Greta Thunberg, mundua klima aldaketaren kontra esnatu zuen ikasle suediarra
Greta Thunbergek, 16 urteko aktibista suediarrak, ez zuen inoiz amestu Parlamentuaren aurrean egiten zituen protestak ostiraleroko klima aldaketaren kontrako mugimendu bihurtuko zirenik, 100 herrialde baino gehiagotan. Rosa Parks du inspirazio iturri, baina ez du ekologismoaren ikono bihurtu nahi.
Ostiralero, 2018ko abuztutik, Suediako Parlamentuaren aurrean jartzen da Thunberg ,"Ikasleen greba klimaren alde" leloa eskuz idatzita daukan pankarta batekin. Ordudanik mundu osoko 1.600 hiri baino gehiago batu dira protestetara, klima aldaketaren kontra ekintza gehiago eskatzeko.
"Uste nuen honek hiru aste iraungo zuela, inork ez zuen konfiantzarik. Baina egin nuen. Eta ondoren, ez nintzen pozik geratu, eta #FridaysForFuture hasi nuen, egunez egun hazten ikusi dudan mugimendua", esan du Thunbergek.
2018ko iraileko bideo honetan mundu osoko jendeari dei egiten zion. "Zaudeten lekuan zaudetela, parlamentuen edo gobernuen eraikinen aurrean eserI, zuen herrialdea bide onean egon arte". Ikastetxera joateak zentzurik baduen galdetzen zuen, "laster ez delako etorkizunik egongo" eta "inor ez delako ezer egiten ari etorkizun hori salbatzeko".
Milaka gazte inspiratu ditu aktibista suediarrak, eta orain tenperatura globalaren igoera 1,5 gradura murrizteko neurriak eskatzen ari dira, 2015ko Parisko hitzarmenak ezartzen zuen moduan.
Ospea eman dio bere iniziatibak. Hiru politikari norvegiarrek neskari Nobel saria ematearen alde egin dute, eta hitzaldiak eman ditu dagoeneko munduko buruzagien aurrean, Davoseko foro ekonomikoan eta NBEren klimari buruzko batzarrean, Katowicen.
"Mugimendu ekologista osoaren eta klima defendatzen duen mundu guztiaren babes erraldoia jaso dut. Ez litzateke posible izango haiek gabe", onartzen du.
Thunbergek azaltzen duenez, ikasle grebaren ideia Floridako Parkland institutuko ikasleek egindakoan inspiratuta dago. 2018ko otsailean 17 pertsona hil zituzten bertan, tiroketa batean.
"Rosa Parks ere eredu bat izan dela uste dut. Emakume lotsati eta itxia izan zen, eta asko irakurri dut berari buruz. Orain jende guztiak du soziala eta irekia izateko joera, baina ni ez naiz horrelakoa. Espero dut hau inspirazio iturri izatea, eta ni bezalakoak diren guztiei kasu egin diezaguketela eta gauza handiak egin ditzakegula erakustea", dio.
"Pertsona batek soilik autobus batean esertzearekin egin dezakeena ikustea oso iradokitzailea da", dio Rosa Parksi buruz. Rosa Parks 1995ean Alabaman gizon zuri bati eserlekua uzteari uko egin zion emakume beltza da, eta eskubide zibilen aldeko mugimendua piztu zuen Estatu Batuetan.
Ikono bat dela errefusatzen du Thunbergek, baina txaloak jasotzen ditu joaten den toki guztietan. Azken asteetan Alemanian, Suitzan, Belgikan eta Frantzian izan da, eta bertako protestetan oso bero hartu dute.

Greta Thunberg, martxoaren 15eko,ostirala, protestan Stockholmen. Argazkia: EFE.
"Niri buruz hainbeste idazteak klimari laguntzen badio, orduan, aurrera. Hala ere, horrek esan nahi du egiten dudan guztiarekin kontuz ibili behar naizela. Plastikozko poltsa bateko ogia jaten badut, pertsona batzuek iraindu egingo naute. Hala ere, hau positiboa dela uste dut, kanpaina negatibo horien irrazionaltasuna ikusgai geratzen delako", azaltzen du.
Hamaika urte zituenean, Thubergek depresioa izan zuen. Gainditzen lagundu zion faktoreetako bat klima aldaketari buruz irakurtzea eta ikastea izan zen, eta baita borrokatzeko nahikoa egiten ari ez zela jakitea ere.
Bere gurasoen engaiamendua lortzeko jateari utzi zion. Gero, haragia jateari eta hegazkinez bidaiatzeari utzi zioten, desafio handia izan bazen ere.
Asperger sindromea dauka Thubergek. Autismoaren espektroaren barnean sartzen den gaitza da. Nola eragiten dio horrek klimaren aldeko borrokan? "Oso positiboki. Beste batzuek baino kontzentrazio gaitasun handiagoa dudala konturatu naiz, horrek gehiago nekatzea ekartzen badit ere", azaltzen du.
"Asperger izango ez banu beste bideak aztertuko nituzke. Ez dut taldeetan ondo funtzionatzen, eta hobeto lan egiten dut bakarrik egiten dudanean. Beste aktibista batzuek erakundeak sortu eta arauak eta hitzarmenak idatzi nahi dituzte. Horregatik 'Fridays For Future' ez da nazioarteko erakunde bat; hashtag bat da, ikerketari garrantzia ematen dion mugimendu bat. Helburu berberei buruz hitz egiten dugu, baina erakunde desberdinetatik eta hainbat herrialdetatik".
"Erakunde eta alderdi politiko asko daude, baina pentsamoldea aldatu behar dute. Ez daukagu alderdi berriak sortzen ibiltzeko denbora asko", dio. "Aldaketa gaur hasi behar da", bukatzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.
Ekain Perrino: "Gorroto-delitua dela onartu da, baina 2 urteko espetxe zigorra ez da ezer"
Justiziak Ekain Perrinok 2021ean Basaurin jasandako eraso homofoboaren egile gehienak zigortu ditu. Hamaika egileetatik hamarrek bi urteko espetxe zigorra jaso dute, osotasun moralaren aurkako delituagatik; hamaikagarrenari, berriz, 14 hilabeteko kartzela zigorra eta zortzi hilabeteko isuna ezarri diote. Perrino pozik agertu da gorroto-delitua onartu duelako epaileak, 2 urteko espetxealdia ez dela nahikoa adierazi du.
Mugikorreko NANa, indarrean: Zertarako balio du eta zertarako ez?
MiDNI aplikazioari esker, dagoeneko aurrez aurre identifika zaitezke telefonoarekin. Hala ere, ez du dokumentu fisikoa ordezkatuko kasu guztietan, nazioarteko bidaietan edo zenbait gestio egiterakoan adibidez.
Bederatzi urteko mutiko bilbotar bat hil da Medina de Pomarren izandako auto-istripu batean
Sei urteko beste adingabe bat eta bi heldu larri zauritu dira istripuan, Gaztela eta Leongo Gobernuko larrialdietarako zerbitzuak jakitera eman duenez. Horietako bi Gurutzetako Unibertsitate Ospitalera eraman dituzte.
Ekainek eta bere familiak uste dute "oso eskasa" dela erasotzaileei ezarritako bi urteko espetxe-zigorra
Silvia Gomezek, 2021eko ekainaren 6ko goizaldean Basaurin eraso bortitza jasan zuen Ekain Perrinoren amak, uste du erasotzaileen aurkako epaia "ez dela nahikoa", eta ez dute baztertzen helegitea aurkeztea. Justiziak bi urteko kartzela-zigorra ezarri die 11 akusatuetako 10i.
Poliziak lehergailurik ez zuen maleta bat detonatu du Nafarroako Justizia Jauregian
Eztanda egitean, ikusi dute ez zela objektu arriskutsua, eta normaltasuna berreskuratu da inguruan. Ez dakite nola iritsi den objektua bertara.
Petrolio-konpainiek egunean 81 milioi euro gehiago irabazten dituzte Europar Batasunean gerra hasi zenetik, Greenpeaceren arabera
GKEak eskatu du konpainia horien aparteko irabazien gainean zergak ezartzeko, trantsizio energetikoa finantzatzeko eta kutsatzaile handiak zergapetzeko.
Ekain Perrinoren erasotzaile ia guztiei 2 urteko kartzela zigorra ezarri diete, gorroto-delituagatik
Eraso homofoboaren hamaika egileetatik hamarri 2 urteko espetxe-zigorra ezarri diete, eta hamaikagarrenari, 14 hilabetekoa. Denei 500 metroko urruntze agindua eta isunak ere ezarri dizkiete. Ekain Perrinori eraso bortitza egin zioten, 2021eko ekainean, Basaurin.