Trumpek hautsi egin du AEBek Iranekin sinatutako akordio nuklearra
Donald Trump AEBko presidenteak iragarri du hautsi egin duela AEBek 2015ean Iranekin sinatutako akordio nuklearra, eta isunak jarriko dizkio berriro herrialdeari.
"Gaur iragartzen dut AEB erretiratu egingo dela Iranekin sinatutako akordio nuklearretik (...). Isun ekonomiko handienak jarriko ditugu berriro", adierazi du Trumpek, Etxe Zurian egindako agerraldi batean.
Bere programa nuklearrak helburu baketsuak zituela esan zuenean, Iran gezurretan ari zela uste du AEBko presidenteak. Zentzu horretan, orain dela gutxi Israelek aurkeztutako artxiboak "behin betiko froga" direla ziurtatu du Trumpek.
"Iranekin genuen akordioaren bihotzean tirabira handiak zeuden: erregimen hiltzaile batek energia nuklear programa baketsu bat bakarrik nahi zuen. Iranen agintza hori gezurra dela esateko behin betiko frogak ditugu gaur", adierazi du Trumpek.
Hala ere, Iranek akordio "berri eta iraunkor" bat negoziatu nahiko duela iragarri du Ameriketako Estatu Batuetako agintariak. "Akordio berri bat negoziatzeari uko egingo diotela esan dute Irango buruzagiek. Ongi deritzot. Baina azkenean akordio berri eta iraunkor bat negoziatu nahiko dute, Irani eta irandarrei mesede egiteko. Horretarako prest daudenean, ni gertu nago", azaldu du Trumpek Etxe Zurian.
Hasan Rohani Irango presidentea. Argazkia: EFE
AEBk 2015eko akordio nuklearretik alde egitea "onartezina" dela salatu du Hasan Rohani Irango presidenteak, Iranek konpromisoak bete dituelako.
"Ez dugu okerrik egin eta AEBek alde egitea onartezina da", esan du Rohanik hitzaldi batean, telebistan, Trumpen erabakiaren berri izan bezain laster.
Bestalde, hartutako erabakiagatik Trump zoriondu du Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak. "Erabaki ausarta hartu du Trump presidenteak", goraipatu du Netanyahuk telebistan zabaldutako mezu batean. "Iranen jarrera erasokorra geldiarazteko" Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak hartutako neurriak eskertu ditu israeldar guztien izenean.
Donald Trumpen estrategia babesten duela ziurtatu du Saudi Arabiak, eta AEBko presidenteak hartutako erabakiari ongietorria egin dio.
Erabakia deitoratu dute Alemaniak, Frantziak eta Erresuma Batuak, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Twitter sare sozialean jakitera eman duenez.
"Akordioa hausteko erabakia deitoratzen dute Frantziak, Alemaniak eta Erresuma Batuak. Arma nuklearrak ez areagotzeko nazioarteko borroka sistema jokoan dago", ohartarazi du Macronek.
Federica Mogherini EBko Atzerri Politika eta Segurtasunerako goi ordezkariak erabakia deitoratu du. Donald Trumpek iragarritako zigor berriekin "bereziki kezkaturik" azaldu da, baina Europar Batasunak ituna "kontserbatu" bahi duela bermatu du.
Bestalde, Arma Nuklearrak Abolitzeko Nazioarteko Kanpainak (ICAN) kritikatu duenez, Trumpek "alferrikako krisia sortu du" gaur, akordio nuklearra hautsita.
Erakundeak Bakearen Nobel saria jaso zuen iaz. ICANen hitzetan, pausoak Washingtonen "sinesgarritasunari" kalte egiten dio, eta Ipar Korea "begira" dagoela gogorarazi du.
"Ituna dinamitatzeko Donald Trumpen erabakiarekin, Iran inolako kontrolik gabe arma nuklearretara hurbildu ahal izango da", ohartarazi du Beatrice Fihn ICANeko zuzendari exekutiboak agiri batean, New Yorken.
Nahiz eta AEBk adostasuna hautsi, ituna betetzen jarraitzeko eskatu die Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak akordio nuklearraren gainerako sinatzaileei. Trumpen erabakiarekin "oso kezkaturik" agertu da Guterres, Stephane Dujarric bere bozeramailearen bidez. Akordio nuklearra diplomaziaren "lorpen handi" bat dela errepikatu du.
AEBko buruzagiaren erabakiarekin desengainua hartu duela onartu du Errusiak. Horregatik, NBEko Segurtasun Kontseilua premiaz biltzeko aukera ez du baztertu Kremlinak.
Azkenik, "Iranen urraketarik gabe ituna arriskuan jartzea hanka-sartze larri bat dela uste dut", adierazi du Barack Obama Ameriketako Estatu Batuetako presidente ohiak agiri batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Libano hegoaldean "substantzia kimiko ezezagun bat" botatzea leporatu dio FINULek Israeli
Nazio Batuen Libanoko Bitarteko Indarrak adierazi du kezkatuta dagoela kimiko horiek osasunean, nekazaritza-lurretan eta zibilak beren etxeetara itzultzean izan dezaketen eraginagatik.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute bihar Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, sosaldia antolatu dute.
AEBk irlaren kontrola bereganatzeko helburua izaten jarraitzen duela ohartarazi du Groenlandiako lehen ministroak
AEBko presidenteak diskurtsoa leundu eta indarra erabiltzeko mehatxuetan atzera egin duen arren, Groenlandiak uste du presioak bere horretan jarraitzen duela.
Ehunka hildako Kongoko meategi batean izandako luizi batean
Luizia joan den ostegunean gertatu zen, M23 matxino-taldearen kontrolpean dagoen meategi batean. Hildako gehienak artisau-meatzariak dira, baina meategiaren inguruan lan egiten zuten merkatari txikiak eta inguruko herrixketako bizilagunak ere hil dira.
Grammy sarien aurkezlea salatzeko mehatxua egin du Trumpek, Epsteinen uhartean egon zela esan zuelako
Trevor Noahk egindako bakarrizketetako batean esan zuenez, Trumpek "Epstein ez dagoenetik beste uharte bat behar du Bill Clintonekin egoteko", Groenlandiari erreferentzia eginez.
Mette-Marit Norvegiako printzesa, Elon Musk eta Jose Maria Aznar: Epstein pederastaren artxiboetan agertu berri diren izenak
Jeffrey Epstein sexu-delitugilearen artxiboetako hiru milioi orrialde baino gehiago argitaratu ditu AEBk. Bertan, politikarien eta Europako ehundutako sare handiaren isla.
Liam Conejo bost urteko mutikoa eta bere aita aske utzi dituzte eta Minnesotara itzuli dira
Fred Biery Texasko epaile federalak Liam eta Adrian Conejo behin-behinean aske uzteko agindua eman zuen larunbatean, irekitako immigrazio prozedura ebazten den bitartean. Aita-semeak ICEk atxilotu zituen Minnesotan, eta horrek haserrea eragin zuen herrialde osoan.
Rafahko pasabidea ireki dute, ia bi urtez itxita egon ondoren
Egiptoko segurtasun iturriek jakitera eman dutenez, egunean 150 pertsona atera ahalko dira Gazako Zerrendatik, eta 50 sartu.
Trumpek Irani eraso egiteko mehatxua berretsi du, Khameneik gatazka eskualde osora zabalduko dela ohartarazi ostean
Teheranekin gai nuklearren inguruan itun bat lortzea espero duela adierazi du AEBko agintariak, baina gehitu duenez, "akordiorik lortzen ez badugu, orduan jakingo dugu Khameneik arrazoia zuen ala ez".
Costa Ricak eskuinerako bidean jarraitzen du, eta Laura Fernandez izango du presidente
Lehen itzulian gehiengo zabalez irabazi du, eta aldaketa "sakonak eta atzeraezinak" agindu ditu. Oposizioak, berriz, ohartarazi du ez duela onartuko "bidegabekeriarik".