Alberto Fujimori Peruko presidente ohia hil da, 86 urte zituela
Alberto Fujimori Peruko presidente izandakoa hil da goizaldean Limako bere etxean, 86 urte zituela, "urte luzez minbiziaren aurka borroka egin ondoren", Keiko Fujimori alaba eta oinordeko politikoak X sare sozialean argitaratutako mezu batean esan duenez.
Heriotzaren berri izan ondotik, Peruko Gobernuak hiru dolu egun ezarri ditu. Halaber, Fujimoriri "Errepublikako presidenteari legokion hileta" egitea erabaki du.
1938an jaioa, agintari autokrata 1990etik 2000ra egon zen herrialdea gobernatzen.
Gizateriaren aurkako delituak egotzita, 25 urteko kartzela zigorra ezarri zioten. Iragan abenduan espetxetik atera zen, ordea, erabaki polemiko baten ondoren. Izan ere, Pedro Pablo Kuczynski agintari ohiak 2017an emandako indultu humanitarioa lehengoratzea erabaki zuen Auzitegi Konstituzionalak.
Chino ezizenez ezaguna, nahiz eta japoniarren ondorengoa izan, gizartean zatiketa handia eragin duen izena da. Batzuek diote herrialdea terrorismotik eta geldialdi ekonomikotik salbatu zuela eta beste batzuek, ordea, giza eskubide urraketa larriak egin zituen autokrata izan zela nabarmentzen dute.
Peruko presidentea aukeratzeko 1989an egindako hauteskundeak irabazi zituen eta, handik hiru urtera, Armadaren laguntzaz, estatu kolpea eman eta Konstituzioa baliogabetu, Kongresua itxi eta Justizia Jauregiaren kontrola hartu zuen.
Bere agintaldian milaka hildako eragin zituen; Barrios Altosen eta La Cantutan egindako hilketengatik 25 urteko kartzela zigorra ezarri zioten. Hala ere, iazko abenduan indultua jaso zuen arrazoi humanitarioengatik.
Zure interesekoa izan daiteke
Ekialde Hurbila gerraren hirugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio aldi baterako Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.