2018a, gatazka armatuetan haur gehien hil eta zauritu ziren urtea: 12.000tik gora
12.000 adingabe hil edo larri zauritu ziren 2018. urtean mundu osoan zeharreko gatazka armatuetan, Nazio Batuen Erakundeak haurrak eta gatazka armatuak aintzat hartuta urtero egiten duen txostenaren arabera. Gauzak horrela, 2018a izan da Nazio Batuen Erakundeak datuak dituenetik urterik odoltsuena.
Nazio Batuen Erakundeak haurren giza eskubideen 24.000 urraketa baino gehiago egiaztatu zituen iaz, 20 gatazka armatutan.
24.000 horietatik erdiak baino gehiago hil edo larri zauritu ziren, bereziki, lehergailuengatik, pertsonen kontrako minengatik edota gatazka armatuen baitako bestelako egoeratan. Estatuz gaindiko talde armatuak, talde armatu estatalak eta nazioarteko indarrak izan dira giza eskubideen urraketa horien erantzule. Somalian bizi dute egoerarik larriena 1.000 hildako baino gehiagorekin.
Halaber, 2018an 7.000 haur baino gehiago errekrutatu dituzte gerrarako, bai borrokarako edota bigarren lerroan aritzeko. Somalian daude haur soldadu gehien, Nigeriaren eta Siriaren aurretik.
Bahitutako haurren kopuruak ere gora egin du. Guztira, 2.500 baino gehiago atzeman zituzten iaz, erdiak baino gehiago Somalian.
Bestalde, milaka haur atxilotu dituzte mundu osoan zehar, ustez, talde armatuekin lotura dutelakoan. NBEren arabera, Sirian eta Iraken daude gehienak eta horietako asko 5 urtetik beherakoak dira.
Virginia Gamba NBEko ordezkariak azaldu duenez, datu horiek "kontserbadoreak" dira. Salatu duenez, azken urteetan gatazka egoeratan dauden haurrak babesteko bitartekoak murriztu egin dira eta horrela jarraituz gero NBEk ez omen du gainbegiratzeko modurik izango.
Egoera larriena, Somalian
Gatazka egoeran dauden herrialde guztien artean Somaliakoa da kasurik larriena. 2018an 1.000 haur baino gehiago hil edo zauritu zituzten, 2.300 haur errekrutatu zituzten, 375 atxilotu zituzten eta 331k sexu abusuak jasan zituzten.
Zure interesekoa izan daiteke
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.