Herri-defendatzailea, pandemian isunak jartzeko 'Mozal legea' erabiltzearen aurka

Espainiako Herriaren Defendatzaileak zalantzan jarri du Herritarren Segurtasunerako Lege Organikoa, 'Mozal Legea' deiturikoa, erabiltzea covid-ak eragindako alarma-egoeran isunak jartzeko.

Gainera, 2020an gora egin du ustezko tratu txarrengatik eta PPk onartutako arau horren erabilera okerragatik aurkeztutako kexen kopuruak, PSOEren eta Unidas Podemosen Gobernuak agindu bezala.

Herri Defendatzailearen 2020ko txostenean jasotzen denez, iaz poliziaren tratu txarrekin lotutako 38 kexa jaso ziren  (2019an 17 izan ziren), eta 206 kexa legearen "erabilera okerragatik" (urtebete lehenago 89 izan ziren). Trafikoko zehapen-prozedurari buruzko kexak 237 izan dira. 2019an 243 izan ziren.

"Zenbakiek nabarmen egin dute gora, eta horien atzean dago poliziak bere gain hartu behar izan duen rola alarma-egoeran, baita zirkulazio-askatasuna mugatuta izateagatik  herritarrek izandako jokabide txarra ere, batez ere lehenengo alarma-egoera ezarri zenean", dio Defendatzaileak; izan ere, herritarrengan eragin handia izan zuten neurri horiek.

Francisco Fernandez Marugan buru duen bulegoak azpimarratu duenez, biltzeko edo elkartzeko eskubidea "uneoro mantendu da". Hala ere, gogorarazi du milioi bat isun baino gehiago jarri zituen 'Mozal Legea' ren erabileraren aurrean "egokitasunaren inguruan jarrera kritikoa" duela.

Era berean, gaineratu du PPren gehiengo osoak onartutako legea ez zegoela pentsatuta mugikortasunaren murrizketari aurre egiteko. Gobernuak Barne Ministerioaren bitartez erabaki zuen pandemian zehar lana galdu edo diru-sarrerak nabarmen murriztu zituzten pertsonei "gehiegizko isunak" jartzea.

"Azken batean, beharrezkoa da ordenamendu juridikoa eguneratzea, demokraziak bere esentzia zaindu behar duelako premisatik abiatuta, nahiz eta lehen egiten zena osasun-arretarekin egin behar den", gaineratu du Defendatzaileak.

Erakundeak "alarma-egoerako zirkulazio libreari buruzko hainbat kexa" aipatu ditu, ibilgailuen gaineko kontrolei, ibilaldiei, adingabeekin ibilaldiei, kirolariei edo senitartekoei egindako bisitei dagokienez. "Ez zeuden ados salaketekin, zigorrekin edo poliziak izandako portaerarekin", esan du.

Nazioartean 'Mozal Legea' erreformatzeko egindako eskaerei buruz hitz egin du herri-defendatzaileak, eta berriz ere adierazi du moldatu egin nahi dituela honako artikulu hauek: kanpoko gorputz-erregistroen 20.2.b artikulua, 37. artikuluaren arau-hausteak, biltzeko eta manifestatzeko eskubideak zaildu ez ditzaten, eta, azkenik, 36.23 artikulua, adierazpen-askatasuna eta informaziorako eskubidea zaildu ez ditzan.