolinagatik edo lehengaiengatik garraio-kostu handiagoa dute.

Sailburuak adierazi duenez, petrolioaren eta gas naturalaren prezioak "aspaldi ez bezala garestiak" dira, eta, Euskadiren mendekotasun energetikoa kontuan hartuta, produktuen prezioa garestituko da, inflazioa handitzeko. Horrekin batera, finantza-arriskuak handituko direla aurreikusi du.

EAEko enpresak

Gaur egun, EAEko 36 enpresa daude Errusian, horietatik 13 produktiboak dira eta 23 komertzialak. Aitzitik, Ukrainan hiru bulego komertzial baino ez daude, eta, beraz, arriskua "mugatua" da.

Tapiak gaineratu duenez, kaltetuenak izan daitezkeen hamabi herrialdeetan (Hungaria, Polonia, Finlandia, Suedia, Moldavia, Estonia, Letonia, Lituania, Txekiar Errepublika, Eslovakia, Errumania eta Bielorrusia), Errusia eta Ukraina barne, EAEko 119 enpresa daude 235 ezarpenekin, horietatik 117 komertzialak eta 118 produktiboak.

Eusko Jaurlaritzak hainbat kezka komun ditu Euskadiko industrian, eta epe labur eta ertainerako eragin nagusiak lehengaien eta energiaren prezioen igoera berri baten ondorio izango direla uste du. Bestalde, banatzaileekiko tentsioak gehiago zailtzen dira, eta, finantza-mailan, merkatuen ziurgabetasunak ere finantzaketarako sarbidea "garestiagoa" izatea aurreikusten du.

Gainera, "animoari eta konfiantza orokorrari emandako kolpea" da, eta ziurgabetasun ekonomikoa eta susperraldi ekonomikoa atzeratzea dakar, oraindik osasun-krisitik atera ez denean. Horrek guztiak kontsumoa moteltzea eta inbertsioak geldiaraztea ekar dezake.

Eusko Jaurlaritzak adierazi du berariazko kezkak ere badaudela sektoreen arabera, hala nola material estrategikoen (aluminioa, paladioa, altzairua, titanioa, zirkoia, landare-olioa edo ekilorea) eta zerealen (garia, artoa edo garagarra) garestitzearen ondoriozkoak, eraldaketa prozesuetan zuzenean sartzen direnak eta animalientzako pentsu gisa ere balio dutenak. Horrekin batera, hornidura-katean dauden desorekak edo logistika-arazoak azpimarratu ditu.