Frantziak XVII. mendeko lege esklabista bat baliogabetu du
Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.
Frantziako Asanblea Nazionala, artxiboko argazki batean.
Frantziako Asanblea Nazionalak Kode beltza lege esklabista indargabetu zuen atzo, aho batez. Legeak, 1685ean Luis XIV.ak izenpetutakoak, esklabutza arautzen zuen Frantziako kolonietan, eta esklabuak ondasun higiezin balira moduan hartzen zituen.
Frantzian 1848an indargabetu zuten esklabutza, baina Kode beltzak indarrean jarraitzen zuen, inoiz ez baitzen formalki baliogabetu. Asanblea Nazionalak legea bera eta hura aplikatzeko garatutako testu guztiak indargabetu ditu osteguneko bilkuran. Halaber, Frantziako Gobernuari txosten bat egiteko eskatu dio lege kolonialek izan zituzten ondorioak biltzeko.
"Jendeak uste duenaren kontrara, esklabutza erabat abolitu zuten 1848an, baina Kode beltzarekin ez zen horrelakorik gertatu; gure ordenamendu juridikoaren itzalean geratu zen, nolabait esatearren", salatu du Maz Mathiasin Liot alderdi independenteko diputatu eta indargabetzearen sustatzaileak.
Horren ustez, indargabetzeaz gain "memoria ariketa zabalago bat egin behar da, esklabutzaren ondorio guztiak aitortzeko. Erreparazio lan handia dago egiteko, gaurkoaz harago doana".
Esklabuen kontrako bortxa onartuta zegoen, baita heriotza zigorra ere
Kode beltzak ondasun higiezintzat jotzen zituen esklabuak, eta beste ondasun batzuk bezala, erosi eta saldu zitezkeen. Horien kontra indarkeria erabiltzea, zigorrak ezartzea eta heriotza zigorra baimentzen zituen legeak, desobedientzia eta ihes saiakera kasuetarako.
Taubira legea onartu eta 25 urtera indargabetu dute XVII. mendeko araudia. Taubira legeak esklabutza eta gizakien salerosketa gizateriaren kontrako krimentzat jo zituen. Horrez gain, martxoan antzeko beste ebazpen bat onartu zuen Nazio Batuen Batzar Orokorrak. Horren arabera, esklabutza "gizateriaren kontrako krimen larriena da, izan dituen hedapen, iraupen eta basakeria kontuan hartuta".
Adituen arabera, Kode beltzak eta Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona esklabu izatea ahalbidetu zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Tentsioa gora Persiar golkoan, AEBk Irani eraso egin eta Ormuzen itsas blokeoa berrezarri ondoren
Hirugarren egunez jarraian, AEBk eraso egin die helburu militarrei Iranen eta horrek, errepresalia gisa, base eta estatubatuarren kokalekuei eraso egin die Bahrainen eta Jordanian. Trumpek konpentsazioak eskatu dizkie golkoko herrialdeei emandako laguntzagatik, eta, bien bitartean, petrolioaren prezioa ekainaren erdialdeko balioetara igo da.
Sute batek Fontainebleauko baso ezagunaren zati bat kiskali du, eta litekeena da nahita piztutakoa izatea
Fontainebleauko basoan, Parisko hego-ekialdean, piztutako sute batek 800 hektarea inguru erre ditu dagoeneko, Laurent Nuñez Frantziako Barne ministroak astelehen honetan adierazi duenez.
Von der Leyen, sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina ezartzearen alde
Europar Batasunak haurrak Interneten babesteko har ditzakeen neurriei buruz aditu talde batek egindako txostenean oinarritutako proposamena da.
Iranek eta AEBk gogortu egin dituzte erasoak
AEBko indarrek Iranen aurka egindako erasoek Guardia Iraultzailearen erantzuna jaso dute, eta AEBren baseen aurka jo dute Ekialde Hurbileko zenbait herrialdetan.
27 pertsona hil dira Thailandian, Bangkokeko taberna batean izandako sutean
Dozenaka pertsona zauritu dira eta hogei inguru egoera kritikoan daude. Biktimak identifikatzeko lanean ari dira agintariak eta uste dute aire girotuko unitate batean izandako zirkuitulabur batek eragin duela sutea.
Ormuz "indarrez" kontrolatuko duela agindu du Iranek, Qatar, Oman eta Bahrain bonbardatu ostean
AEBrekin tentsioa areagotzen ari da, eta Washingtonek gutxienez 140 bonbardaketa egin ditu Iranen aurka.
Irango buruzagi gorenak Khameneiren heriotzarengatik mendekua hartuko duela agindu du
Zazpi egunotan aitaren hileta ospakizunetan parte hartu duten dozenaka mila herritarrei idatziz eskertu die Mojtaba Khameneik. Ali Khamenei hil zutenetik, ez da jendaurrean azaldu.
Trumpek onartu egin du Iranekin elkarrizketak berriro hastea, baina su-etena "amaitu" dela ohartarazi dio Teherani
Iranek, berriz, ukatu egin du AEBrekin elkarrizketa berriak eskatu izana. Bestalde, Iran "inoiz ez bezala" bonbardatzeko agindua eman dio AEBko presidenteak Pentagonoari, Errepublika Islamikoaren "konplot" baten ondorioz hiltzen badute.
Ali Khamenei aiatola Mashhaden lurperatu dute, sei eguneko hileta-zeremonien ostean
Irango lider gorena zenaren ehorzketarekin bukatutzat eman dituzte sei eguneko hileta-zeremoniak. Jendetza bildu da Irango kaleetan, eta erregimenak indar eta batasun irudia erakutsi nahi izan du.
NATOren goi-bileraren ostean Espainia "oso eskuzabal" aritu dela esan du Trumpek
Estatu Batuetako presidenteak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak Aliantza Atlantikoaren "ordainketa ugari" egiteko eskaerari erantzun dio, eta aliatuek Ankaran egindako bileraren ostean erakutsitako batasuna goraipatu du.