2030a arte zentral nuklearrak eta ikatzezkoak bultzatzea proposatu du Bruselak, gasaren erabilera murrizteko

Europako Batzordeak ikatz zentralek eta zentral nuklearrek mix energetikoan duten partaidetza handitzea proposatu du asteazken honetan, REPower EU neurri-sortaren barruan. Horren helburua da Errusiako erregai fosilekiko mendekotasuna bi heren murriztea hamarkada amaieran Moskuko inportazioak ezabatzeko.

"Gaur, gure anbizioa beste maila batera eramaten ari gara, erregai fosil errusiarretatik ahalik eta lasterren aldentzen garela ziurtatzeko", adierazi du Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak, Europako planaren aurkezpenean. Horrela, Europako Batzordeak aurkeztutako planak gasaren ziklo konbinatuko zentralek mix energetikoan duten partaidetza murriztea planteatzen du, ikatzetik etorritako energiarekin ordezkatuz, bere partaidetza orduko 100 terawattera (tWh) areagotuz, gaur egun baino % 5 gehiago. Energia nuklearraren kasuan, 44 tWh-ra arte luzatzea proposatzen dute.<

Europar Batasuneko iturriek azaldu dutenez, aldi baterako neurria izango litzateke, ez baita aurreikusten 15 urte baino gehiago luzatuko denik. Hala ere, mix energetikoko ikatz-zentralen partehartzea murrizteko aldez aurretik ezarritako lerrotik desbideratzen da, 2050ean EB karbonoan neutrala izateko helburua lortzeko.

Bruselak adierazi duenez, REPower EU plana gauzatzeko, Europar Batasunak 210.000 milioi euroko inbertsio gehigarria beharko du 2027ra arte, berriztagarrien partaidetza handitzeko, epe laburrean hornitzaileen energia-hornidura dibertsifikatzeko eta energia-eraginkortasuna sustatzeko, Errusiarekiko mendekotasun energetikoarekin amaitzeko.

Europako Batzordeak aurkeztutako planak energia berriztagarriek mix energetikoan duten ekarpena handitzea proposatzen du, eta, horrela, gaur egun 2030erako ezarritako % 40tik % 45era handitzea proposatzen du. Horren ondorioz, 2030erako 1.236 GW energia garbi ekoiztuko dituzte, Fit for 55 paketean hasieran planteatutako 1.067 GWen aldean.

"Energia gehiago aurrezten, erregai fosilak pixkanaka ezabatzen eta eskala berri batean inbertsioak martxan jartzen lagunduko digu REPower EUk", zehaztu du Von der Leyenek, eta energia garbietarako trantsizioa bizkortuko duela gaineratu du.

Epe luzera, Europako Erkidegoaren asmoa da eguzki-energiak eta energia eolikoak sistemako elektrizitatearen % 66 ekoiztea 2050erako, hau da, tasa bikoiztea egungo % 33tik. Esparru horretan, helburua da energia eolikoa EBren energia ekoizteko ahalmenaren % 31 izatea.

Beharrezko finantzaketatik, 1.500 eta 2.000 milioi euro bitartean oliobideak eraikitzeko erabiliko dituzte Errusiako petrolio gordinaren mendekotasun handiena duten EBko herrialdeetan, EBko iturriek argitu dutenez, eta beste 10.000 milioi euro gasera eta gas natural likidotuko azpiegituretara bideratuko dituzte.

Zatirik handiena energia berriztagarrien erabilera bultzatzeko erabiliko dute, 113.000 milioi eurora arte, eta horietatik 27.000 milioi euro hidrogeno-azpiegituretan inbertituko dituzte. Beste 29.000 miloi euro elektrizitatearen banaketa-sareak hobetzeko inbertituko dituzte, 56.000 milioi energia-eraginkortasuneko sistemetara, 41.000 milioi erregai fosilen kontsumoa murrizteko industriaren egokitzapena bultzatzera eta 37.000 milioi hamarkada amaierarako biometanoaren ekoizpena bultzatzera.

Esparru horretan, Bruselak erkidego mailako gasa batera erosteko tresna bat aurkeztuko du, covid-19an txertoak batera erosteko aplikatutako ereduari jarraitzen diona, eta Europar Batasunetik kanpoko herrialdeei, hala nola Ukrainari, Moldaviari edo Georgiari, partehartzeko atea ireki diena.

Baterako erosketen plataforma horren helburua da EBk hornitzaileekin duen negoziazio-boterea hobetzea eta estatu kideen arteko zuzeneko lehia saihestea; hala ere, Erkidegoko iturriek azaldu dutenez, tresna horrek ez du bermatzen gasaren prezioak merkatu elektrikoan jaistea.