Hiru migratzaile klimatikotik bat umea da, Save the Children erakundeak ohartarazi duenez
Klimak eragindako hondamendiak direla eta euren etxeak uzten dituzten hiru pertsonatik bat umeak da. Hamar milioi adingabe lekualdatu ziren 2020an, eta beste asko arrisku-guneetan "harrapatuta" daude. Hala ohartarazi du Save the Children erakundeak.
Tenperaturak areagotzea, itsas-mailaren igoera eta lurraren degradazioa izaten dira, besteak beste, klima aldaketak eragindako migrazioaren kausetako batzuk. "Errealitatea da jada, eta okerrera egingo du: 30 milioi pertsonak euren etxeak utzi dituzte 2020an, klimarekin lotutako hondamendiak direla eta". Gatazkengatik eta indarkeriagatik lekualdatutakoak "hiru aldiz" biderkatzen ditu zifra horrek.
Glasgown izatekoa den COP26 goi-bileraren testuinguruan argitaratu dute txostena, eta etorkizuna markatuko duten zenbait joera seinalatu ditu. Bilakaera geldoko lehorteen eraginpeko pertsonek bat-bateko ekaitzen eraginpekoak "bikoiztuko dituzte", eta "litekeena da" muturreko tenperaturek, itsas-mailaren igoerak eta laborantza-lurren gatzitzeak eragindako migrazioa "behin betikoa" izatea.
Txostenak azpimarratutako beste faktoreetako bat da migratzaile horien ehuneko handi bat arrisku klimatiko berdineko edo handiagoko eremuetara joaten dela.
Ikerketak arrisku klimatiko handiko inguruetan (Fiji, Irak, Mali, Mozambike eta Peru) bizi diren 230 umeren elkarrizketak jaso ditu, eta horietako batzuek klima aldaketa dela eta migratu dute. Testigantza horien ondorioetako bat da klima aldaketak eragin "suntsitzailea" izan duela euren bizitzetan, kasu askotan ihes egitera behartu dituena.
Mundu osoan, mila milioi umetik gora bizi dira uholde arrisku handiko eremuetan, lehorte larrikoetan edo beste mehatxu klimatikoen pean daudenetan, eta horrek arriskuan ipintzen ditu euren bizitzak.
Krisi klimatikoaren efektuek pobrezia-mailaren igoera dakarte, eta pobrezia horrek arrisku handiko guneetan "harrapatuta" uzten ditu umeak; otorduak saltatzera, eskolara ez joatera edo lan egitera behartuz.
Migrazioek gora
Testuinguru horretan, Steve Morgan Save the Children erakundeko Migrazio eta Lekualdatze Ekimenaren zuzendariak ohartarazi du krisiaren eskala "erraldoia" dela, eta "azkar" hazten ari dela. "Berandu baino lehen gelditu behar dugun ekaitz perfektua da".
"Lehen, klima aldaketak lekualdaketa laburrak eragiten zituen, eta familiak zikloia edo uholdea amaitutakoan itzultzen ziren. Orain, hondamendi naturalen maiztasuna eta degradazio geldoa direla eta, gero eta behin betiko migrazio gehiago ikusten ari gara, itzuli nahi ez duten edo ezin duten umeekin". Morganek azpimarratu duenez, "ezin izango dute inoiz euren etxeetara itzuli".
Salatu du egungo erantzunak ez direla migrazio-krisi horri aurre egiteko "iraunkorrak ez egokiak". Halaber, nabarmendu du lekualdaketen inguruko politika nazional gehienek ez dutela klima faktore eragile gisa ikusten, eta "hori aldatu beharra dago".
Erakundeak gobernuei eta sektore humanitarioari eskatu die migrazioarekin lotutako programetan esperientzia klimatikoa jasotzeko; baita migrazio klimatikoaren eraginpeko umeen eskubide eta beharrei lehentasuna emateko ere, klima aldaketak umeengan duen eraginari era integralean heltzea bermatuz.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.
Osakidetzak iaz jarritako 168.000 txerto berrikusiko ditu, balizko gorabeheren bila
Gripeari eta COVID-19ari aurre egitekoak izan ezik (seguru dakite horiek ez zeudela iraungita), 2025ean inokulatutako guztiak aztertuko dituzte, badaezpada.
Elurrak eta izotzak zirkulazioa zaildu dute zenbait mendatetan larunbat honetan
Bernedoko mendatea itxita dago, errepidean elurra pilatu baita. Azazetan, Kurtzetan, Herreran edo Urduñako mendatean arreta handiz ibili behar da, eta Opakuan eta Izaban kateak behar dira.