Ez, slip-babesek ez dute maskaren eraginkortasuna sendotzen
Adituen arabera, nahiz eta kirurgia-maskaren barnealdean slip-babes bat jarri, maskara horiek ez dute beren eraginkortasuna areagotzen koronabirusaren kutsatzea ekiditeko. Gainera, "sendotze" metodo horrekin ez da airea iragazten, eta ez ditu aipatu maskarak osasun-langileentzat aproposagoak diren FPP2 maskaren pareko bihurtzen.
Azken egunetan, WhatsAppetik zehar zabaldutako bideo batean, bata zuriz jantzita ageri den gizonezko batek erabilera bakarreko maskara kirurgikoak sendotzeko gomendio gisa maskara horien barne aldean slip-babesak itsastea iradokitzen du, maskaran sartzen den airea iragazi eta "FPP2 edo FFP3 maskaren parekoak" izan daitezen.
Testuinguru horretan, hainbat pertsona jarri dira gurekin harremanetan aipatu edukiari buruz galdetzeko #Koronabuloak ekimeneko 600 900 454 WhatsApp zenbakiaren bidez, hau da, EiTBk koronabirusaren inguruan sortzen diren albiste faltsuei eta buloei aurre egiteko martxan jarri duen telefonoan.
Zeregin horretan, Euskal Irrati Telebistak Maldita.es webgunearen (Maldito Bulo atalaren bidez) laguntza du, besteak beste, eta horiek dagoeneko jorratu dute maskaren eta slip-babesen gaia, eta, ondorioztatu dutenez, bideoan proposatzen den ideia gauzatuz gero ez litzateke maskara indartuko eta, gainera, "duen erabilgarritasuna baliogabetu edo murriztu" egin genezake.
Horrenbestez, Maldita.es-eko Maldita Ciencia ataletik Marián "Boticaria" García farmaziako doktorearekin jarri dira harremanetan. Haren aburuz, slip-babesa bideoan erakusten den moduan erabiltzen bada, arnasketa zailduko luke. "Maskarek arnasa hartzeko aukera eman behar dute", azaldu du Garcia medikuak, baina bideokoari jaramon eginez gero "airea ez da pasako, eta goitik edo behetik aterako da, iragazi gabe".
Antzeko adierazpenak egiten ditu Fernando Userak, Espainiako Biosegurtasun Zentro Nazionaleko (CNB-CSIC) ikertzaileak ere. "Ez nago ados' burutazio' horrekin. Modu horretan, maskara soinean daramanak ez ditu izango ondo itxita ahoko eta sudurreko eremuak; beraz, ez dut uste babes handiagorik lortuko denik hori eginez gero", esan du Userak.
Halaber, Gemma del Caño farmazeutiko eta elikagaien industriaren segurtasunean adituak honako hau gaineratu du: "FPP2 maskarak osasun-langileek erabili behar dituztenak dira, haiek ezin baitute segurtasun-distantzia gorde, gainerakook egin behar duen bezala. Eta maskara serioak behar dituzte, homologatuak, eta ez asmakizun hauek".
Bestalde, Guillermo Quindós EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Mikrobiologiako katedradunak eta Radio Euskadiko La Mecánica del Caracol saioan ohiko kolaboratzailea denak asteburu honetan gogorarazi duenez, "higienikoak deituriko maskarek ez dute soinean daramana babesten, baina gaixotasunaren sintomarik ez dutenek azalerak kutsatzea saihesten dute". Hartara, kutsatzea saihesteko neurririk handiena eskuak ondo garbitzea, eta esku zikinekin ez ukitzea ahoa, sudurra edo begiak". Quindosek joan zen ostiralean, apirilaren 17an, La Mecanica del Caracol irratsaioan maskarei buruz esandakoa programaren 21. minututik aurrera entzun daiteke.
Azkenik, komeni da gogoratzea Osakidetzak berriki argitaratu dituen argibideak, maskarak nola eta zer egoeratan erabili behar diren azaltzeko:
- Leku itxietan, baldin eta 2 metroko distantzia mantendu ezin den.
- Erabili aurretik eta ondoren eskuak garbitzea.
- Ahoa eta sudurra ondo estaltzea, aurpegiaren eta maskararen artean tarterik utzi gabe.
- Belarrietako kordelei helduta kentzea.
- Hezea dagoenean edo hondatzen denean aldatzea.
- Poltsa itxian gordetzea, hurrengo erabilerara arte, berrerabilgarria bada.
- Aurrealdea ez ukitzea, eta, eginez gero, eskuak garbitzea.
La Mecánica del Caracol irratsaioko komunitate zientifikoaz eta Maldita.es webguneaz gain, EiTBk VOST Euskadi elkartea (Euskadiko Boluntario Digitalen Elkartea) ere bidelagun du albiste faltsuei aurre egiteko borrokan.
Zure interesekoa izan daiteke
Emakume bat oso larri zauritu da N-121 errepidean, Bardean, auto batek eta kamioi batek elkar jota
Talkaren ondorioz, kamioia erabat erre da, baina gidaria ibilgailutik atera ahal izan da eta onik atera da. Autoko gidaria, aldiz, 32 urteko Tuterako bizilaguna, autoan harrapatuta geratu da eta suhiltzaileek askatu behar izan dute, 112-SOS-Nafarroak jakinarazi duenez.
Leonardo borraskak gutxienez 7 zauritu, desagertutako emakume bat, Grazaleman (Cadiz) husteak eta gainezka egindako ibaiak utzi ditu
Pasa den astelehenean Leonardo borraska Andaluziara iritsi zenetik, larrialdi zerbitzuek 2.231 intzidentzia baino gehiago kudeatu dituzte, eta Malagako Sayalonga udalerrian ibaira erori zen emakumearen bila jarraitzen dute. Egoera larriena Cadizen gertatzen ari da.
EHE-ko lau ekintzaile Baionako auzitegitik bota dituzte, euskaraz deklaratzen saiatzeagatik
Eraikin ofizial batean “Euskaraz bizi nahi dugu” leloa margotzeagatik auzipetuta daude lau lagunak eta gaur, epaiketan, euskaraz deklaratzeko eskubidea ukatu zaie, epaiketa bera “euskaldunok jasan behar ditugun eskubide urraketen beste adibide argi bat” bilakatu delarik, EHEren hitzetan.
Grazalema ur-jauziz inguratuta erakusten dute airetik hartutako irudi ikusgarriek
Azken orduotako euriteen ondorioz, metro karratuko 700 litro ur pilatu da Grazaleman (Cadiz). Guardia Zibilak airetik hartutako bideo honetan, herri oso bat ur-jauziz inguratuta ikus daiteke. Agintariek herria husteko agindua eman dute —1.500 herritar inguru—, badaezpada, uholdeek eragin ditzaketen kalteak direla eta.
Dei komertzialek 9 digituko zenbakiak erabiliko dituzte 400 aurrizkiarekin
Gainera, bezeroaren arretarako deiak soilik horretarako berariaz esleitutako zenbaki laburretatik, doako tarteetatik (800 eta 900) edo zenbaki geografikoetatik egin ahal izango dira.
Grazalematik alde egiteko agindua eman dute: Ura entxufeetatik eta etxeak ibai bihurtuta Leonardo borraskaren eraginez
Leonardo borraskak Andaluzia kolpatzen jarraitzen du, eta eguraldi iragarpenaren arabera, giro ezegonkorrak segida izango du asteburuan ere. Izan ere, Grazalemako etxebizitza askotan ura entxufeetatik atera da.
Hainbat kilometroko auto-ilarak Avanzadan, Leioa parean, hainbat ibilgailuk talka egin ostean
Trafiko-istripu batek zirkulazio-arazo handiak eragin ditu BI-637 errepidean, Avanzada tartean, Leioa parean, Erandiorako bidean.
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".