Mexikok barkamena eskatu dio maia herriari egindako "abusu izugarriengatik"
Andres Manuel Lopez Obrador Mexikoko presidenteak barkamena eskatu dio maia herriari, "partikularrek eta agintari nazional eta atzerritarrek konkistan egindako abusu izugarriengatik".
Lopez Obrador izan da Yucatango penintsulako jatorrizko herriari bost mendetan zehar egindako gehiegikeriengatik barkamena eskatzeko egin duten ekitaldian buru, ia 300 urte egin baitzituzten Espainiako kolonia gisa eta aurten 200 beteko dira Mexiko independente egin zela.
Tenochtitlan (azteken antzinako inperioaren hiriburua, herrialdearen erdialdeko goi ordokian zegoena) sortu zela 700 urte, europarrek inbaditu zutela 500 urte eta independentzia nazionala aldarrikatu zutela 200 urte bete direla ospatzeko ekitaldian egin du eskaria.
Alejandro Giammattei Guatemalako presidentea eta Estatuko agintariak ondoan zituela eskatu die maiei barkamena Mexikoko presidenteak.
"Hemen, gobernatzeko etikak eskatuta baina geuk ere sinetsita, zintzotasunez, barkamena eskatzen diogu maia harriari", adierazi du Mexikoko presidenteak, Milenio Mexikoko hedabidearen arabera.
Lopez Obradorrek azaldu duenez, "Mexikoko jatorrizko herriek gaur egun arte jasan dituzte esplotazioa, lapurretak, errepresioa, arrazakeria, bazterketa eta sarraskiak". "Herri guztiek jasan dituzte, baina, guztion lotsarako, jakiak eta maiak izan dira tratu okerrenen biktimak", gaineratu du.
Olga Sanchez Gobernazio idazkariak ere barkamena eskatu du eta Mexiko inklusibo bat elkarrekin eraikitzeko konpromisoa hartu du. Halaber, Kasten Gerran Estatuaren botereak maiekin anker jokatu zuela onartu du.
Ana Karen Dzib Poot maia herriaren ordezkariak hitzetatik ekintzetara pasatzeko eskatu du, memoria eta aitortza lantzeko batzorde bat sortuz edo garapen planekin herriaren beharrak konponduz, esate baterako.
Kasten Gerra
Kasten Gerra Yucatan penintsulan bizi diren maien herriak protagonista izan zituen gizarte mailako gatazka bat izan zen, altxamendu armatua egin baitzuten.
1847ko uztailean maiak espainiar kreolen eta mestizoen aurka altxatu ziren. Gerra 1901ean amaitu zen, militarrek maien hiriburu modernoa okupatuta, eta 250.000 pertsona hil ziren.
Zure interesekoa izan daiteke
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.