Zero kilometroko produktuak bai, baina ez beti
Adituek ohartarazi dute zero kilometroko produktuek ez dutela beti urrutitik ekartzen direnek baino inpaktu txikiagoa izaten ingurumenean. "Tokiko produktuak, hau da, Euskadin ekoizten eta kontsumitzen denak, ez du bermatzen ingurumenaren aldetik jasangarriagoa izango denik, inportatutako produktuekin alderatzen dugunean", dio Olatz Unamunzagak, NEIKEReko Baliabide Naturalen Kontserbazio Saileko buruak. "Zergatik? Ingurumen-jasangarritasuna neurtzeko, kontuan hartu behar ditugulako ekoizpenetik kontsumora bitarteko baliabide guztiak".
Garraioa da baliabide horietako bat. Eta garrantzitsua da. Izan ere, CO2-aren emisio antropogenikoen laurdena baino gehiago produktuen garraioak eragiten ditu, eta, beraz, elikagaien sektorean garraioa murriztea klima-aldaketaren aurkako jarduera ona da. Horregatik sustatzen dira kontsumitzen diren lekutik gertu ekoizten diren zero kilometroko produktuak.
Urtarrileko tomateak
Hala ere, badira kontuan hartu beharreko beste faktore batzuk. "Ekoizteko ongarri asko, fitosanitario asko eta energia asko erabiltzeak ez du konpentsatzen banaketan kilometro gutxi egiteak", esan du Unamunzagak.
"Adibidez, urtarrilean tokiko produktu gisa ekoitzi eta kontsumitutako tomate bat eta Euskaditik 600 km-ra urtarrilean tomatea ekoizteko baldintza klimatiko ezin hobeak (tenperatura nahikoa, argitasun nahikoa, eta abar) dituen leku batetik inportatutako beste bat aldera daitezke. Urtarrilean tomatea Euskadin ekoizteko, berogailua behar dut, baliabide asko behar ditut, eta landare hori behartzen ari naiz hilabete naturala ez den batean fruitua ematera", azaldu du adituak. Horregatik, ingurumen-balantze osoa inportatutako tomatearen aldekoa da.
Ikerketa
Euskadin urtarrilean ekoitzitako tomatea adibide bat besterik ez da, urte sasoia funtsezkoa duen produktu batena. Baina faktore gehiago hartu behar dira kontuan, hala nola ekoizpenaren optimizazio zientifikoa. Zenbat ongarri erabiltzen dira, adibidez, letxuga kilo bat ekoizteko? Eta zenbat ur erabili behar da? Zenbat energia? Eta zenbat gasolio behar da kontsumitzailearengana garraiatzeko?
"Erabilitako baliabide guztiak zenbatu behar dira, eta, ondoren, zientifikoki frogatuta dauden metodologien bidez, ingurumenean duen eragina kuantifikatu", esan du Unamunzagak. "Orain dela urte askotatik egin diren ikerketen garrantzia nabarmentzeko unea da: gure baldintza klimatikoetara egokitzen diren barietateak erabiltzea, digitalizatzea, nola, noiz eta zenbat ureztatu behar dugun jakiteko sentsoreak erabiltzea, ongarriak behar ditugunean erabiltzea, alarma-sistema horiek une egokiena noiz den esaten digutenean fitosanitarioak erabiltzea".
Lehen sektorean ikerketak tradizio luzea du jada, eta klima-aldaketaren ondorioei aurre egitera bideratuta dago. "Oso sektore profesionala dugu, eta lan handia egiten ari gara horretan", erantsi du Unamunzagak.
Zure interesekoa izan daiteke
Ehunka herritarrek Berrizen atzo izandako hilketa matxista saiakera salatu dute
'Erasoen aurrean, autodefentsa feminista' goiburupean, manifestazio zaratatsua egin dute gaur arratsaldean Berrizen. Ehunka herritar batu dira Mugimendu Feministak deitutako protestara, atzo izandako eraso matxista irmo salatzeko. Emakundek ere bat egin du deialdiarekin.
Basauriko hilketa matxista salatu dute Berangon
Berangoko Udalak eta Emakumeen Elkarteak deituta, indarkeria zantzuekin hilda agertu zen 44 urteko emakume berangoztarra gogoan izan dute astearte honetan.
Hego Euskal Herriko garaiak Kultura Ondare ez-materiala dira jada
Espainiako Gobernuak errege-dekretu batean aitortu du Iberiar Penintsulako iparraldeko garaien balio sinbolikoa eta soziala. Deklarazioak eraikuntza tradizional horien kontserbazioa bermatzen lagunduko du; izan ere, mantentze ezak, homogeneizazioak eta belaunaldien arteko aldeak arriskuan jartzen dituzte.
21 urteko mutil bat hil da Nafarroan, nitazenoa kontsumitu ondoren
2024ko abuztuan hil zen, eta Nafarroako Ospitale Unibertsitarioak orain egiaztatu du nitazenoek eragindako heriotza izan zela. Opioide sintetiko horri lotutako lehen heriotza da Euskal Herrian eta Estatu espainiarrean.
El Bocaleko pasaguneko ezbeharra gertatu aurretik, Poliziak 112ra deitzeko protokolorik zuen ala ez ikertzen ari da epailea
Agintariak, agenteak eta teknikariak deituko ditu deklaratzera, eta ikerketa-lerro bat abiatu du, materialen eta pasabidearen mantentze-lanen inguruan.
Erreskate ugari izan dira Aste Santuan euskal kostaldean
Jai egunak lausotzetik gertu izan diren egoerak bizi izan dira egunotan, eta erreskate ugari egin behar izan dira itsasoan, bai marearen igoerak ezustean harrapatu dituen pertsonenak, bai korronteek arrastan eramandako edo olatuek harrapatutako pertsonenak. Zorionez, ez da biktimarik izan.
25 eta 28 urteko bi gizon atxilotu dituzte Gasteizen, bikotekideari eta bikotekide ohiari eraso egitea egotzita
Gasteizko Udaltzaingoak pasa den ostegunean eta ostiralean egin zituen atxiloketak, astearte honetan jakitera eman duenez.
Martinezek esan du garrantzi handikoa dela ohitura osasungarriak izatea, osasunari eragiten dioten faktoreen % 50 baitira
Osasun sailburuak ariketa fisikoa egitera, elikadura zaintzera eta alkohol eta kalamu kontsumoa murriztera animatu ditu herritarrak, Osasunaren Nazioarteko Eguna dela eta.
Mugikorrak alboratu eta familiaz gozatzeko gonbita, apirilaren 18an, EAEko hiriburuetan
Eusko Jaurlaritzak antolatuta, Mugikorrik Gabeko Eguna Familian izango da Donostian, Bilbon eta Gasteizen. Familia inguruan teknologiaren erabilera kontzienteagoa sustatzea du helburu egitasmoak. “Ongizate emozionala zaintzeko eta senideekin egotearen balioa berreskuratzeko keinu txiki” gisa aurkeztu du Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak.
Bizkaitik Nafarroara droga eramaten zuen gaizkile sare bat desegin dute: lau lagun atxilotu eta 22 kilo speed atzeman dituzte
Ortuellako etxebizitza batetik Nafarroara banatzen zen, eta droga 76 urteko gizon batek garraiatzen zuen.