Frantziak XVII. mendeko lege esklabista bat baliogabetu du
Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.
Frantziako Asanblea Nazionala, artxiboko argazki batean.
Frantziako Asanblea Nazionalak Kode beltza lege esklabista indargabetu zuen atzo, aho batez. Legeak, 1685ean Luis XIV.ak izenpetutakoak, esklabutza arautzen zuen Frantziako kolonietan, eta esklabuak ondasun higiezin balira moduan hartzen zituen.
Frantzian 1848an indargabetu zuten esklabutza, baina Kode beltzak indarrean jarraitzen zuen, inoiz ez baitzen formalki baliogabetu. Asanblea Nazionalak legea bera eta hura aplikatzeko garatutako testu guztiak indargabetu ditu osteguneko bilkuran. Halaber, Frantziako Gobernuari txosten bat egiteko eskatu dio lege kolonialek izan zituzten ondorioak biltzeko.
"Jendeak uste duenaren kontrara, esklabutza erabat abolitu zuten 1848an, baina Kode beltzarekin ez zen horrelakorik gertatu; gure ordenamendu juridikoaren itzalean geratu zen, nolabait esatearren", salatu du Maz Mathiasin Liot alderdi independenteko diputatu eta indargabetzearen sustatzaileak.
Horren ustez, indargabetzeaz gain "memoria ariketa zabalago bat egin behar da, esklabutzaren ondorio guztiak aitortzeko. Erreparazio lan handia dago egiteko, gaurkoaz harago doana".
Esklabuen kontrako bortxa onartuta zegoen, baita heriotza zigorra ere
Kode beltzak ondasun higiezintzat jotzen zituen esklabuak, eta beste ondasun batzuk bezala, erosi eta saldu zitezkeen. Horien kontra indarkeria erabiltzea, zigorrak ezartzea eta heriotza zigorra baimentzen zituen legeak, desobedientzia eta ihes saiakera kasuetarako.
Taubira legea onartu eta 25 urtera indargabetu dute XVII. mendeko araudia. Taubira legeak esklabutza eta gizakien salerosketa gizateriaren kontrako krimentzat jo zituen. Horrez gain, martxoan antzeko beste ebazpen bat onartu zuen Nazio Batuen Batzar Orokorrak. Horren arabera, esklabutza "gizateriaren kontrako krimen larriena da, izan dituen hedapen, iraupen eta basakeria kontuan hartuta".
Adituen arabera, Kode beltzak eta Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona esklabu izatea ahalbidetu zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Ukrainak eta Errusiak hiru egunez etengo dituzte erasoak, AEBko ordezkaritzaren bisita amaitu arte
AEBko ordezkariak, Steve Witkoff eta Jared Kushner, larunbat goizean iritsi dira Moskura, AEBko hegazkin militar berezi batean. Kremlinekin harremanetan jartzea eta, aurreikuspenen arabera, Ukrainako gerrari amaiera emateko proposamen bat aurkeztea dute helburu.
Nolakoa da NBEk planteatzen duen munduko mapa berria?
Nazio Batuen Erakundearen Batzar Nagusiak erabaki du mapamundiaren egungo diseinua erabiltzeari uztea kontinenteen tamainarekiko leialagoa den beste bat erabiltzen hasteko. Mapa berrian, adibidez, Afrika handiagoa izango litzateke.
Bizirik erreskatatu dituzte Nepalgo tunel batean harrapatuta geratu ziren bi langile, eta bizirik gehiago daudela esan dute
Uholdeak gertatu eta hamar egunera, bi gizonak tunelaren sarreratik 170 metrora aurkitu dituzte, erreskate taldeek barrutik zetozen ahotsak entzun ostean. Familien ustez, "miraria" izan da.
Mileik zigorrak iragarri ditu Malvinetan lan egiten duten enpresentzat eta base militar berri bat Suaren Lurraldean
Argentinako presidenteak artxipelagoaren inguruko estrategia gogortu du, eta Donald Trumpek gai horretan AEBren orain arteko neutraltasuna berrikustea proposatu du; Erresuma Batuak, bere aldetik, berretsi du uhartedi horrekin duen konpromisoa "erabatekoa eta mugiezina" dela.
Gloria Steinem ikono feminista hil da, 92 urte zituela
Idazle eta kazetariak bularreko minbizia izan zuen 80ko hamarkadan, eta 2021ean Komunikazio eta Giza Zientzien Asturiasko Printzesa Saria irabazi zuen Espainian.
Nepal, astebete geroago: 1.250 hildako eta 4.200 lagun baino gehiago agertu barik
Nepalgo Poliziak odol eta DNA laginak eskatu dizkie desagertuen senideei, ehunka gorpu identifikatzeko.
Von der Leyenek eta Ruttek "presio handiagoa" egingo diote Moskuri Leipzigeko erasoaren ostean
Europako Batzordearen presidenteak uste du horrelako gertakariak "normaltasun berria" direla, eta europarrek "aurrerapausoa ematea" eskatzen dutela.
Zelenskik ohartarazi du Errusiako aire-espazioa "oso arriskutsua" dela hegazkinentzat
Ukrainako presidenteak adierazi du Errusiako aire-espazioa de facto itxiko dela; izan ere, drone bidezko erasoak areagotu egin dira eta ezin da segurtasuna bermatu. Bien bitartean, hogeita zazpiak eguerdian bilduko dira erantzun bateratu bila, Moskuk Alemaniako aireportu batean atzo egindako "sabotaje-saiakera" dela eta.
Bruselaren arabera, ez dago frogarik Ceutako krisia atzerriko aktore estatalen desinformazioak eragin zuela ziurtatzeko
Hala ere, Errusiak sare sozialetan krisia dela eta probetxua ateratzeko saiakerak egin dituela atzeman duela baieztatu du erakundeak.
Alemaniak Errusia jo du Leipzigeko aireportuaren aurkako erasoaren erantzuletzat
Aireportu hori armak bidaltzeko gune neuralgikoa da, Ukrainako gerrarekin lotutakoak barne.