Trumpek zergatik egiten dio entzungor nazioarteari Golanen auzian?
Golango gainak, Siria, Libano, Israel eta Jordania artean daudenak, leku pribilegiatua dira, eta garrantzia estrategiko handia dute eskualdean. Donald Trump AEBetako presidenteak, baina, esan du Israelen jabetza aitortuko duela Siriak 1967tik bere esku duen zatian.
Israelek lurraldearen bi heren ditu kontrolpean Sei Eguneko Gerratetik, eta gainerakoa Siriako Gobernuaren esku egon da 2011n herrialdean gerra piztu zen arte. Ordutik eskuz aldatu dute Bashar al Asaden aurkako taldeek eta Gobernuko indarrek.
Nazioarteak ez dio Israeli ematen lurralde zati horren jabetza, nahiz eta 1981etik aldebakarrez, nazioartearen aitortzarik gabe, erabaki zuen berea zela. Gainera, goi-lautada Siriarena dela esaten dute nazioarteko erakundeek.
1974tik Nazio Batuen Erakundea arduratzen da mugako 266 kilometroko koadroko eremuaren segurtasunaz, Siria eta Israel artean, Lerro Purpura izeneko armagabetze itunak hala aginduta.
NBEren Segurtasun Kontseiluaren 242 eta 497 ebazpenak argiak dira eremu horrekiko, baina Trumpek hankaz gora jarri zuen atzo Twitterren zabaldu zuen mezuarekin.
Gainera, Washingtongo administrazioek ere kontrako jarrera izan dute orain arte, hau da, NBEren ebazpenen alde agertu izan dira.
Biztanleria
Gaur egun lau herri arabiar daude okupaziopean dagoen Golanen zatian: Majdel Shams, Ein Qiniyye, Masade eta Buqata. Guztira 27.000 siriar bizi dira bertan, gehienak drusoak.
Horiekin batera 30 bat asentamendu judu daude, gerraren ostean altxatzen hasi zirenak, eta 20.000 israeldar daude guztira, gehienak nekazaritzatik bizi direnak.
Garrantzia estrategikoa
Golango gainek garrantzia estrategiko handia dute lau herrialderen lur eremu zabala ikusteko aukera ematen dutelako (Damasco ikus daiteke 60 kilometro iparraldera), baina ur baliabideengatik ere garrantzitsua da.
Eskualde horretan inguruan baino euri gehiago egiten du, eremu bolkaniko emankorra du, eta neguan zuritzen diren mendiek ibaiak eta lur azpiko kobak ureztatzen dituzte. Hala, Israelek ur kontsumoaren herena handik jasotzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.