Nor da Bermeoko portuko argazkiko neska? Hibai Agorria argazkilariak Madrilen aurkitu du erantzuna
Madrilgo zakarrontzi batean agertutako argazki negatibo batzuek Urdaibai, Elorrio eta Madril arteko istorio eder bat berreskuratzea ahalbidetu dute.
Bermeoko portuko neskatila nor den argitu da
Madrilgo zakarrontzi batean aurkitutako argazkien negatibo zahar batzuek istorio eder bat azaleratu berri dute. Istorioa osatzeko, baina, 16 urte behar izan dira, 2010ean dokumentuak agertu zirenetik ezinezkoa izan baita protagonista identifikatzea. Azkenean izena jarri diote: Elena deitzen da. Negatibo horietan Urdaibai inguruan agertzen bada ere, Madrilen bizi izan da beti. Eta argazkietako neskatila 80 urteko emakume bat da gaur egun.
Istorioak hiru tokitan ditu hari-muturrak: Madrilen, Urdaibain eta Elorrion. Eta hariak hiru momentu lotzen ditu: 1954, 2010 eta 2026.
Aurkikuntza, Madrilen
Duela 16 urte, Madrilgo Rastro inguruan gertatutako kasualitate batek istorio honetako piezak elkartzea ahalbidetu du, Hibai Agorria argazkilari gernikarrak azaldu duenez. “Dani Asua Madrilen bizi zen orduan. Rastro inguruko zakarrontzi batean, ehundik gora argazki negatibo zituen kutxa bat aurkitu zuen. Erretratuok arakatzean, iruditu zitzaion argazki batzuk bere herrian, Gernikan, aterata zeudela”.
Negatibo horiek Asuaren etxeko kaxoi batean geratu ziren zenbait urtez, harik eta duela sei urte Agorriari kontatu zion arte. Hark eskaneatu eta errebelatu zituen. Beste garai bateko argazki-sorta zoragarria osatzen zuten: Gernikan, Sukarrietan, Mundakan, Bermeon eta Elorrion ateratako irudi ederrak.
Hilabeteetan, baita urteetan ere, Asua eta Agorria saiatu ziren argazkietako familiaren arrastoa aurkitzen. Ate asko jo zituzten, eta tokiko historialariekin ere hitz egin zuten. Alferrikakoa izan zen.
“Orduan, pentsatu genuen interesgarria izan zitekeela Gernikako herriak bilaketa honetan parte hartzea. Erakusketa bat antolatu genuen irudiekin”, azaldu du Agorriak. ‘Non ote zaude’ izena jarri zioten, eta urtarrilean abiatu zen, Gernikako Kultur Etxean.
Erakusketako irudi nagusia Bermeoko portuan agertzen den neskatila baten argazkia da. Bildumako erretratu askotan agertzen zen bera, eta erakusketak oihartzun handia izan zuen. Nazioarteko hedabideetan ere jaso zuten bilaketaren berri.
“160 argazkietatik asko Elorrion aterata zeuden, pistak handik etor zitezkeelakoan geunden. Inauguraziora Elorrioko neska bat etorri zen, eta erakusketako irudiei argazkiak atera zizkien. Gero, bere irudiak Elorriora eraman zituen. Hilabete baten buruan, handik deia jaso genuen. Norbaitek familia identifikatu zuen, eta ordutik aurrera protagonistarekin harremanetan jartzea besterik ez zen falta”, azaldu du Agorriak.
Carmenen testigantza
Hor, ezinbestekoa izan zen pertsona bat agertu zen, Carmen. Elorriokoa da eta gaur egun Bilbon bizi da. Bermeoko portuko neskatilaren lehengusina zela azaldu zien Agorria eta Asuari. Eta, horrela, izena jarri zioten neskatilari: Elena. Madrilen bizi dela ere jakin zuten, eta 80 urte dituela.
Elena beti bizi izan da Madrilen, baina 50ko hamarkadako udatan Elorriora joaten zen bere familia bisitatzera. “Elorriora joaten ziren, eta kostaldera bisitak egiteko aprobetxatzen zuten. Uda haietako argazkiak dira. Inoiz ez ziren inprimatu, negatiboetan geratu baitziren”, azaldu du Hibai Agorriak.
Kasualitate bitxi batez, Elenak gordeta zituen oroitzapen horien arrasto fisikoa agertu zen, 70 urte geroago.
Galdera bat, baina, erantzun gabe zegoen artean: zergatik agertu ziren negatibo horiek Madrilgo zakarrontzi batean 2010ean? Hori ere argitu zuen Agorriak: “Argazkien egilea, aitona, negatiboak agertu ziren garaian hil zen. Hil ostean, familiak etxea garbitu eta kaxa batzuk botatzea erabaki zuen; tartean, negatibo horiek”.
Bota zituzten egun berean Dani Asua zakarrontzi horren albotik pasa zen, eta jakinmina piztu zitzaion. Tartean, bere herria igarri zuen negatiboen artean, era lausoan.
Orain, artxiboa Elenaren familiaren esku dago berriz ere. Hunkituta daude, eta harriduraz jaso dute beren istorioak izan duen oihartzuna. Hibai Agorria Madrilera joango da laster. Bermeoko portuko neskatila izan zen Elena eta bere familia ezagutu eta negatiboak itzultzera.
Zure interesekoa izan daiteke
Haurdunaldian ematen den genero indarkeria kasuak osasun-kontsultei esker identifikatu daitezke
Haurdunaldian emakumeek harreman estua izaten dute osasun-sistemarekin: emaginarekin, ginekologoarekin eta erizainarekin dituzte kontsultak. Hilabete horiek giltza izan litezke genero-indarkeria egoerak identifikatzeko. Osasun eta gizarte-arloen aldetik erantzun koordinatua emateko beharra aldarrikatu dute adituek Donostian, “Indarkeria eta amatasuna” izeneko udako ikastaroan.
Einar Galilea euskal futbolariaren aurkako pintadak agertu dira Malagan, Argentinako kamisetarekin bere irudia zabaldu ostean
Irainez betetako pintadak Rosaledatik gertu agertu dira, Espainia eta Argentinaren arteko Munduko Txapelketako finalaren ostean. Malagako jokalariaren argazkia sare sozialetan zabaldu da, baina ez dago argi noiz ateratakoa den.
Agur terrazetan eta hondartzetan erretzeari: honelakoa da tabakoaren aurkako lege berria, bapeagailua eta zigarroa parekatzen dituena
Espainiako Gobernuak onartutako lege berriak debekatu egingo du terrazetan eta hondartzetan erretzea eta bapeatzea. Izan ere, zigarreta elektronikoa eta tabako tradizionala parekatu eta 600 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Bi begirale atxilotu dituzte Biarritzen, hiru eta lau urteko haurrak bortxatzea eta sexu-erasoak egitea leporatuta
Baionako Fiskaltzak jakinarazi duenez, orain arte jasotako testigantzen arabera, 12 sexu-eraso kasuren eta bortxaketa baten zantzuak aurkitu dituzte, eta ez dute baztertzen gehiago izatea.
Alga asiarra: gure kostaldeko itsas hondoa hartzen ari den alfonbra berdea
Alga hori gure hondartzetan zabaltzea ageriko zatia baino ez da. Izan ere, alga asiarra gure itsas hondoan alfonbra berdeak osatzen ari da. Haren hedapenak biodibertsitatea mehatxatzen du, eta hura kontrolatzeko erronka berriak sortu ditu.
Espainiako Gobernuak behin betiko onartu du terrazetan eta hondartzetan erretzea debekatzen duen tabakoaren aurkako legea
Araudi berriak zigarro elektronikoak eta bapeagailuak ohiko tabakoarekin parekatu ditu, kerik gabeko guneak zabalduko ditu eta produktu berrien salmenta establezimendu espezializatuetara mugatuko du.
Euskal Encounterrek 5.000 parte-hartzaile inguru eta 4.000 ordenagailutik gora bilduko ditu BECen
Makrohitzordu teknologikoa uztailaren 23tik 26ra egingo da eta arreta berezia eskainiko zaio adimen artifizialari eta ordenagailu kuantikoari.
Bi emakume hil dituzte azken 24 orduetan beren bikotekide edo bikotekide ohi gizonezkoek Malagan eta Toledon
Emakumezkoek 30 eta 45 urte bitartean zituzten, eta euren bikotekideek eraso eginda hil dira. Gizon bat atxilotu dute, eta besteak bere buruaz beste egin omen du. Guardia Zibila beste kasu bat ikertzen ari da Malagan. Beste emakume bat hilik aurkitu zuten astelehen gauean Almoradin (Alacant), baina autopsiaren arabera, arrazoi naturalengatik hil zen.
Lekeitioko uharteko moilan erreskatatua izateak 1.500 eurorainoko faktura ekar dezake
2025eko lege-dekretu batek jasotzen duenez, erreskate-operatiboaren kostua erreskatatutakoaren gain utzi ahal izango da, baldin eta erreskatea arriskutsutzat seinaleztatutako gune batean egiten bada; duela aste batzuetatik, Lekeitioko uharterako moilak baldintza hori betetzen du.
Amaitu dira goizeko ilarak A-8an, Muskiz parean
Istripuak errei bat ixtea eragin du Santanderrerako noranzkoan eta une batean 5 kilometrokoak izan dira auto-ilarak, eguerdiko 12:00ak aldera errepidea berriro zabaldu duten arte.