Leiria Vay: "Guatemalan indigenok bizi dugun errepresioa salatzera etorri naiz"
Guatemalatik etorri zen duela ia sei hilabete Euskal Herrira Leiria Vay Garcia, eta Eusko Jaurlaritzak Giza Eskubideen Defendatzaileak Aldi Batez Babesteko Euskal Programan ari da parte hartzen. Herri indigenaren eta ama lurraren defentsan dihardu lanean azken urteotan Codeca mugimenduan, Guatemalako herri mugimendu indartsuenean.
Giza eskubideen aldeko ekintzaile sutsua, bere sorterrian "arriskuan" dagoela dio, eta agintean dauden politikariak eta botere ekonomikoak jo ditu komunitate indigenak pairatzen ari diren "errepresio bortitzaren erantzule". Azken bi urteotan, Codeca elkarteko 20 ekintzaile hil dituzte, eta hilketa bakar bat ere ez da argitu.
Radio Euskadin egindako elkarrizketan, oso eskertuta agertu da Eusko Jaurlaritzak, CEAR-Euskadi erakundearen lankidetzarekin, eskaini dion aukerarekin. Elkartasun politikoa eta nazioarteko babesa eskaintzen duen tresna bat da Giza Eskubideen Defendatzaileak Aldi Batez Babesteko Euskal Programa, arriskuan dauden giza eskubideen defendatzaileen bizitza eta segurtasuna babesten laguntzen duena. Urte erdiko egonaldia eskaintzen zaie gatazka gune ezberdinetako ekintzaileei.
Vay Garciaren hitzetan, "horrelako espazioak oso garrantzitsuak dira gurea bezalako gatazkak munduaren aurrean erakusteko eta gure mugimenduaren berri zabaltzeko". Era berean, "aliantzak sortzeko eta nazioarteko babes sareak indartzeko" abaguneak ere badirela gehitu du.
Gogor kritikatu du Guatemalako agintarien eta "horien mesedetan ari diren komunikabideen" jarduna. "Gure herrialdean hainbat urtetan bizi izan genuen barne gatazka armatua amaitu eta bake-akordioa izenpetu zenean, transnazionalei ateak zabaldu zizkieten, sistema neolibelari bide emanez. Herri indigenen ondasunak bereganatzen hasi ziren, ama lurra hondatzen, eta agindu ziguten garapena inoiz ez da iritsi. Alderantziz, herria bere eskubideak defendatzen hasi zenean, polizia eta armada bidaltzen hasi ziren", adierazi du.
Egoera hori guztia salatzea eta komunitate indigenen eskubideak berreskuratzea du helburu Vay Garciak, eta horretan aritu da Euskal Herrian azken hilabeteotan. Gutxi barru itzuliko da bere herrira, eta han zer aurkituko duen argi du: "Hango baldintzak ez dira aldatu niretzat. Errepresioak bere horretan jarraituko du, baina ezin dugu etengabe ihesean egon. Borrokan jarraituko dugu gure herritik bertatik eta munduan barrena eraikitzen ari garen sareetatik".
10 urtean, 30 pertsona harreran
Duela 10 urte hasi zuen bere bidea giza eskubideen defendatzaileei harrera egiteko programak. Ordutik, 30 pertsonak hartu dute parte ekimenean, gehienak emakumeak. Kolonbiatik, Perutik, Hondurasetik, Guatemalatik eta Saharatik heldu dira.
Naiara Gutierrez CEAR-Euskadiren komunikazio arduradunak jakitera eman duenez, bi helburu nagusi ditu programak: giza eskubideen defendatzaileei "espazio seguru bat" eskaintzea, eta agenda politiko baten bidez, nazioarteko babes-sareak indartzen laguntzea.
Orotara, 13 euskal erakundek hartu dute parte ekimenean, abian jarri zenetik. Jatorrizko herrialdeetan eta tokian tokiko kolektiboekin elkarlanean ari dira guztiak. "Defendatzaileei akonpainamendua eskaintzen zaie hemen daudenean, beraien zaintza-prozesuetan laguntzen diegu eta agenda politikoa beraiekin osatzen dugu. Sorterrira itzultzen direnean, pertsona horren eta bere kolektiboaren egoeraren jarraipena egiten dugu, giza eskubideak segurtasunez defendatzen jarrai dezaten", esan du Gutierrezek.
Une honetan, Leiria Vay Garcia guatemaltarrarekin batera, Kolonbiako Zenu herriko beste emakume bat ere ari da parte hartzen Jaurlaritzaren programan.
CEAR-Euskadiko ordezkariaren arabera, ekintzaileek hemen egiten duten egonaldia bezain garrantzitsua da "euren herrialdeetarako itzulera segurua ondo prestatzea". Hori bermatzeko, bakoitza bere herrira joaten denean, jarraipen programa bat aktibatzen da, eta, besteak beste, euskal ordezkaritza bat jatorrizko lekura joaten da, bertatik bertara laguntza eskaintzera.
.
Zure interesekoa izan daiteke
Hilda topatu dute Arredondon, Kantabrian, desagertutako mendizale bilbotarra
Goizeko lehen orduan aurkitu dute haren ibilgailua, eta, horri esker, mendizalea inguru horretan zebilela baieztatu, eta bilaketa-eremua mugatu dute.
Iruñea kolorez eta euskararen aldeko aldarrikapenez bete du Korrikak
Milaka lagun korrika ibili dira Nafarroako hiriburuko kale eta auzoetan barrena, euskararen aldeko festa jendetsu bihurtuta. Adin guztietako pertsonak bildu dira Iruñean, indarrak hartu ondoren, kaleak energiaz, emozioz eta konpromisoz betez.
Albaceteko zale batekin eztabaidatu ostean hil den Racingeko zale baten heriotza ikertzen ari dira
Ikerketaren gertuko iturriek baieztatu dutenez, gertakariaren jatorria ez dago futbolarekin lotuta, ezta bi taldeetako jarraitzaileen arteko borrokaldi antolatu batekin ere.
EITBk Korrikaren lekukoa eraman du Iruñean
Euskararen aldeko lasterketak EITBren babesa jaso du aurten ere. 24. Korrikaren 763. kilometroa korritu du EITBk, Iruñean, Sadar kalean. Arnaitz Fernandez ("Eguraldia") eta Amaiur Elizari ("Navarra Hoy") aurkezleek eta Iruñeko egoitzako lankideek eraman dute lekukoa Nafarroako hiriburuan.
Arrazakeriaren aurkako 29. martxak etorkinen erroldatzeko eskubidearen alde egin du
500 bat lagunek hartu dute parte gaur Pasaia eta Donostia arteko manifestazioan. SOS Arrazakeriak Arrazakeriaren eta Xenofobiaren aurka antolatutako XXIX. Martxan, etorkinek erroldatzeko eskubidea dutela aldarrikatu dute.
El Bocal kostaldeko pasabidean hildakoak gogoratzeko eta justizia eskatzeko protesta egin dute Santanderren
El Bocaleko pasabidean izandako ezbeharrean hildako sei gazteak gogoratzeko eta justizia eskatzeko protesta egin dute ehunka pertsonak eta kolektibok Santanderren. "Egiaren eta biktimen duintasunaren alde" lelopean, hirigunea zeharkatu dute udaletxeraino, eta bertan manifestu bat irakurri dute haien omenez.
Gizon bat atxilotu dute Bilboko Zorrotza auzoan, bi edukiontzi erretzea egotzita, eta beste zortzi erre ote dituen ikertzen ari dira
Atxilotuak bi edukiontzi erre dituela aitortu du. Sua bizkortzeko asmoz manipulatutako metxero bat zeraman aldean atxilotu dutenean.
Angulen legez kanpoko trafikoaren aurkako operazioa 10 atxiloturekin eta 400 kilo atzemanda amaitu da
Guardia Zibilak eta Jendarmeriak elkarlanean egindako operazioan, Gipuzkoan eta Iparraldean aritzen zen talde bat desegin dute.
Bartzelonan, Madrilen eta Berlinen ere Korrika!
Korrikak ez duela mugarik erakutsi du berriz ere. Larunbat honetan ehunka lagun bildu dira Bartzelonan, Madrilen eta Berlinen euskararen alde korrika egiteko. Tradizio bihurtzen ari da Euskal Herritik kanpo ere korrika egitea eta auten 50 hiri handitan antolatu dute hitzordua. Ikusmin handia eragin dute inguruan zebiltzan herritarren eta turisten artean.
Ehun bat polizia atxilotu edo ikertu dituzte Espainian azken bost urteetan, narkotrafikoarekin lotura izateagatik
EH Bilduk egindako galdera bati erantzunez, Espainiako Gobernuak jakinarazi du 106 agente atxilotu edo ikertu dituztela 2021eaz geroztik, baina ez du zehaztu zein polizia zerbitzutakoa den ikertutako edo atxilotutako pertsona bakoitza.