Ekonomia dolarizatzearen arriskuak Argentinarentzat
Argentinan pesoa monetaren ordez dolarra ezartzea izan da Javier Milei hauteskundeak irabazi dituen ultraliberlak egindako agindu erradikalenetarikoa. Helburua ekonomia egungo egoera negargarritik ateratzea da. Izan ere, Hego Amerikako bigarren herrialdeko inflazioa % 140 izateaz gain, nekazaritza ekoizpena asko murriztu da azken hiru urteetako lehorteen ondorioz.
Ba ote du zentzurik Argentinan dolarra ezartzeak?
90eko hamarkada hasieran, antzeko neurri bat hartu zen atzeraldi ekonomikoari eta inflazioari aurre egiteko. Orduan, Gobernuak pesoa dolarrarekin parekatu zuen: peso bakoitzeko, dolar bat trukean. Politika hori bertan behera utzi zuten 2002an, krisi ekonomiko ikaragarria eragin zuelako eta deposituak bankuetatik ateratzeko zeuden oztopoen aurka izandako protesten aurrean.
Hala ere, Mileik urrunago joateko asmoa dauka. Banku Zentrala ezabatu, eta ekonomia "dolarizatu" nahi du. Horrek esan nahi Argentinako moneta politika Washingtonen egingo dela, Buenos Airesen egin ordez.
Hor dagoen arazo handi bat hau da, Estatu Batuetako ekonomia eta Argentinakoa oso ezberdinak direla. Batentzat ona dena, bestearentzat txarra izan daiteke.
Neurri honekin Argentinak amore emango lioke interes tipoak zehaztu eta moneta debaluatzeko ahalmenari.
Beste arazo bat dolarrak nondik lortu izango litzateke; izan ere, Argentinako Banku Zentralak ez du dolarrik bere erreserbetan. Mileik maileguan eskatuko lizkioke Nazioarteko Diru Funtsari, baina Argentinak 44.000 miloi dolarreko zorra dauka dagoeneko erakunde horrekin. Gainera, Nazioarteko Diru Funtsak zalantzak ditu neurri hori epe laburrean ezartzeari buruz, aldez aurretik pesoa oraindik gehiago debaluatu beharko litzatekeelako eta, ondorioz, oinarrizko produktuen prezioak gehiago igoko liratekeelako oraindik.
Dolarra ezartzeak atzera bide zaila izango luke, Washingtongo Ekonomia eta Politikarako Ikerkuntza Zentroko ekonomialarien arabera. Neurri suizida izango litzateke. Gainera, Mileik ongizate estatuaren gastuak murriztuko dituela agindu du, hezkuntza eta osasun politika pribatizatuz. Erreforma horiek biztanle talde txiroenak joko lituzkete gogorren.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelgo poliziak gas negar-eragilearekin sakabanatu ditu Al Aqsa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzako hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da. Beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira Ramadan amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani, "herrialde anaiak" direlako, "musulmanen zatiketa saihesteko". Helburu horrekin, bitartekari izateko borondatea agertu du Khameneik.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.
Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk
Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.