Giza eskubideak

ETAko presoen eskubideen aldeko Sare mugimenduaren bozeramaileak euskal Espetxe Batzordeak egiten ari diren lana defendatu du. ETAk indarkeria behin betiko utzi zuenetik 15 urte igaro direnean, konfrontazio aroa itxi beharko litzatekeela uste du, bizikidetza handiagoko etapa bati ekiteko, betiere indarkerien biktimen mina "erabat errespetatuz". 

Global Sumud Flotillaren euskal ordezkaritzak kereila kriminala aurkeztu du astearte honetan Loiun aktibisten ongietorrian aritu ziren ertzainen, polizia-dispositiboa zuzendu zuten buruzagien eta Bingen Zupiria Segurtasun sailburuaren aurka, hainbat delitu egotzita; besteak beste, legez kanpoko atxiloketa, lesioak eta gorroto-delitua, Bilboko aireportuan ontzidiko aktibistei egindako harreran izandako istiluen ondorioz. Hala iragarri dute Euskal Herriko Global Sumud Flotilla ordezkatzen duten Haizea Ziluaga eta Iker Sarriegi abokatuek, Bilboko epaitegiaren atarian.

Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.

Flotillaren ontzietan bidaiatu duten sei euskal herritarrak gaur ziren Euskal Herrira iristekoak. Horietako bi, ordea, Turkian daude ospitaleratuta, atxiloaldian jasandako indarkeriak eragindako lesioengatik, eta ez dira itzuli.

Gazara bidean zihoazela Israelek nazioarteko uretan atxilotu dituen 430 ekintzailetatik gehienak (guztiak atzerritarrak, Israelgo emakume bat izan ezik) Ramongo aireportutik atera dira, Israelgo hegoaldeko muturrean, Turkiak jarritako hiru hegazkinetan. Ekintzaileek Israelek haien kontra erabilitako indarkeria maila salatu dute.

2.707 kasu erregistratu ziren 2025ean, erakundeak 44 urtean erregistratutako kopururik handiena. Exekuzio horien ia % 80 Iranen egin ziren.

“Gerrari ez, bizitza duinak denontzat!” lelopean, armagintzaren aurkako konpromisoak eta erabakiak har ditzatela eskatu diete agintariei. Ildo horretatik, iragarri dute hurrengo asteetarako Bilbon, Gasteizen eta Iruñean hainbat ekintza egingo dituztela.

Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".

Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.

Kongresuko Osoko Bilkuran ministroaren agerraldia eskatu zuten Sumarrek, ERCk, EH Bilduk, Podemosek, BNGk eta Compromisek duela egun batzuk, Global Sumud Flotillan parte hartzen duten ontzi eta pertsonak babesteko eta laguntzeko hartuko dituen ekintzak zein erabakiak azal ditzan.

Europa, Amerika, Asia edota Afrikako hirietan martxa jendetsuak egin dituzte maiatzaren 1ean, soldata hobeagoak, lanaldiaren murrizketa eta prekarietatearen aurkako babes handiagoa aldarrikatzeko, besteak beste.

Erasoa nazioarteko uretan egin du, Israeldik 1.000 kilometrora. Israelgo Atzerri Ministerioak jakinarazi duenez, 175 ekintzaile atxilotu dituzte. Azken orduetan, Greziako hondartza batean utziko dituztela jakinarazi dute. Israelen eta inguruetan dauden Espainiako enbaxadak aktibatuta daude bertako pasaportea duten atxilotuak artatu ahal izateko.

Global Sumud Flotillak orain arte koordinatutako itsas mobilizazio zibil handiena dago martxan, eta eurekin doaz Open Arms erreskate-ontzia eta Greenpeacen Arctic Sunrise ontzia ere. "Horiek gure ondoan egoteak misioaren gaitasun operatiboa indartzen du eta erakusten du Israelen legez kanpoko blokeoari aurre egiteko eta sarbide humanitario segurua bermatzeko ahaleginen inguruko adostasun globala gero eta handiagoa dela", azpimarratu du Global Sumud Flotillak.

GKEak nazioarteko zuzenbidearen aurkako erasoak, autoritarismoaren gorakada eta Gazako zein Ukrainako gatazketako zigorgabetasuna salatu ditu, besteak beste.

Israelgo Parlamentuak onartutako lege-erreformak onartu du heriotza-zigorra ezartzea hilketa terroristaren errudunei, baina giza eskubideen aldeko erakundeek salatu dute praktikan palestinarrei soilik aplikatuko zaiela.

Dekretua elkarte eta erakunde sozialekin lankidetzan egin da, besteak beste, Naizen, Errespetuz eta Loratuz Lotu elkarteekin. Besteak beste, aukeratutako data proposatu eta onartzen jardun dute elkarrekin.

Mediterraneo erdialdeko uretan topatu dute ontzia, migratzailez gainezka, "oso baldintza eskasetan". Bi egun zeramatzaten itsasoan noraezean. Erreskatatutako pertsonen artean bederatzi adingabe eta haurdun dagoen emakume bat daude.

2023tik, 217 aitortza eskaera jaso ditu Memoriaren eta Bizikidetzaren Zuzendaritza Nagusiak, eta 106 biktima aitortu ditu; horietatik 7 hildako biktimenak dira.