Frantziak XVII. mendeko lege esklabista bat baliogabetu du
Luis XIV.ak 1685ean sinatutako legeak, "Kode beltza" izenekoak, esklabuak ondasun higiezinen pare jarri zituen. Esklabutza 1848an abolitu zuten, baina "Kode beltza" ez dute gaur arte indargabetu. Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona egin zituen esklabu, adituek egindako kalkuluen arabera.
Frantziako Asanblea Nazionala, artxiboko argazki batean.
Frantziako Asanblea Nazionalak Kode beltza lege esklabista indargabetu zuen atzo, aho batez. Legeak, 1685ean Luis XIV.ak izenpetutakoak, esklabutza arautzen zuen Frantziako kolonietan, eta esklabuak ondasun higiezin balira moduan hartzen zituen.
Frantzian 1848an indargabetu zuten esklabutza, baina Kode beltzak indarrean jarraitzen zuen, inoiz ez baitzen formalki baliogabetu. Asanblea Nazionalak legea bera eta hura aplikatzeko garatutako testu guztiak indargabetu ditu osteguneko bilkuran. Halaber, Frantziako Gobernuari txosten bat egiteko eskatu dio lege kolonialek izan zituzten ondorioak biltzeko.
"Jendeak uste duenaren kontrara, esklabutza erabat abolitu zuten 1848an, baina Kode beltzarekin ez zen horrelakorik gertatu; gure ordenamendu juridikoaren itzalean geratu zen, nolabait esatearren", salatu du Maz Mathiasin Liot alderdi independenteko diputatu eta indargabetzearen sustatzaileak.
Horren ustez, indargabetzeaz gain "memoria ariketa zabalago bat egin behar da, esklabutzaren ondorio guztiak aitortzeko. Erreparazio lan handia dago egiteko, gaurkoaz harago doana".
Esklabuen kontrako bortxa onartuta zegoen, baita heriotza zigorra ere
Kode beltzak ondasun higiezintzat jotzen zituen esklabuak, eta beste ondasun batzuk bezala, erosi eta saldu zitezkeen. Horien kontra indarkeria erabiltzea, zigorrak ezartzea eta heriotza zigorra baimentzen zituen legeak, desobedientzia eta ihes saiakera kasuetarako.
Taubira legea onartu eta 25 urtera indargabetu dute XVII. mendeko araudia. Taubira legeak esklabutza eta gizakien salerosketa gizateriaren kontrako krimentzat jo zituen. Horrez gain, martxoan antzeko beste ebazpen bat onartu zuen Nazio Batuen Batzar Orokorrak. Horren arabera, esklabutza "gizateriaren kontrako krimen larriena da, izan dituen hedapen, iraupen eta basakeria kontuan hartuta".
Adituen arabera, Kode beltzak eta Frantziako sistema kolonialak 1,5-2 milioi pertsona esklabu izatea ahalbidetu zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Fujimori eskuindarra eta Sanchez ezkertiarra, Peruko Presidentetza lortzeko lehian
27,3 milioi perutar baino gehiago daude hautestontzietara deituta. Mende laurdena gobernutik urrun egon ondoren, fujimorismoa boterera itzuliko den ala ez erabakiko dute biharkoan.
Errusiak hamabi pertsona hil ditu Donetsken eta Jersonen, eta 272 drone jaurti ditu Ukrainaren aurka
Azpiegitura energetikoei ere egin die eraso, eta ondorioz, etenak izan dira hornidura elektrikoan.
Raul Castro jendaurrean agertu da berriro
Raul Castro Kubako presidente ohia jendaurrean agertu da berriro, 95 urte bete dituela-eta egin dioten omenaldian. AEBk maiatzaren 20an inputatu zuenetik egin duen lehen agerraldia izan da. 1996an nazioarteko uretan bi hegazkin zibil eraisteagatik inputatu dute.
Putinek ez du Zelenskirekin biltzeko proposamena onartu, eta aurrera egiteko agindu dio armadari
Gutun batean, Zelenskik beste herrialde batean biltzeko proposatu dio Errusiako presidenteari, hala nola Suitzan, Turkian edo herrialde arabiar batean. Gainera, gerra amaitzen ez bada, errusiarrek botere-aldaketa behartu dezaketela ohartarazi du.
NASAk bertan behera utzi du Nazioarteko Espazio Estazioa husteko alerta, astronautak bi orduz alde egiteko prest egon ostean
Errusiako tripulazioa, beste behin ere, 6 urte aktibo daramatzan aire-ihesa konpontzen saiatu da, astronauta estatubatuarrak ontzi batean babesten ari ziren bitartean, balizko ebakuazio baterako prest.
Ukrainan su-etena ezartzearen aurka egin du Putinek: "Bakea negoziatzeko ez dira zertan eraso militarrak eten behar"
Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak gutun irekia igorri dio gaur Putini, proposamen zehatz batekin. Bi mandatariak aurrez aurre elkartzea nahi du buruzagi ukrainarrak, gerrari amaiera emango dion bake-akordioa adosteko.
NBEko giza eskubideen buruak migrazio politika berria "berriz aztertzeko" eskatu dio EBri
Volker Türk goi-komisarioak adierazi duenez, arau berriek nazioarteko legeak eta EBkoak errespetatu behar dituzte, "migrazioaren kudeaketa justu, iraunkor eta giza eskubideekin duten konpromisoa islatuz".
Ukrainak 350 drone baino gehiago jaurti ditu Errusiara; tartean, Mosku eta San Petersburgora
Bezperan, Errusiako Armadak Ukrainako hainbat hiriren kontra egindako erasoetan gutxienez 21 pertsona hil eta ehun lagun baino gehiago zauritu ziren.
Trumpek agindu exekutibo bat sinatu du paperik gabeko migratzaileei finantza-sistemarako sarbidea mugatzeko
Presidente errepublikanoaren arabera, banku-sistema nazionaletarako sarbidea "herrialdean egoteko eskubide legala dutenek soilik izan behar dute", eta "legezko merkataritzan aritzen direnek".
Errusiak Ukrainaren aurkako eraso “masiboa” egin du, eta gutxienez hogei bat hildako eta ehun zauritu baino gehiago utzi ditu
"Kieveko erregimenaren eraso terroristei emandako erantzun" gisa deskribatu du bonbardaketa Moskuk.