"Wuhango pneumoniak" hainbat lagun kutsatu ditu Txinan
2019-nCoV koronabirusak sortutako "Wuhango pneumonia" gaixotasunak 6 hildako utzi ditu, oraingoz, Txinan. 11 bat milioi biztanle dituen Wuhan hirian atzeman zuten lehen aldiz koronabirus berri hori, abenduan; guztira, 258 herritar kutsatu dira, gehienak Txinan, eta horietatik 35 larri daude eta 9 egoera kritikoan.
Agintariak adi daude Txinan. Gainera, herrialde horretan, milioika lagun ari dira egunotan euren etxeetara bueltatzen, Urte Berria ospatzeko. Baina Txinan ez ezik, beste herrialde batzuetan ere ari dira neurriak hartzen: Australian, Gobernuak erabaki du Wuhandik iritsitako hegaldietan kontrolak handitzea, Brisbane hirian balizko kasu bat detektatu ondoren, eta Ameriketako Estatu Batuetan eta Thailandian Txinatik heltzen diren bidaiariei kontrolak egiten hasi dira. Horren aurrean, MOE Munduko Osasun Erakundeak bilera egingo du hilaren 22an, asteazkenarekin, eta hainbat adituk zehaztuko dute nazioarteko larrialdia deitzeko arrazoirik ote den.
2019-nCoV koronabirusak sortzen du gaixotasuna. MOEk bere webean azaldu duenez, koronabirusek birus-familia handia osatzen dute, eta horietako batzuek ahalmena dute gizakiei gaixotasun larriak eragiteko; oraingoz, adituek kutsaduraren eta Wuhango arrain- eta itsaski-merkatu baten arteko nolabaiteko lotura aurkitu dute, baina ez dute gainerako xehetasunik eman. 217 kutsadura-kasuetatik 198 Wuhanen gertatu dira; Guangdong probintzian 14 kasu atzeman dituzte, eta 5, Pekinen. Shanghain, gutxienez lagun bat ari dira aztertzen, kutsatuta egon litekeelakoan.
Nola kutsatzen den, eta nola prebenitu
Oraindik xehetasun asko eman ez badituzte ere, Munduko Osasun Erakundearen arabera, "litekeena da animalia-iturri bat izatea koronabirus berri honen iturria". Hortaz, birus hori kutsatzen duten animaliak ez ukitzeko edo babes-neurriak hartzeko eta animalia-jatorria duten elikagaiak behar bezala prestatzeko eskatu dute. Txinako Osasun Batzorde Nazionalak baieztatu duenez, gizakien artean ere kutsa daiteke; Guangdong probintziako bi gaixo behintzat horrela kutsatu omen dira.
"Wuhango pneumonia"ren sintomak sukarra eta itolarria, eztul lehorra eta, askotan, disnea (arnasa hartzeko zailtasuna) dira. Prebenitzeko, eta babes-neurri gisa, MOEk eta Txinako hedabide publikoek gomendatu dute maskarak erabiltzea, eztul egitean edo doministiku egitean sudurra eta ahoa estaltzeko zapiak baliatzea, eskuak maiz garbitzea, jendetza saihestea, eta medikuarengana joatea, ahalik eta lasterren, sintomaren bat izanez gero.
Xi Jinping Txinako presidenteak "lehentasun osoa" eman dio gaixotasuna desagerrarazteari. Xinhua Estatuko albiste-agentziaren arabera, "osasun publikoarentzat larrialdi" bilakatu da. Pneumonia honek Txinan izan du eragin handiena, baina beste herrialde batzuetan ere kasu batzuk egiaztatu dituzte: Thailandian gutxienez bi kasu izan dira, eta Japonian eta Hego Korean, bana. Filipinetan, berriz, balizko kasu bat ikertzen ari dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.