Osasuna ekintza klimatikoaren erdigunean jartzen duen adierazpena sinatu dute 123 herrialdek COP28 goi-bileran

Klima eta Osasun Adierazpenarekin bat egin dute AEBk, Europar Batasunak eta Japoniak; ez, ordea, munduko bi nazio populatuenek, Txinak eta Indiak. Osasuna babesteko emisioak eta kutsadura murriztu beharra aipatzen du testuak, ez haatik erregai fosilak amaitu beharra.

Tedros Adhanom, MOEko zuzendari nagusia, gaur Dubain. EFE.

Agentziak | EITB Media

2023/12/02 - 19:54

Azken eguneratzea

2023/12/02 - 19:54

Guztira 123 herrialdek sinatu dute larunbat honetan COP28 goi-bileraren Klimaren eta Osasunaren Adierazpena, osasuna ekintza klimatikoaren erdigunean kokatu duena. Adierazpenean jasotzen da emisioak eta kutsadura murriztu behar direla osasuna babesteko, baina ez du ezer aipatzen erregai fosilez, kutsadura handiena eragiten dutenak horiek izan arren.

COP28 Dubaiko klimaren goi-bilerako lehendakaritzak bultzatu du adierazpena, Munduko Osasun Erakundearekin (MOE) lankidetzan. Adierazpen horrekin bat egin dute AEBk, Europar Batasunak eta Japoniak, baina ez munduko bi nazio populatuenek, Txinak eta Indiak.

COP28 goi-bileraren lehendakaritzak azaldu du klima-aldaketak osasunean dituen eraginak murrizteko beharrezko izango direla gizarte osoaren ekintzak, "energia-sistemak deskarbonizatzeko ekintza azkarrak eta eskala handikoak barne, datozen 7 urteetan isurketak gutxienez % 43 murrizteko".

Iturri beraren arabera, kutsadurak ia 9 milioi heriotza eragiten ditu urtero, eta 189 milioi pertsona baino gehiago muturreko fenomenoen eraginpean daude.

Goi-bilera klimatiko baten Osasunaren lehen egunaren bezperan eman da argitara adierazpen hau, bultzatzaileek "historikotzat" jo dutena, bidenabar, lehen aldiz onartu delako gobernuek herritarrak babestu behar dituztela eta beren osasun-sistemak prestatu behar dituztela klima-aldaketarekin lotutako osasun-inpaktuei aurre egiteko, hala nola bero-boladei, airearen kutsadurari edo gaixotasun infekziosoei.

"Klima-aldaketaren inpaktuak XXI. mendeko giza osasunerako mehatxu handienetako bat dira. Gobernuek argi ikusi dute osasuna ekintza klimatikoaren funtsezko elementua dela", azaldu du COP28ko presidentea den Al Yaber sultanak, eta, testuak jasotzen duenaren ildotik, "kutsadura emisio globalak murriztu eta gure osasun-sistemak indartzeko elkarrekin lan egin behar dugu", gaineratu du.

"Krisi klimatikoa osasun-krisia da, baina denbora luzeegian orri bazterreko ohartxo bat baino ez da izan osasuna, klimari buruzko eztabaidetan", Tedros Adhanom MOEko zuzendari nagusiaren arabera. Horren hitzetan, "adierazpen honek azpimarratzen du beharrezkoa dela klimarekiko erresilienteak diren eta karbono-isuri txikiak dituzten osasun-sistemak eraikitzea, planetaren eta pertsonen osasuna babesteko".

Besteak beste, honako hauek jasotzen ditu adierazpenak: klimaren aurrean erresilienteak diren sistemak eraikitzea, emisioak murrizteko sektoreen arteko lankidetza indartzea, ekintza klimatikoaren osasunerako onurak maximizatzea eta irtenbide klimatikoetarako eta osasunerako finantzaketa handitzea.

Sinatzaileek konpromisoa hartu dute, halaber, beren plan klimatiko nazionaletan osasun-helburuak txertatzeko eta nazioarteko lankidetza hobetzeko, klima-aldaketaren osasunerako arriskuei aurre egiteko, baita etorkizuneko klimaren inguruko goi-bileretan ere.

Erregai fosilen amaiera eskatu dute medikuek

Adierazpena aurrerapauso bat bada ere, ez du jasotzen osasun-komunitatearen eskaera, gobernuek erregai fosilak "modu azkar, bidezko eta parekidean" ezabatzeko konpromisoa har dezaten, "airearen, uraren eta lurzoruaren kalitatea hobetzeko bide bakarra baita, osasun onaren oinarria".

46 milioi osasun-langile baino gehiago ordezkatzen dituzten erakundeek babestutako idazki baten arabera, ezin da pertsona guztien osasuna eta ongizatea bermatu "giro seguru eta egonkorrik gabe".

Zure interesekoa izan daiteke

Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita

Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.

(Foto de ARCHIVO)

Imagen de recurso de un profesional sanitario administrando la vacuna frente a la meningitis a un joven.

REMITIDA / HANDOUT por JUNTA DE ANDALUCÍA

Fotografía remitida a medios de comunicación exclusivamente para ilustrar la noticia a la que hace referencia la imagen, y citando la procedencia de la imagen en la firma

17/11/2023

Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz

Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.

(Foto de ARCHIVO)

June 16, 2025, Chittagong, Eastern Refinery Limited, Bangladesh: Eastern Refinery Limited, the only oil refinery in Bangladesh, was established in 1968 on the banks of the Karnaphuli River in Chittagong city. This oil refinery produces 16 types of petroleum products. Mineral oil imported from oil-producing countries in the Middle East is refined in this plant...The Iran-Israel war has created fears of fuel price hike in the Bangladesh market. The fear is due to Iran's threat to close the Strait of Hormuz, the channel through which Bangladesh imports oil and gas. More than 80 percent of the more than 8 million tons of fuel oil that Bangladesh Petroleum Corporation-BPC imports annually comes from Saudi Arabia and the United Arab Emirates. Fuel tankers come through the Strait of Hormuz. The 5 to 6 million tons of liquefied natural gas or LNG that Bangladesh imports annually also comes through this channel.

Europa Press/Contacto/Mohammed Shajahan

16/6/2025

Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz

Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.

(Foto de ARCHIVO)

August 28, 2023, Assalouyeh, Bushehr, Iran: A general view of Phase 11 of the South Pars gas field during an inauguration ceremony in the port of Assalouyeh, southern Iran, on 28 August 2023. Iran has inaugurated Phase 11 of the South Pars gas field.

Europa Press/Contacto/Iranian Presidency

28/8/2023

Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari

Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.

HAVANA (Cuba), 13/03/2026.- A handout photo made available by the Office of the President of Cuba showing Cuban President Miguel Diaz-Canel speaking during a press conference in Havana, Cuba, 13 March 2026. The Cuban government stated that the island 'has not relinquished its sovereign right to receive oil supplies', amid a severe energy crisis and an oil embargo imposed by the US since January, which has led to increased power outages. (La Habana) EFE/EPA/ALEJANDRO AZCUY / CUBA PRESIDENT OFFICE / HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"

Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.

Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk

Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.

Iranek misilekin eraso egin du Tel Aviven aurka, Ali Larijaniren hilketaren mendeku gisa

Irango Guardia Iraultzailearen esanetan, "100 helburu militar eta segurtasun helburu baino gehiago" jo dituzte, erasoan Israelgo aireko defentsa sistemak gaindituta.

Iranek baieztatu du Ali Larijani Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkaria hil duela Israelek

Martxoaren hasieran Khamenei aiatola hil zutenetik, Larijani Irango buruzagi garrantzitsuenetakoa zen. Halaber, eraso berean Golamreza Soleimani Basij indar paramilitarreko buruzagia hil dutela baieztatu du Irango Guardia Iraultzaileak. Hilketa horien aurrean, Irango agintari politiko eta militarrek "mendekua" agindu dute.

(Foto de ARCHIVO)

Banderas de la Unión Europea (UE) frente a la sede de la Comisión Europea en Bruselas, Bélgica (archivo)

Europa Press/Contacto/James Arthur Gekiere

18/4/2023

Espainiak euskara, katalana eta galegoa Europar Batasunean hizkuntza ofizialak izan daitezen nahi du

Fernando Sampedro EBko Estatu idazkariak esan du presioa egiten jarraituko dutela, nahiz eta gaiak bederatzi hilabete daramatzan Ministerioaren agendatik kanpo.

March 10, 2026, Tehran, Iran: Rescue teams from the Iranian Red Crescent Society (IRCS) are working at the site of a building damaged by an airstrike in Resalat Square, Tehran. The United States and Israel launched strikes on Iran on February 28, killing Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei and senior military officials, after which Iran retaliated with strikes on Israel and Gulf states.,Image: 1081649874, License: Rights-managed, Restrictions: , Model Release: no, Credit line: Ircs / Zuma Press / ContactoPhoto
Editorial licence valid only for Spain and 3 MONTHS from the date of the image, then delete it from your archive. For non-editorial and non-licensed use, please contact EUROPA PRESS.

10/3/2026 ONLY FOR USE IN SPAIN

Israelgo Armadak iragarri du "eskala handiko" beste erasoaldi bat egingo duela Teheranen aurka

Israel Katz Defentsa ministroak iragarri duenez, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko agintaria hil dute.