Christa Pike heriotza-zigorretik bizirik atera zen: Zer gertatuko zaio orain Tennesseeko presoari?
Pikeri bi injekzio "hilgarri" jarri zikioten, baina ez zuten hil. Ospitalean osatzen ari da, baina bere etorkizuna ez dago argi.
Christa Pike, Tennesseen (AEB) heriotzaren korridorean ia hiru hamarkada eman ondoren, exekuziotik bizirik atera zen aurreko astean. AEBko Justiziak hura hiltzeko asmoa zuen eta bi dosi pentoarbital jarri zizkion, baina ez zuten hil. Emakumeari heriotza-zigorra ezarri zioten 1996an, 18 urte zituela egindako hilketa batengatik.
Jarri zizkioten injekzioak hilgarriak izan ohi dira. AEBko exekuzioen historian akatsen zerrenda luzea dago, deskarga elektriko zein injekzioen kasuan. Kondenatuak hilzorian uzten dituzte eta bigarren saiakera bat egin behar izaten diote, minutu gutxira.
Hala ere, inor ez da inoiz horrelako batetik bizirik atera, eta AEBko Justizian ez dago hurrengo urratsak ezartzen dituen inolako protokolorik.
Gaur egun, Pike ospitaleratuta dago, eta ez dago jakiterik zer pronostiko duen, medikuen arabera. "Bere egoerak ez du aurrekari medikorik", esan dute abokatuek.
50 urteko emakumea kontziente dago eta hitz egitera ere iritsi da, baina injekzioek zer ondorio utziko dioten ezezaguna da. Nolanahi ere, artatu duten medikuek adierazi dute errekuperazioa luzea izango dela.
Zer gertatuko da zigorrarekin?
Nolabait, aplikatu egin diote heriotza-zigorra. Ez dago argi Tennesseeko Estatua berriro saiatuko den edo zigorra gauzatutzat joko duen. Edonola ere, berriro exekutatuko balute, ez litzateke berehala izango.
Ikerketa "sakona"
Batetik, Bill Lee Tennesseeko gobernadoreak aldi baterako eten ditu aurtengo exekuzioak. Hauxe izan da bere argudioa: "Legez ezarritako epaiak gauzatzea Estatuaren erantzukizun garrantzitsuenen artean dago, eta Tennesseeko herriak espero du, modu legal eta konstituzionalean ez ezik, eraginkorrean ere egitea".
Horrek esan nahi du ez dituztela hilko ez Pike ezta kondenatutako beste inor ere, gutxienez ikerketa "sakona" egin arte.
Exekuzioa eragotziko luketen ondorio neurologikoak
Bigarrenik, argitzeko dago zer ondorio izango dituen gertatutakoak Pikeren osasunean. Baliteke kalte neurologiko larriak jasatea, droga hilgarriaren ondorioz. Agian, egoera horretan, ez litzateke gai kondenak berak egindako delituarekin duen lotura ulertzeko. Hori, hain zuzen ere, ezinbesteko baldintza da AEBko legedian. Kondenatuak ezin izan badu heriotza-zigorra "arrazionalki ulertu", ezin diote aplikatu.
Fiskaltzak berriz exekutatzea eskatzen badu, Pikeren defentsak baliogabetzea eska dezake neurologikoki gai ez izateagatik.
Beste saiakera bat "krudelegia" litzateke
Azkenik, giza eskubideen aldeko elkarteek lan egingo dute berriro exekutatu ez dezaten. Volker Turk NBEko goi-komisarioak "beste exekuzio saiakerarik ez egiteko" eskatu die agintariei. Turkek heriotza-zigorra bera indargabetzeko beharraz ere hitz egin du.
Baina, gainera, bigarren saiakera "ezohiko zigor krudela" litzateke, eta hori debekatua dago AEBko Konstituzioan. Argudio hori erabiliko dute Pikeren abokatuek eta giza eskubideen defendatzaileek. "Huts egindako saiakera ugariek eragindako sufrimendu fisiko eta mental luzea gorrotagarria eta krudela da, eta epaiketa justua izateko eskubideari lotutako oinarrizko gaiek konpondu gabe jarraitzen dute", idatzi du Türkek sare sozialetan.
Libre atera daiteke?
Nolanahi ere, nahiz eta hura hiltzeko beste saiakera bat baztertu, Pike ez litzateke aske geratuko. Bere defentsak baldintzapeko askatasunik gabeko biziarteko kartzela-zigorra ezartzearen alde jardungo du.