2021eko 'marrubi-superilargia': Noiz ikusi ahalko da eta zergatik du izen hori?
Datorren ostegunean, ekainak 24, marrubi-superilargia ikusi ahalko da. Egun horretan, ilargi betea izango da, eta astroa perigeoan egongo da, Lurraren inguruan duen orbitaren punturik hurbilenean. Hori dela eta, satelitea ohi baino % 10 handiago eta distiratsuago ikusiko da Lurretik. Izenak kontrakorik iradoki dezakeen arren, Ilargiak ez du kolorez aldatuko.
Eguzkia sartzearekin batera, 20:40tik aurrera, garbiago ikusi ahal izatea espero da; izan ere, ilargi betea izaten denean, ilunabarrarekin batera altxatzen da satelitea gure ostertzean.
Udako lehen ilargi betea, gainera, 2021eko azken superilargia izango da. 2021ean izango diren gainerako ilargi beteak ez dira izango satelitea perigeotik gertu dagoenean, eta, beraz, ez dira superilargiak izango.
Zergatik du marrubi-ilargi izena?
Ekaineko ilargi hau "marrubi-ilargia" izenarekin ezagutzen den arren (aurten superilargia izango dena), ez du bere kolorearekin zerikusirik, ilargiari ez zaio kolorea aldatuko. Izen hori fenomeno astronomikoei nekazaritza jarduerekin lotutako izenak ematen zizkieten antzinako kulturetatik dator. Kasu honetan, "marrubi-ilargia" izena Ameriketako jatorrizko tribuei zor diegu, ilargi bete hau basa-marrubia biltzeko garaiarekin lotzen baitzuten.
"Loreen ilargia" izenarekin ere ezagutzen da, udaberriko landare ohikoenak garai horretarako loratzen direlako.
Fenomeno ikusgarria izateaz gain, superilargiak ez du inolako eragin berezirik Lurrean. Grabitazio-efektua ohikoa baino apur bat handiagoa da, baina ez guk nabaritzeko adinakoa. Superilargia, beste edozeren gainetik, ilargia behatzeko aukera paregabea da, eguraldiak laguntzen badu behintzat.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".