Aurrekaririk gabeko muturreko beroak eta lehorte orokorrak markatu zuten Europako klima 2022an
Mundu osoan, azken zortzi urteak beroenak izan dira erregistroak daudenetik. Copernicuseko Klima Aldaketaren Zerbitzuak gaur argitaratu duen Europako Klimaren Egoerari buruzko urteroko txostenaren arabera, munduko karbono dioxidoaren eta metanoaren urteko batez besteko kontzentrazioak satelite bidez inoiz neurtu diren mailarik altuenetara iritsi ziren iaz.
Txostenak ondorioztatzen duenez, gainera, Europak udarik beroena izan zuen erregistroak daudenetik, eta muturreko hainbat fenomenok larriagotu egin zuten, hala nola bero bolada gogorrek, lehorteek eta baso sute handiek. Europako kontinenteko tenperaturak munduko batez besteko tenperaturen bikoitza igotzen ari dira, besteetan baino azkarrago.
Tenperaturak Europan: errekorrak eta eragina osasunean
Tenperaturaren igoera adierazle klimatiko garrantzitsua da, eta agerian uzten du klima-aldaketa Europan. Datuek erakusten dutenez, azken bost urteotan Europako batez besteko tenperatura industriaurreko arokoa (1850-1900) baino 2,2 ºC altuagoa izan da; hala, 2022a Kontinente Zaharreko bigarren urterik beroena izan zen.
Gainera, iazko uda Europan inoiz izan den beroena izan zen, batezbestekoa baino 1,4 °C beroagoa. Txostenak ohartarazi duenez, udaberriaren eta udaren amaierako muturreko beroak baldintza arriskutsuak eragin zituen gizakien osasunerako, eta, udako hilabeteetako bero boladen ondorioz, Europako hegoaldean "estres termiko oso gogorra" izan zuten egunen kopuruaren marka hautsi zen.
Lehortea: euririk eta elurrik eza
Europan 2022an izan zen gertaera klimatiko esanguratsuenetako bat lehorte orokortua izan zen. 2021-2022ko neguan, Europako zati handi batek ohikoa baino elur egun gutxiago izan zituen; eremu askotan, 30 egun gutxiago.
Udaberrian, prezipitazioak batezbestekotik beherakoak izan ziren kontinentearen zati handi batean, eta maiatzean prezipitaziorik txikienak erregistratu ziren hilabete horretarako erregistroak daudenetik. Uda osoan zehar izan ziren prezipitazio urriek, aparteko bero boladekin batera, lehorte orokor eta luzea eragin zuten, eta hainbat sektoreri eragin zien, hala nola nekazaritzari, ibaiko garraioari eta energiari.
Ezohiko tenperaturak Artikoan
Artikoan aldaketa zorrotzak izaten ari dira. Artikoko tenperaturak planetako gainerako leku gehienetan baino askoz azkarrago egin du gora. 2022a Artikoan erregistraturiko seigarren urterik beroena izan zen, eta laugarren urterik beroena izan zen Artikoko eremu lehorretan.
Zure interesekoa izan daiteke
Jendetza bildu du Korrikak Maulen
Lurraldeko eta hiriburuko hainbat elkarte eta herriko etxe ikusi ditugu parte-hartzen, hala nola, Sohütako pastorala, UEU, Palestinaren aldeko elkartea, Pitxu gaztetxea, Xiberoko Botza eta beste hainbat. Handik Nafarroa Beherea alderako bidea hartu du. Gaueko 22:00 pasata sartuko da lurralde hartan Aiherratik.
Pertsona bat erietxera eraman behar izan dute Baionan gertatu den sute baten ondorioz
Sua 14:15ak inguruan piztu da garra Baiona Tipiko Kupelgileak karrikako eraikin batean. Suhiltzaileek eraikina hustu dute bertaratu orduko. Hirugarren solairuan zegoen gizonezko bat larrialdi zerbitzuen laguntzarekin atera behar izan dute eta Baionako erietxera eraman dute kea arnastuta. Garrak itzali badituzte ere, auzo guztiko elektrizitatea eta gasa moztu dituzte, prebentzio neurri gisa. Eraikinak kalte ugari izan ditu eta bere egoera hurrengo orduetan aztertu beharko da. Bizilagunek gaua etxetik kanpora igaroko dute.
Atharratzetik abiatu da 24. Korrika, festa giroan, pizkundearen akuilu izatea xede
Ibilbide osoa zuzenean ikusteko aukera dago ETB ON plataforman, EITBren telebista plataforma digital berrian. Euskararen lekukoa martxan da jada, eta Atharratzetik abiatu den oihuak Euskal Herri osoa zeharkatuko du beste behin. Bilbon amaituko da, martxoaren 29an, igandez.
Euskal jatorriko 114.400 pertsona atzerrian bizi dira, duela urtebete baino % 5,5 gehiago
Gehienak Amerikan bizi dira, Argentinan zehazki, INEk urtero argitaratzen duen Atzerrian bizi diren espainiarren erroldaren (AEE) arabera.
32 urteko emakumezko bat zauritu da Iruñean, ibilgailu batek harrapatuta
Ezbeharra 07:32an gertatu da, Arrosadia auzoan. Emakumeak kolpe ugari jasan ditu, hortaz, Iruñeko Unibertsitate Ospitalera eraman dute, pronostiko erreserbatuarekin.
Trafikoa bere onera itzuli da A-8an Irun parean, baina auto-ilara txikiak oraindik daude Kantabriarako noranzkoan, Abanton
Zubiaren hasieran trafiko-eragozpenak izan dira A-8 autobidean.
Furgoneta-gidari bat zauritu da A-1 errepidean, Asparrenan, errepidetik atera eta bazter-babesaren aurka talka eginda
Istripua ostegun honetako 08:45ean jazo da. Zauritutako gidaria ospitalera eraman dute.
Albiste izango da: Korrikaren hasiera, Ekialde Hurbileko azken ordua eta Europako Kontseiluaren bilera
Gaurkoan Orainen albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Atharratzetik Bilbora, Korrikak euskararen paisaia guztiak zeharkatuko ditu
Euskararen aldeko ekimenak hizkuntzaren errealitate guztiak zeharkatuko ditu 11 egunez eta 10 gauez. 2.175 kilometro inguru egingo ditu Korrikak eta 460 herritatik igaroko da. ETB On plataformak etenik gabe jarraituko du ibilbidea, eguneko 24 orduetan.
ELAk adierazi du CCOOko kide batzuek euskaldunen hizkuntza eskubideen aurkako kanpaina abiatu dutela
ELAk adierazi du bat datorrela AEKrekin, Korrikaren antolatzailearekin, eta babestu egin du CCOOren zuzendaritza lasterketatik baztertzeko erabakia. ELA sindikatuak “euskararen aurka antolatutako kanpaina” baten parte izatea leporatu die CCOOko kide batzuei, eta, zentzu horretan, erabat "koherentea" iruditzen zaio Korrikan parte ez hartzen ez uzteko erabakia hartu izana.