Azala ez da eguzkitara “moldatzen”: mito faltsuak, dermatologoek gezurtatuta
Begoña Ramos dermatologoak eguzkiaren inguruko mito faltsuez ohartarazi du, eta larruazala eguzkitik babesteko eta epe luzean kalteak prebenitzeko gakoak eman dizkigu.
Beltzarantzea ez da osasunaren seinale, larruazalak eguzkiak eragindako kaltearen aurrean duen defentsa-erantzuna baizik. Hori ohartarazi dute dermatologoek sare sozialetan zabaldu diren mito eta joeren inguruan; tartean, beltzarantzeak babes naturala sortzen duela dioen uste faltsuaz.
Adituen arabera, larruazala eguzkitara “moldatu” egiten dela dioen ideiak ez du oinarri zientifikorik, eta arriskutsua izan daiteke.
Begoña Ramos Osakidetzako Urdulizko Ospitaleko dermatologoak azaldu duenez, “melaninaren sintesiak eguzkiaren aurrean nolabaiteko babesa ematen digu, baina hori ezin da eguzki-babeserako metodo gisa erabili, arriskutsua izan daitekeelako”.
Espezialistaren esanetan, beltzarantzea larruazalak erradiazio ultramore nahikoa jaso duenean agertzen da, defentsa-mekanismoak aktibatzeko. “Eguzkitara ohitzeak zelulak kaltetzen ditu, eta horrek ondorioak ditu gero”, azpimarratu du.
Hamar lagunetik hiruk baino ez dute egunero eguzki-babesa erabiltzen, eta % 38k beltzarantzea osasunarekin eta edertasunarekin lotzen dute.
Ondorio horiek ez dira beti berehala agertzen. Eguzkiak eragindako kaltea metatu egiten da, eta urte batzuk geroago fotozahartzea, orbanak zein azaleko minbizia eragin ditzake. “DNAn eragiten duen kaltea ez da ikusten, baina hor dago, egon”, gogorarazi du Ramosek.
Adituen kezka bat dator Heliocare behatokiaren datuekin. Erakunde dermatologikoek eta minbiziaren aurkako elkarteek babestutako azterlanaren arabera, herritarren % 97 daude eguzkiaren arriskuen jakitun, baina hamar lagunetik hiruk baino ez dute egunero babesa erabiltzen.
Gainera, % 38k beltzarantzea osasunarekin eta edertasunarekin lotzen dute, eta % 42k erabiltzen dute eguzki-krema behar bezala.
Dermatologoek melanotandun beltzarantzeko sudurreko espraiez eta sun tattooez ohartarazten dute
Dermatologoek sare sozialetan zabaldu diren beste joera batzuk arroskutsuak direla ohartarazi dute, hala nola melanotana duten sudur bidezko beltzarantze-espraiak —baimendu gabeko substantziak— eta sun tattoo markak. Azken horiek eguzkiaren esposizio desorekatuaren bidez eratzen dira, eta larruazalean erredurak eragiten dituzte.
Prebentzioa da oraindik ere tresnarik eraginkorrena
Adituek gomendatzen dute eguzkia saihestea 12:00etatik 16:00etara, SPF 30 edo handiagoko babes-faktorea erabiltzea, krema bi ordutik behin berriz ematea eta babes hori txano, eguzkitako betaurreko eta arropa egokiarekin osatzea.
Gainera, arreta berezia jarri behar zaie haurrei. Izan ere, zazpi urte bete aurretik jasandako eguzki-erredurek lotura zuzena dute helduaroan melanoma garatzeko arrisku handiagoarekin.
Horregatik, Ramosek azpimarratu du haurren kasuan bereziki garrantzitsua dela babesik gabeko esposizio luzeak saihestea.
Espainian urtero 6.800 melanoma kasu baino gehiago diagnostikatzen dira, eta azaleko minbizirik erasokorrenetako bat da. Hala ere, adituek gogorarazi dute kasu horietako asko prebenitu egin daitezkeela fotobabes-ohitura egokiekin.
Dena dela, eguzkiak baditu ondorio onuragarriak ere: D bitaminaren sintesian laguntzen du, gogo-aldartea hobetzen du eta tratamendu mediko batzuetan ere erabiltzen da. Arazoa esposizioa gehiegizkoa denean dator, larruazalak pilatutako kaltea konpontzeko duen gaitasuna gainditzen denean.
Horregatik, dermatologoek argi dute mezua: gakoa ez da eguzkia erabat saihestea, harekin harreman arduratsua izatea baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Azokak eta landare hazitegiak jendez beteta, udako ereite sasoiari ekiteko
Neguko eta udako baratze arteko zubia izaten da maiatza; azken ilarrak, azak eta babak jaso ondoren, udako barazkiak landatzeko hilabetea izaten da. Ohi baino beranduago, baina eguzkia atera orduko, jendetza inguratu da azoka eta landare hazitegietara, baratzerako hazi bila.
Medikuek mobilizazioekin jarraitzeko asmoa dute Ministerioa negoziatzera esertzen ez den bitartean
Laugarren greba astean sartuta daude medikuak. Lan-baldintza hobeak eskatzen dituzte eta protestan jarraitzeko asmoa dute egoera konponbidean sartu arte. Ez dute greba mugagabea egitea baztertzen.
Facuak hipoteka-klausuletan espezializatutako Bilboko epaitegiaren "kolapsoa" salatu eta neurriak eskatu ditu
Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak organo judizialen "aparteko lan-karga" onartu du, eta kexa Eusko Jaurlaritzako Justiziari helarazi dio.
"Hiztegi bat", Gorka Urbizuren letrekin euskaraz trebatzeko modu berria
Euskara ikasten ari direnentzat zein Berri Txarrak eta Urbizuren jarraitzaileentzat oso baliagarria izan daitekeen Hiztegi bat webgunea sortu du Beñat Erazuma Urbizuren zaleak. Hiru atal ditu webguneak: Alfabetoa, Hutsunea bete jokoa eta abestien atala.
Bularreko minbizia atzemateko baheketa programa 45 eta 74 urte arteko emakumeetara zabalduko da pixkanaka
Orain arte, bi urtean behin baheketa egiteko Estatuko Osasun Publikoaren Batzordeak ezarritako adin tartea 50etik 69ra artekoa zen. Gaur iragarritako neurriarekin, bost urte lehenago hasiko dira azterketa egiten, eta bost urte geroago amaitu.
Genetistek baieztatu egin dute Lukas Aguirreren kasuko labaneko odola biktimarena dela
Gaur lekukotza eman duten ertzainek baieztatu egin dute bi gizonezko akusatuen DNA zegoela gertakarien ondoren topatutako zapatila baten lokarrietan; ustez, akusatu nagusiak berea galdu zuen liskarrean eta errazago ihes egiteko elkarrekin trukatu zuten zapatilan zegoen, zehazki Aguirreren DNA. Bigarren akusatuaren galtzetan ere topatu dute biktimaren DNA.
27 urteko kartzela-zigorra ezarri diote Maialen Mazonen hiltzaileari
Epaileak 25 urteko kartzela-zigorra ezarri dio biktimaren senarrari, azpikeriaz egindako hilketa delitu batengatik, bi abortu delitu, ahaidetasun astungarriarekin (emakumea bikiez haurdun zegoen), eta bi urte adingabea abandonatzeagatik (bikotearen bi urteko alaba bakarrik utzi zuen amaren gorpuaren ondoan, 18 orduz).
Lehendakariak baieztatu du FIFAk "eskakizun berriak" ezarri dituela Munduko Txapelketaren egoitza izateko
Imanol Pradalesek adierazi du alderdi operatibo, logistiko, ekonomiko, finantzario eta segurtasunari loturikoei buruz "hausnartu" egin behar dela, eta euskal erakundeek "herrirako erabakirik onena" hartuko dutela esan du.
Bilbo, errugbiaren lurrikararen epizentroa: Europako finalez gozatzeko gida
Bizkaiko hiriburua errugbiaren epizentroa izango da maiatzaren 22an eta 23an. EPCR Challenge Cup eta Investec Champions Cup lehiaketen finalak hartuko ditu San Mamesek, hiria milaka zalez, doako gune ludikoez, zuzeneko musikaz eta giro ezin hobeaz beteko duen nazioarteko ekitaldian.