Shinzo Abe, Japoniako tradizionalismo kontserbadorearen adierazgarri nagusietako bat
Shinzo Abe Japoniako lehen ministro ohiaren hilketarekin, korronte kontserbadore tradizionalistak adierazgarri nagusietako bat galdu du. Herrialdearen politika ekonomiko eta militarra eraldatu zuen, liberalizazioaren aldeko esfortzu eta gerraondoko bakezaletasunetik aldentzeko saiakera batekin.
Abek bi agintaldi eman zituen lehen ministro gisa, karguan urterik gehien pasa dituen agintaria bihurtuz. 2020an kargua utzi zuen, kolitis ultzerosoak jota, argudiatu zuenez, nerabezarotik zuen osasun arazoa.
Junichiro Koizumi aurrekoaren tonu apurtzailean eta Nobusuke Kishi aitona eta lehen ministro ohiaren (1957-1960) printzipioetan oinarrituz, Abe 1982an hasi zen politikan, Shintaro aitaren aholkulari bezala; eta bertatik mailak igotzen joan zen, mehatxu existentzialen inguruko mezuei esker. Aberen ustez, Txina edo Ipar Korea Japoniarentzako mehatxu nagusiak ziren.
Foto: EFE
Yasukuni eta autodefentsa kolektiborako eskubidea
Yasukuni gerra santutegira 2013an egindako bisitan, Aberen jarrera agerian geratu zen. Txinarentzako eta bi Koreentzako Japoniaren iragan inperialaren ikurra da tokia.
Yasukunin egindako agerraldia, bi urte geroago gertatu beharrekoaren atarikoa izan zen: autodefentsa kolektiborako eskubidea lortzeko adierazpena aurkeztu zuen, hau da, Japoniari atzerrian tropak zabaltzeko gaitasuna ematea, eraso batean aurrean herrialdea eta haren aliatuak defendatzeko helburuarekin.
Hala ere, eskubidea Japoniako Konstituzioan jasotzeko orduan porrot egin zuen, eta gaiak zatiketa sortzen jarraitzen du herrialdean.
Taiwango aliatua eta Trumpen laguna
Arlo militarrean bezala, politika ekonomikoak ere ez zituen xedeak bete.
Bi urteko hazkundearen ostean, 2020ko udaberrian herrialdea atzeraldian sartu zen berriro, koronabirus pandemiaren aurreneko hilabeteetan zehar. Hala ere, Abek Japoniaren nazioarteko jarrera finkatzeko aprobetxatu zuen, Taiwanen aliatu zintzo gisa agertuz. Milioika txerto erraztu zizkion herrialdeari, nahiz eta Txinak uhartearen gaineko subiranotasuna aldarrikatu.
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen laguna izan zen. AEBko buruzagiarekin bildu zen atzerriko lehen agintaria izan zen, 2016ko hauteskundeetan garaipena lortu ondoren, eta 2019an, Trumpek Japonia bisitatu zuenean, alfonbra gorria jarri zion.
Gaixotasunak, eskandaluek (bere Justizia ministro ohiaren atxiloketa) eragindako gainbeherak eta pandemiaren lehendabiziko hilabeteetako kudeaketari egindako kritikek dimisioa ematera bultzatu zuten, 2020ko abuztuan. Horrela, ezin izan zuen bere ametsa bete, Joko Olinpikoen inaugurazio ekitaldian parte hartzea, alegia. Hala ere, arduradunek zeremonia 2021era atzeratu behar izan zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.