Trumpek hautsi egin du AEBek Iranekin sinatutako akordio nuklearra
Donald Trump AEBko presidenteak iragarri du hautsi egin duela AEBek 2015ean Iranekin sinatutako akordio nuklearra, eta isunak jarriko dizkio berriro herrialdeari.
"Gaur iragartzen dut AEB erretiratu egingo dela Iranekin sinatutako akordio nuklearretik (...). Isun ekonomiko handienak jarriko ditugu berriro", adierazi du Trumpek, Etxe Zurian egindako agerraldi batean.
Bere programa nuklearrak helburu baketsuak zituela esan zuenean, Iran gezurretan ari zela uste du AEBko presidenteak. Zentzu horretan, orain dela gutxi Israelek aurkeztutako artxiboak "behin betiko froga" direla ziurtatu du Trumpek.
"Iranekin genuen akordioaren bihotzean tirabira handiak zeuden: erregimen hiltzaile batek energia nuklear programa baketsu bat bakarrik nahi zuen. Iranen agintza hori gezurra dela esateko behin betiko frogak ditugu gaur", adierazi du Trumpek.
Hala ere, Iranek akordio "berri eta iraunkor" bat negoziatu nahiko duela iragarri du Ameriketako Estatu Batuetako agintariak. "Akordio berri bat negoziatzeari uko egingo diotela esan dute Irango buruzagiek. Ongi deritzot. Baina azkenean akordio berri eta iraunkor bat negoziatu nahiko dute, Irani eta irandarrei mesede egiteko. Horretarako prest daudenean, ni gertu nago", azaldu du Trumpek Etxe Zurian.
Hasan Rohani Irango presidentea. Argazkia: EFE
AEBk 2015eko akordio nuklearretik alde egitea "onartezina" dela salatu du Hasan Rohani Irango presidenteak, Iranek konpromisoak bete dituelako.
"Ez dugu okerrik egin eta AEBek alde egitea onartezina da", esan du Rohanik hitzaldi batean, telebistan, Trumpen erabakiaren berri izan bezain laster.
Bestalde, hartutako erabakiagatik Trump zoriondu du Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak. "Erabaki ausarta hartu du Trump presidenteak", goraipatu du Netanyahuk telebistan zabaldutako mezu batean. "Iranen jarrera erasokorra geldiarazteko" Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak hartutako neurriak eskertu ditu israeldar guztien izenean.
Donald Trumpen estrategia babesten duela ziurtatu du Saudi Arabiak, eta AEBko presidenteak hartutako erabakiari ongietorria egin dio.
Erabakia deitoratu dute Alemaniak, Frantziak eta Erresuma Batuak, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Twitter sare sozialean jakitera eman duenez.
"Akordioa hausteko erabakia deitoratzen dute Frantziak, Alemaniak eta Erresuma Batuak. Arma nuklearrak ez areagotzeko nazioarteko borroka sistema jokoan dago", ohartarazi du Macronek.
Federica Mogherini EBko Atzerri Politika eta Segurtasunerako goi ordezkariak erabakia deitoratu du. Donald Trumpek iragarritako zigor berriekin "bereziki kezkaturik" azaldu da, baina Europar Batasunak ituna "kontserbatu" bahi duela bermatu du.
Bestalde, Arma Nuklearrak Abolitzeko Nazioarteko Kanpainak (ICAN) kritikatu duenez, Trumpek "alferrikako krisia sortu du" gaur, akordio nuklearra hautsita.
Erakundeak Bakearen Nobel saria jaso zuen iaz. ICANen hitzetan, pausoak Washingtonen "sinesgarritasunari" kalte egiten dio, eta Ipar Korea "begira" dagoela gogorarazi du.
"Ituna dinamitatzeko Donald Trumpen erabakiarekin, Iran inolako kontrolik gabe arma nuklearretara hurbildu ahal izango da", ohartarazi du Beatrice Fihn ICANeko zuzendari exekutiboak agiri batean, New Yorken.
Nahiz eta AEBk adostasuna hautsi, ituna betetzen jarraitzeko eskatu die Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak akordio nuklearraren gainerako sinatzaileei. Trumpen erabakiarekin "oso kezkaturik" agertu da Guterres, Stephane Dujarric bere bozeramailearen bidez. Akordio nuklearra diplomaziaren "lorpen handi" bat dela errepikatu du.
AEBko buruzagiaren erabakiarekin desengainua hartu duela onartu du Errusiak. Horregatik, NBEko Segurtasun Kontseilua premiaz biltzeko aukera ez du baztertu Kremlinak.
Azkenik, "Iranen urraketarik gabe ituna arriskuan jartzea hanka-sartze larri bat dela uste dut", adierazi du Barack Obama Ameriketako Estatu Batuetako presidente ohiak agiri batean.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranen aurkako gerrarekin bat egiteko eskatu dio mundu osoari Netanyahuk
Gideon Saar Atzerri ministroak Aradetik salatu duenez, Iranek gerra krimenak egin ditu azken 24 orduetan bertan, "zerikusi militarrik" gabeko gune zibilei eraso eginda.
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.