Azala ez da eguzkitara “moldatzen”: mito faltsuak, dermatologoek gezurtatuta
Begoña Ramos dermatologoak eguzkiaren inguruko mito faltsuez ohartarazi du, eta larruazala eguzkitik babesteko eta epe luzean kalteak prebenitzeko gakoak eman dizkigu.
Beltzarantzea ez da osasunaren seinale, larruazalak eguzkiak eragindako kaltearen aurrean duen defentsa-erantzuna baizik. Hori ohartarazi dute dermatologoek sare sozialetan zabaldu diren mito eta joeren inguruan; tartean, beltzarantzeak babes naturala sortzen duela dioen uste faltsuaz.
Adituen arabera, larruazala eguzkitara “moldatu” egiten dela dioen ideiak ez du oinarri zientifikorik, eta arriskutsua izan daiteke.
Begoña Ramos Osakidetzako Urdulizko Ospitaleko dermatologoak azaldu duenez, “melaninaren sintesiak eguzkiaren aurrean nolabaiteko babesa ematen digu, baina hori ezin da eguzki-babeserako metodo gisa erabili, arriskutsua izan daitekeelako”.
Espezialistaren esanetan, beltzarantzea larruazalak erradiazio ultramore nahikoa jaso duenean agertzen da, defentsa-mekanismoak aktibatzeko. “Eguzkitara ohitzeak zelulak kaltetzen ditu, eta horrek ondorioak ditu gero”, azpimarratu du.
Hamar lagunetik hiruk baino ez dute egunero eguzki-babesa erabiltzen, eta % 38k beltzarantzea osasunarekin eta edertasunarekin lotzen dute.
Ondorio horiek ez dira beti berehala agertzen. Eguzkiak eragindako kaltea metatu egiten da, eta urte batzuk geroago fotozahartzea, orbanak zein azaleko minbizia eragin ditzake. “DNAn eragiten duen kaltea ez da ikusten, baina hor dago, egon”, gogorarazi du Ramosek.
Adituen kezka bat dator Heliocare behatokiaren datuekin. Erakunde dermatologikoek eta minbiziaren aurkako elkarteek babestutako azterlanaren arabera, herritarren % 97 daude eguzkiaren arriskuen jakitun, baina hamar lagunetik hiruk baino ez dute egunero babesa erabiltzen.
Gainera, % 38k beltzarantzea osasunarekin eta edertasunarekin lotzen dute, eta % 42k erabiltzen dute eguzki-krema behar bezala.
Dermatologoek melanotandun beltzarantzeko sudurreko espraiez eta sun tattooez ohartarazten dute
Dermatologoek sare sozialetan zabaldu diren beste joera batzuk arroskutsuak direla ohartarazi dute, hala nola melanotana duten sudur bidezko beltzarantze-espraiak —baimendu gabeko substantziak— eta sun tattoo markak. Azken horiek eguzkiaren esposizio desorekatuaren bidez eratzen dira, eta larruazalean erredurak eragiten dituzte.
Prebentzioa da oraindik ere tresnarik eraginkorrena
Adituek gomendatzen dute eguzkia saihestea 12:00etatik 16:00etara, SPF 30 edo handiagoko babes-faktorea erabiltzea, krema bi ordutik behin berriz ematea eta babes hori txano, eguzkitako betaurreko eta arropa egokiarekin osatzea.
Gainera, arreta berezia jarri behar zaie haurrei. Izan ere, zazpi urte bete aurretik jasandako eguzki-erredurek lotura zuzena dute helduaroan melanoma garatzeko arrisku handiagoarekin.
Horregatik, Ramosek azpimarratu du haurren kasuan bereziki garrantzitsua dela babesik gabeko esposizio luzeak saihestea.
Espainian urtero 6.800 melanoma kasu baino gehiago diagnostikatzen dira, eta azaleko minbizirik erasokorrenetako bat da. Hala ere, adituek gogorarazi dute kasu horietako asko prebenitu egin daitezkeela fotobabes-ohitura egokiekin.
Dena dela, eguzkiak baditu ondorio onuragarriak ere: D bitaminaren sintesian laguntzen du, gogo-aldartea hobetzen du eta tratamendu mediko batzuetan ere erabiltzen da. Arazoa esposizioa gehiegizkoa denean dator, larruazalak pilatutako kaltea konpontzeko duen gaitasuna gainditzen denean.
Horregatik, dermatologoek argi dute mezua: gakoa ez da eguzkia erabat saihestea, harekin harreman arduratsua izatea baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Polarizazioa alde batera uzteko eskatuz hasi du Leon XIV.a aita santuak Espainiara egindako bisita
Madrilera iritsi denean, Felipe VI .a eta Letizia errege-erreginek, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak eta hainbat agintarik egin diote harrera. 130.000 pertsona zain zituen Madrilgo kaleetan, Errege Jauregiaren eta Nuntziaturaren artean. Iluntzean, 500.000 gazte elkartu ditu otoitz egiteko.
Santurtzik Euskal Eskola Publikoaren jaia ospatuko du igandean "Ehunetan" lelopean
Musika, kultura, gastronomia, jolasak eta haur, gazte zein helduentzako jarduerak izango dira, eskola publiko inklusibo, euskaldun eta berritzaile bat aldarrikatzeko bidean.
Bi gizon atxilotu dituzte Gipuzkoan 24 pertsona legez kanpo garraiatzea egotzita
Ertzaintzak bart atxilotu ditu, Oiartzunen eta Andoainen 13 eta 11 bidaiari zeramatzaten bi furgoneta geldiarazi ostean, azken horretako bidaiarietako bi maletategian zihoazela.
Emakume bat gasolindegi batean erditu da, Lizarran
Bai ama eta bai haurra ondo daude, Udaltzaingoak jakitera eman duenez.
Bidetik atera da eta eraikin bat jo du Na-7012 errepidean, Eritzen
20 urteko emakume bat zauritu da larunbat goizean Na-7012 errepidean, Eritzen, errepidetik atera eta eraikin baten aurka talka eginda.
Gladys del Estal gogoratu dute Donostian, haren hilketaren 47. urteurrenean
Omenaldia egin diote goizean Gipuzkoako hiriburuan. Tuteran hil zuen Guardia Zibilak Gladys del Estal, 1979ko ekainean, protesta ekologista eta bakezale batean.
Herritarren erdiek Adimen Artifiziala erabiltzen duten erremintak erabiltzen dituzte
EITB Focusek Adimen Artifizialaren erabilera aztertu du.
Leon XIV.a aita santua sexu-abusuen biktimekin bilduko da Espainian
Vatikanoak ez du topaketari buruzko xehetasun gehiagorik eman. Aita santuak Madril, Bartzelona, Kanaria Handia eta Tenerife bisitatuko ditu larunbata eta ekainaren 12a bitartean.
10 urte geroago, sokamuturrak itzuliko dira Eibarko Untzaga plazara
40 bat elkartek atzerapausoa dela salatu dute, eta elkarretaratzea deitu dute ekainaren 16rako. Herritarren artean, aldeko eta kontrako iritziak daude.
Azken agurra eman diete Iruñean Elgoibarko istripuan hildako bost foruzainei
Maria Chivite presidentea buru, jendetza joan da Iruñeko katedralera, Fermin Sola, Jesus Maria Vidaurreta, Miguel Crespo, Juan Martin Dominguez eta Miguel Antonio D'Entremont foruzainei azken agurra eman eta senideak babestera.