Lehortearen mapa: Araba euririk gabe eta Nafarroa hegoaldea alertan ur eskasiagatik
Hego Euskal Herrian metatutako euri-kopurua balio normalen azpitik dago, Bizkaian eta Gipuzkoan (isurialde atlantikoan) eta Nafarroan (Pirinioetan) izan ezik, 2022ko irailaren 1etik metatutako Prezipitazio Estandarizatuaren Indizearen (SPI) arabera. Hego-mendebalderantz egin ahala, ordea, lehorte meteorologikoa areagotu egiten da, bereziki Araban. Lurralde horretan, euri faltak eragina izan du Lautadan, baina baita Arabako Errioxan eta Añanan ere.
"Oro har, Euskadiko egoera ona da; urtegiak ohi baino baxuago daude, baina egoera onean daude", José Antonio Aranda Euskalmet Euskal Meteorologia Agentziako arduradunaren esanetan. Hala ere, Araban duela bizpahiru urtetik euri defizita dagoela zehaztu du.
Ildo horretan, Miguel Ángel Manjón Aemeteko meteorologoak azaldu duenez, Forondako behatokiak (Araba) serie osoko urterik lehorrena izan zuen 2022an. "Urtarrileko euriteek arnasa eman zioten Euskadi osoari, baina otsaila lehorra izan da, eta martxoa, are lehorragoa. Apirilean euria egin du, baina gutxi, eta datozen egunetarako ez dago prezipitazio handirik egoteko aurreikuspenik", aurreratu du adituak.
Nafarroako egoera Arabakoaren antzekoa da, baina Manjonek zehaztu du Nafarroan Araban baino euri pixka bat gehiago egin duela. Hala ere, urtebeteko aldiari dagokion SPIaren arabera, egoera larriagotu egiten da Hego Euskal Herri osoan, are indize lehorragoao baitaude, eta ia Arabako lurralde osoa eta Nafarroako erdialdea dira gunerik kaltetuenak.
Lehortea, baina ez eskasia
Espainiako Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak (MITECO) bereizketa bat egiten du lehorte luzearen eta eskasiaren artean. Lehenengoa lehorte meteorologikoarekin oso lotuta dago, hau da, prezipitazio faltak eragindako fenomeno natural gisa ulertzen da. Bigarrena, aldiz, eskariei erantzuteko egon daitezkeen arazoekin lotutako eskasia da, eta lehorte hidrologikoa ere esaten zaio. Horregatik, azken adierazle horrek definitzen ditu hornidurei, ureztatzeei eta abarri dagokienez egon daitezkeen arazoak.
Erakunde horren azken txostenaren arabera, martxoaren amaieran, Hego Euskal Herrian lehorte luzeko egoeran zeuden demarkazio hidrografiko bakarra Baia, Zadorra eta Jugalez Arabako ibaien arroak ziren. Hala ere, gaur egun, Euskadiko lurralde bakar batek ere ez du ur-eskasia pairatzen, bertako urtegiek batez beste % 76,19 baitute beteta. Nafarroako datuei dagokienez, Irati, Arga eta Ega ibaien arroak aurre-alerta egoeran daude, eta Ebroko ardatzak, berriz, eskasia zantzuak ditu lurraldearen hegoaldean, azken hilabeteetako euri faltaren ondorioz, eta, beraz, alerta egoera aktibatuta dago inguru horretan.
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.