Erdogan garaile erreferendumean, alde oso txikiarekin
Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidenteak bultzatutako sistema presidentzialistaren aldeko joera garaile atera da igande honetan Turkian egin den erreferendumean. Horrela, botoen % 100 zenbatuta daudenean, baietzak % 51,2ko babesa eskuratu du, ezetzak berriz, % 48,8.
Baiezko bozak batez ere Anatoliako penintsulako barnealdean gailendu dira; aitzitik, kontrako botoak nagusi izan dira Mediterraneoko kostaldean eta kurduak nagusi diren Turkiako hego-ekialdean.
Aitzitik, Turkiako hiriburu nagusietan (Istanbul, Ankara eta Esmirna) ezetza gailendu da. Horrenbestez, Istanbulen, Turkiako hiri populatuenean (14,8 milioi biztanle), ezetzak % 51,22 eskuratu du; Ankaran, % 50, 97; eta Esmirnan, % 68,75.
Oposizioa, kexu
Oposizioan dagoen eta Konstituzioaren erreformaren aurkako kanpaina egin duen Herriaren Alderdi Errepublikanoa (CHP) alderdiak zalantzan jarri du erreferendumeko bozen kontaketa, eta bozen ia % 60 berriro zenbatzeko eskatuko duela aurreratu du.
Hartara, Erdal Aksünger CHP alderdiko presidenteordeetako batek kazetariei esan dienez, bere alderdiak botoen % 37tik % 60era inpugnatuko ditu. BEre aburuz, "manipulazio handia" egon da. "Goizetik ikusi dugu gutxi gorabehera 2,5 milioi botok arazoak eman zitzaketela", baieztatu du Aksüngerrek (baietzak 1,3 milioi botoren aldearekin irabazi du).
Alabaina, oposizioaren ardura handiena Hauteskundeen Biltzar Gorenak (YSK) egunaren bukaeran argitaratu duen oharra da. Izan ere, ohar horretan dioenez, onartu egingo ditu zigilu ofiziala ez duten botoak, baldin eta ez den frogatzen iruzurrezkoak direla. "Diotenez, balekoak dira zigilu ofizialik gabeko botoak eta gutun-azalak. Hori ez da legezkoa. Horrek esan nahi botoak ekar daitezkeela kanpotik", adierazi du Bülent Tezcan CHP alderdiko beste presidenteordeetako batek.
Hauteskundeen Biltzar Gorenak (YSK) ontzat eman du bozketa
Sadi Güven Turkiako Hauteskundeen Biltzar Gorenaren presidenteak ontzat eman du baietzaren garaipena. Guvenek baieztatu egin du biltzarrak behar den bezala zigilatuta ez dauden botoak onartzea erabaki duela. Oposizioak leporatu dionez, erabaki horrek "partida hasi ostean arauak aldatzea dakar", baina mota horretako bozak onartzen diren lehen aldia ez dela ihardetsiz defendatu du bere burua.
Guvenen esanetan, guztira 56.147.506 boto eman dira erreferendumean; horietatik, 24.763.516k baietza babestu dute; aldiz, 23.511.155 ezetzaren alde azaldu dira.
"Oraindik behin betikoak ez diren emaitza horien arabera, 1.252.361 botokoa da baietzaren eta ezetzaren aldea. Inpugnazioak aurkezteko epealdia kontuan hartu ostean, behin betiko emaitzak 11-12 egun barru jakinaraziko dira", azaldu du Guvenek.
Erdogan
Bere aldetik Erdoganek igande honetan onartutako erreforma konstituzionalaren balio historikoa aldarrikatu du. Horrez gain, aldaketaren izaera zibila nabarmendu du, aurreko mendean izandako estatu kolpeekin alderatuta. "Turkiak, bere historian lehen aldiz, garrantzizko aldaketa bat legebiltzarrean eta herrian erabaki du. Errepublikaren historian lehen aldiz politika zibilaren bitartez aldatuko dugu gure gobernu sistema. Horregatik da hain garrantzitsua", adierazi du Erdoganek.
Zertan datza erreforma?
Erreforma konstituzionalak planteatzen duen aldaketa nagusia lehen ministroaren figura kentzea da sistema presidentzialista bat ezartzeko. Sistema berri horretan, presidentea Estatuaren zein Gobernuaren burua izango da aldi berean. Horrez gain, Erdoganek 2029ra arte gobernatzeko aukera izango du; izan ere, Konstituzio berria ez litzateke 2019ra arte aplikatuko eta, horrenbestez, bi agintaldirako aukera izango luke.
Zure interesekoa izan daiteke
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.
Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk
Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.
Iranek misilekin eraso egin du Tel Aviven aurka, Ali Larijaniren hilketaren mendeku gisa
Irango Guardia Iraultzailearen esanetan, "100 helburu militar eta segurtasun helburu baino gehiago" jo dituzte, erasoan Israelgo aireko defentsa sistemak gaindituta.
Iranek baieztatu du Ali Larijani Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkaria hil duela Israelek
Martxoaren hasieran Khamenei aiatola hil zutenetik, Larijani Irango buruzagi garrantzitsuenetakoa zen. Halaber, eraso berean Golamreza Soleimani Basij indar paramilitarreko buruzagia hil dutela baieztatu du Irango Guardia Iraultzaileak. Hilketa horien aurrean, Irango agintari politiko eta militarrek "mendekua" agindu dute.
Espainiak euskara, katalana eta galegoa Europar Batasunean hizkuntza ofizialak izan daitezen nahi du
Fernando Sampedro EBko Estatu idazkariak esan du presioa egiten jarraituko dutela, nahiz eta gaiak bederatzi hilabete daramatzan Ministerioaren agendatik kanpo.
Israelgo Armadak iragarri du "eskala handiko" beste erasoaldi bat egingo duela Teheranen aurka
Israel Katz Defentsa ministroak iragarri duenez, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko agintaria hil dute.
Trumpek esan du "ohore handia" izango litzatekeela "Kuba hartzea"
Bere Administrazioa Kubako agintariekin hitz egiten ari dela errepikatu du agintariak, eta irla "porrot egindako nazio bat" dela azaldu du. "Ez dute dirurik, ez dute petroliorik, ez dute ezer".
Beste ontzi bati eraso egin diote Ormuztik gertu, Erresuma Batuko itsas agentziak jakinarazi duenez
Bestalde, AEBko Armadak baieztatu duenez, Irango "7.000 objektibo baino gehiago" jo ditu, eta ehun ontzi baino gehiago "kaltetu edo suntsitu" ditu, otsailaren 28an Israelekin batera erasoaldia hasi zuenetik.
EBk uko egin dio Ormuzera aktibo militarrak bidaltzeari, berea ez den gerra bat delako
Nazioarteko bazkideek itsasartea desblokeatuko duen hedapen militar batean parte hartzeko ideia berretsi du Trumpek.
NATOk Trumpi erantzun dio aliatuek laguntza eskaini diotela Ormuzerako
AEBko presidenteak ohartarazi zuen Aliantzak “oso etorkizun makurra” izango duela aliatuek itsasartea desblokeatzen laguntzen ez badute. Erresuma Batuak adierazi du “plan kolektibo bat” lantzen ari dela eremurako, eta EBk Atzerri ministroak bildu ditu auzia aztertzeko.