Shinzo Abe, Japoniako tradizionalismo kontserbadorearen adierazgarri nagusietako bat
Shinzo Abe Japoniako lehen ministro ohiaren hilketarekin, korronte kontserbadore tradizionalistak adierazgarri nagusietako bat galdu du. Herrialdearen politika ekonomiko eta militarra eraldatu zuen, liberalizazioaren aldeko esfortzu eta gerraondoko bakezaletasunetik aldentzeko saiakera batekin.
Abek bi agintaldi eman zituen lehen ministro gisa, karguan urterik gehien pasa dituen agintaria bihurtuz. 2020an kargua utzi zuen, kolitis ultzerosoak jota, argudiatu zuenez, nerabezarotik zuen osasun arazoa.
Junichiro Koizumi aurrekoaren tonu apurtzailean eta Nobusuke Kishi aitona eta lehen ministro ohiaren (1957-1960) printzipioetan oinarrituz, Abe 1982an hasi zen politikan, Shintaro aitaren aholkulari bezala; eta bertatik mailak igotzen joan zen, mehatxu existentzialen inguruko mezuei esker. Aberen ustez, Txina edo Ipar Korea Japoniarentzako mehatxu nagusiak ziren.
Foto: EFE
Yasukuni eta autodefentsa kolektiborako eskubidea
Yasukuni gerra santutegira 2013an egindako bisitan, Aberen jarrera agerian geratu zen. Txinarentzako eta bi Koreentzako Japoniaren iragan inperialaren ikurra da tokia.
Yasukunin egindako agerraldia, bi urte geroago gertatu beharrekoaren atarikoa izan zen: autodefentsa kolektiborako eskubidea lortzeko adierazpena aurkeztu zuen, hau da, Japoniari atzerrian tropak zabaltzeko gaitasuna ematea, eraso batean aurrean herrialdea eta haren aliatuak defendatzeko helburuarekin.
Hala ere, eskubidea Japoniako Konstituzioan jasotzeko orduan porrot egin zuen, eta gaiak zatiketa sortzen jarraitzen du herrialdean.
Taiwango aliatua eta Trumpen laguna
Arlo militarrean bezala, politika ekonomikoak ere ez zituen xedeak bete.
Bi urteko hazkundearen ostean, 2020ko udaberrian herrialdea atzeraldian sartu zen berriro, koronabirus pandemiaren aurreneko hilabeteetan zehar. Hala ere, Abek Japoniaren nazioarteko jarrera finkatzeko aprobetxatu zuen, Taiwanen aliatu zintzo gisa agertuz. Milioika txerto erraztu zizkion herrialdeari, nahiz eta Txinak uhartearen gaineko subiranotasuna aldarrikatu.
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen laguna izan zen. AEBko buruzagiarekin bildu zen atzerriko lehen agintaria izan zen, 2016ko hauteskundeetan garaipena lortu ondoren, eta 2019an, Trumpek Japonia bisitatu zuenean, alfonbra gorria jarri zion.
Gaixotasunak, eskandaluek (bere Justizia ministro ohiaren atxiloketa) eragindako gainbeherak eta pandemiaren lehendabiziko hilabeteetako kudeaketari egindako kritikek dimisioa ematera bultzatu zuten, 2020ko abuztuan. Horrela, ezin izan zuen bere ametsa bete, Joko Olinpikoen inaugurazio ekitaldian parte hartzea, alegia. Hala ere, arduradunek zeremonia 2021era atzeratu behar izan zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.